Á þessum degi fyrir fjörutíu árum síðan áttu sér stað einhver óvæntustu úrslit íþróttasögunnar þegar bandaríska liðið, skipað háskóladrengjum, vann 4-3 sigur á Sovétríkjunum í íshokkíi, sem lagði grunninn að því að Bandaríkin unnu gullverðlaunin í Lake Placid það árið.

Leikurinn er titlaður Kraftaverkið á skautasvellinu (e. Miracle on ice) og var valinn íþróttaviðburður aldarinnar af Sports Illustrated fyrir aldamót og einn merkilegasti leikur sögunnar af Alþjóða íshokkísambandinu árið 2006.

Bandaríska liðið þurfti að vinna lokaleik sinn gegn Finnum til að tryggja sér gullverðlaunin og tókst það með frábærri spilamennsku í lokaleikhlutanum. Þetta reyndist annað Ólympíugull karlalandsliðs Bandaríkjanna í ís­hokkíi, en besti árangur þeirra síðan eru silfurverðlaunin í Kanada árið 2010.

Ekkert fékk Sovétríkin stöðvað

Óhætt er að segja að fæstir hafi átt von á að nokkuð myndi stöðva hið óstöðvandi lið Sovétríkjanna. Sovéska liðið var búið að vinna gullverðlaunin fjórum sinnum í röð og fimm sinnum á síðustu sex Ólympíuleikum þegar komið var til Lake Placid. Á þessum fernum Ólympíuleikum höfðu Sovétríkin unnið 27 leiki af 29, gert eitt jafn­tefli og aðeins tapað einum leik með markatölunni 175-44.

Það sama var uppi á teningnum á HM í íshokkíi. Á tuttugu ára tímabili frá 1963-1983 unnu Sovétríkin fimmtán gullverðlaun, tvenn silfurverðlaun og ein bronsverðlaun á HM.

Á þessum tíma var atvinnumönnum ekki leyft að keppa, hvorki á HM né á Ólympíuleikum og tefldu þjóðir því fram áhugamönnum, nema Sovétríkin. Stjórnvöld í Sovétríkjunum voru með fremstu íshokkíleikmenn landsins samningsbundna hernum, en þeir æfðu íshokkí daglega.

Markvörður Bandaríkjanna ver eitt af 39 skotum Sovétríkjanna í leiknum.
fréttablaðið/getty

Með því var komið í veg fyrir að þeir færu í atvinnumannadeildirnar þegar kalda stríðið stóð yfir og samband Bandaríkjanna og Sovétríkjanna var stirt. Þetta fór fyrir brjóstið á öðrum þjóðum og ákvað landslið Kanada að sniðganga Ólympíuleikana árin 1972 og 1976. Það kom ekki í veg fyrir að Sovétríkin mættu bestu liðum heims, lið þeirra var skipað bestu leikmönnum heims og sýndi að Sovétríkin áttu í fullu tré við þau lið sem voru skipuð NHL-leikmönnum.

Drengir gegn mönnum

Leikmenn sovéska liðsins voru því hálfgerð vélmenni en Herb Brooks, þjálfari Bandaríkjanna, boðaði 68 leikmenn á æfingar og náði að mynda tuttugu manna hóp drengja úr háskólum víðs vegar frá Bandaríkjunum.

Níu leikmenn höfðu áður unnið með Brooks, þegar hann var háskólaþjálfari og aðeins einn hafði farið á Ólympíuleika áður og meðalaldur bandaríska liðsins var aðeins tuttugu og eitt ár.

Bandaríska liðið lék alls 61 æfingaleik í aðdraganda Ólympíuleikanna en í síðasta leiknum fyrir Ólympíuleikana var bandaríska liðið niðurlægt af Sovétríkjunum 10-3 í Madison Square Garden í hjarta New York.

Vörn Sovétríkjanna reynir að stöðva bandaríska sókn
fréttablaðið/getty

Það áttu því ekki margir von á að bandaríska liðið myndi gera atlögu að gullverðlaunum á heimavelli. Jöfnunarmark á lokasekúndum fyrsta leiksins, gegn Svíþjóð, vakti liðið ekki til lífsins á sama tíma og Sovétríkin unnu 16-0 sigur á Japan. Öruggur 7-3 sigur Bandaríkjanna á Tékkóslóvakíu sem var talið næststerkasta lið heims, vakti athygli.

Sigrar á Rúmeníu, Noregi og Vestur-Þýskalandi, stilltu upp leik Bandaríkjanna gegn Sovétríkjunum þar sem Sovétríkjunum dugði jafntefli. Trúin á bandaríska liðinu var ekki meiri en svo að leikurinn var ekki sýndur í beinni í Bandaríkjunum, heldur upptaka af honum, tveimur tímum síðar.

Sovétríkin komust þrisvar yfir í leiknum, en með síðbúnu áhlaupi og frábærum varnarleik og markvörslu tókst Bandaríkjunum að halda aftur af sóknarlotum Sovétríkjanna á lokamínútum leiksins, skora síðustu tvö mörk hans og innsigla sigurinn. Þegar leikmennirnir komu inn í klefa beið símtal frá Jimmy Carter, þáverandi forseta Bandaríkjanna sem vildi hylla hetjurnar sem unnu Sovétríkin.

Þetta áfall stöðvaði ekki sovéska liðið, sem vann gull á næstu þremur Ólympíuleikum og sex gull á HM, ein silfurverðlaun og tvenn bronsverðlaun, áður en Sovétríkin liðuðust í sundur og liðið keppti fyrir hönd Rússlands.