Tilkynnt hefur verið að í næstu viku hefjist hér á landi bólusetning 5 til 11 ára barna gegn Covid-19. Framkvæmdin er í höndum Heilsugæslunnar. Sóttvarnayfirvöld á Íslandi hafa mælt með að öll íslensk börn á þessum aldri séu bólusett, en víðast annars staðar hefur verið ákveðið að fara hægar í sakirnar, og byrja á börnum sem talin eru vera í sérstökum áhættuhópi.
Þótt einungis fáir dagar séu þar til verkefnið eigi að hefjast er margt á huldu varðandi framkvæmdina. Þannig komst vinnuhópur um framkvæmdina að þeirri niðurstöðu að vænlegast væri að hafa bólusetningarnar í skólunum. Heilsugæslan hefur þó óskað eftir því að skólastarf verði fellt niður á bólusetningardögum. Ekki var haft samráð við skólasamfélagið í áætlanagerð Heilsugæslunnar og nú hafa bæði umboðsmaður barna og skjólastjórnendur lýst yfir andstöðu við hugmyndir um bólusetningu í skólum.
Rök þeirra sem gleggst þekkja til þarfa og hagsmuna barna eru af ýmsum toga. Meðal annars er horft til þess að nú þegar hefur borið á félagslegum vandræðum í hópi eldri barna vegna umræðna um bólusetningu í þeirra hópi. Bólusetning í grunnskólum mun aldrei geta tryggt persónuvernd og friðhelgi einkalífs ungra barna. Það er umhugsunarvert að þeir sem bera ábyrgð á ákvörðun um bólusetningu og skipulagi hennar hafi ekki lagt áherslu á að leita betra samráðs við þá sem hafa bestu innsýn í aðstæður barna.
Á opnum fundi í velferðarnefnd Alþingis um bólusetningu 5 til 11 ára barna gegn Covid-19 sátu fulltrúi landlæknis og Heilsugæslunnar fyrir svörum nefndarmanna. Þar var til umræðu faglegur grundvöllur þess að hér á landi er mælt með bólusetningu alls þess aldurshóps. Á fundinum kom fram að samskonar rannsóknir hefðu verið gerðar á börnum og gerðar hefðu verið á fullorðnum varðandi bólusetningu. Samkvæmt orðum fulltrúa landlæknis höfðu verið gerðar rannsóknir á um 2.600 börnum áður en skilyrt markaðsleyfi var gefið út af Lyfjastofnun Evrópu. Þetta er ekki ýkja mikill fjöldi, né heldur getur talist vera liðinn langur tími til að meta að fullu hvernig mat á áhættu og ávinningi lítur út vegna bólusetningar barna á þessum aldri.
Blessunarlega er þó orðið nokkuð ljóst að áhættan sem börnum stafar af veirunni er almennt fremur lítil. Í það minnsta ekki meiri en af ýmsum öðrum sýkingum. Það er því mjög eðlilegt að margir vilji flýta sér hægt þegar kemur að bólusetningu ungra barna. Vísbendingar um aukaverkanir bólusetningar benda til þess að sú áhætta sé ákaflega lítil en reynslan er ennþá skammvinn.
Það er ljóst að framkvæmd bólusetningar ungra barna gegn Covid-19 er vandmeðfarin og í mörg horn að líta. Framlag barna hefur þegar verið mikið í þessum langa faraldri. Við ættum ekki að hlaupa til, en hafa í huga að þegar ákvarðanir eru teknar sem varða málefni barna ber, lögum samkvæmt, alltaf að hafa í forgangi það sem er barninu fyrir bestu. Í öllu tali um samfélagslega ábyrgð á því að vernda þá sem eru viðkvæmir má ekki gleymast að börn eru sannarlega viðkvæmur hópur.