Ef ég væri spurður núna hvort ég sæi eftir að hafa skrifað þessa bók þá er svarið: Alls ekki – ég er ánægður með að hafa drifið þetta af. Var orðinn nervus yfir að ég myndi ekki endast í það,“ segir Vestmannaeyingurinn Bjarni Jónasson um nýlega útkomna bók sína Að duga eða drepast. Hann segir tengdadótturina og barnabörnin hafa imprað á því hvort hann ætlaði ekki að skrifa ævisöguna og hann hafi slegið til.

„Nú þarf ég ekki að fletta upp í sjálfum mér til að muna eitthvað, ég fletti bara upp í bókinni! Þér að segja þá er henni feiknavel tekið, langtum betur en ég bjóst við. Svo er hún íslensk framleiðsla. Óskar Ólafsson, prentari hér í Eyjum, sá um umbrot og útlit og hún er prentuð og innbundin hjá Ísafold.“

Spurður hvort hann hafi haldið dagbók svarar Bjarni: „Nei, nei. En ég á mikið af gögnum. Til dæmis eru öll flug skráð og svo var ég svo heppinn að eiga sjóferðabók. Þó menn nenntu almennt ekki að skrá í sjóferðabækur hjá sýslumönnum og bæjarfógetum þá heimtaði ég að allt yrði skráð í mína og það hefði verið erfitt að henda reiður á sjómennskuferlinum hefði ég ekki haft hana núna. Eiginlega var erfiðast að grafa eitthvað upp um Færeyingana. Amma mín í Færeyjum hét til dæmis átta nöfnum og mig langaði að hafa þau í bókinni en fann þau ekki.“

Að duga eða drepast er ríkulega myndskreytt. „Ég fékk mikið af góðum myndum og átti helling sjálfur, lýsir Bjarni. „Keypti mér tvær myndavélar þegar ég var unglingur. Það var eftir fermingu en fyrir Jórunni – gott að hafa eitthvað að miða við! Jórunn, konan mín, kom hingað til Eyja 1954 á vertíð og svo fæddist frumburðurinn Jónas í september 1956. Sko fuglarnir liggja á í mánuð, við þurftum tvö ár!

Á þessum tíma snerist lífið um að vinna, ná sér í konu og byrja að byggja. Fyrstu vetrarvertíðina sem við Jórunn vorum saman var hægt að lesa Moggann í gegnum mig, ég var svo horaður. Það var rosalega mikil vinna í Vinnslustöðinni, ég var í frystinum og alltaf til eitt á nóttunni. Það var líka vel borgað.“

Atvinnusaga Bjarna er meðal annars rakin í bókinni, hann var tíu ár í fiski, tíu ár á sjó og tíu í flugi. Síðan fjögur ár – upp á dag – í kertaverksmiðju og rak að lokum útvarpsstöð. Ýmsum vinnubrögðum og aðstæðum er lýst og hann virðist hafa sterka tilfinningu fyrir því hvernig hlutirnir virka. „Ég hef alltaf haft áhuga á öllu sem snýst. Var þó ekki með beina flugdellu en sá að flug var sniðugur ferðamáti og fór rólega af stað, enda kominn vel á fimmtugsaldur þegar ég fékk flugréttindi. Það var viss fífldirfska af fjölskylduföður að fara út í flugrekstur.“

Bjarni kveðst aðeins hafa verið byrjaður að fljúga þegar Heimaeyjargosið varð, 1973. „Ég seldi flugvél rétt fyrir gos og týndi bankabókinni með peningnum sem ég fékk fyrir hana þegar ég var á leið í land fyrstu gosnóttina með Leó VE en vélstjórinn fann hana. Ég keypti fjögurra sæta vél í maí 1973 og fór í verklegt flugpróf. Svo kom sjö manna einshreyfilsvélin með einkennisstafina GOS 1. apríl 1974. Hún var sko ekkert aprílgabb, hagkvæm vél og ég flutti mikið á henni milli lands og Eyja. Bakkaflugvöllur var ekki kominn, en lent á Berjanesfitjum rétt við þjóðveginn, líka á Hellu og Skógasandi. Svo voru tún hingað og þangað. Undir Fjöllunum þurfti ég einu sinni að fara undir eina loftlínu og yfir næstu.“

Spurður hvenær hann hafi verið í mestri hættu svarar Bjarni hlæjandi. „Ég var bara alltaf í hættu.“ Svo alvarlegur aftur. „Ég var náttúrulega í bráðum háska þegar vettlingurinn minn festist á vír um borð í Bergi NK 46 og ég fylgdi með vírnum að spilinu. Menn hafa tapað útlimum í svoleiðis aðstæðum en ég slapp mjög vel.“