Istanbúl hefur verið mín uppá haldsborg um áratugaskeið. Turnar, hallir og stöðug bænaköll frá moskunum gefa henni framandi blæ. Mannlífið er fjölbreytt – lykt af einkennilegu kryddi hangir í loftinu. Ég heimsótti borgina á dögunum. Istanbúl var um aldir höfuðborg Rómaveldis, kallaðist þá Konstantínópel en í Íslendingasögum er hún kölluð Miklagarður. Sögurnar greina frá fjölmörgum íslenskum farandverkamönnum sem gerðust málaliðar í lífverði keisarans. 

Hingað komu Kolskeggur bróðir Gunnars á Hlíðarenda, Halldór Snorrason úr Helgafellssveit og Bolli Bollason Dalamaður ásamt Þorbirni öngli, banamanni Grettis sterka. Þorsteinn drómundur hálfbróðir Grettis fór á eftir honum til að leita hefnda. Honum tókst að drepa Þorbjörn en var umsvifalaust hnepptur í fangelsi. Þorsteinn tók að syngja í fangaklefanum. Rík hefðarkona Spes að nafni hreifst af söngnum og keypti Þorstein lausan og giftust þau síðan. Þorsteinn var því fyrsti íslenski listamaðurinn sem sló í gegn á erlendri grund.

Margir þessara Íslendinga komu aldrei heim aftur. Það er gaman að ganga um borgina og setja sig í spor þessara bændasona ofan af Íslandi. Þeir börðust við framandi þjóðflokka fyrir fé og sóttu messu í stærstu kirkju heims sem þeir kölluðu Ægisif. Þeir voru venjulega fljótir að aðlagast umhverfi sínu, kvæntust og eignuðust fjölda afkomenda.

Á ferðum mínum um borgina finnst mér ég sjá svipmót þessara manna í iðandi mannfjöldanum. Gömul vísa eftir Halldór Laxness kemur upp í hugann: Ég ætla að tala við kónginn í Kína, og kannski við páfann í Róm. Og hvort sem það verður til falls eða frægðar, þá fer ég á íslenskum skóm