Í síðustu viku heimsótti góður hópur stærstu tæknifyrirtæki heims til að sannfæra þau um að gefa íslensku pláss í lausnunum sem við notum daglega, til dæmis símunum okkar. Það er skemmst frá því að segja að stjórnendur stærstu tæknifyrirtækja heims tóku afskaplega vel á móti fulltrúum tungumálsins okkar. Enda er íslenska ekki lítið tungumál – þó færa megi rök fyrir því að það séu ekkert sérstaklega margir sem tala það.

Ég er stundum spurð að því hvers vegna það skipti máli að varðveita íslenskuna, sem er eitt þeirra smærri tungumála hvers tilvist er ógnað í stafrænum heimi þar sem öll tæki tala við okkur á ensku og öðrum erlendum málum. Við þessu eru nokkur svör.

Í fyrsta lagi eru tungumál verðmæti í sjálfu sér, sem ber að varðveita. Í öðru lagi geyma tungumálin menningu og sögu þeirra þjóða sem þau nota, sem týnist ef þau deyja út. Í þriðja lagi er tungumál stór hluti sjálfsmyndar einstaklinga, svo stór hluti að rannsóknir sýna að ungu fólki í samfélögum sem ekki tekst að varðveita tungumálið sitt, farnast verr en samanburðarhópum í öðrum löndum þar sem tungumálin lifa áfram. Síðast en alls ekki síst er aðgangur og notkun tungumálsins í samskiptum og við að fá upplýsingar, mannréttindamál fyrir fólk með fötlun.

Sum þurfa að tjá sig með notkun máltækni, önnur þurfa að sækja upplýsingar með notkun tækninnar. Þó það verði töff fyrir flest okkar að geta talað við bíla, brauðristir og slökkvara heimilisins, þá er það ekki beinlínis mannréttindamál. Svona ef við horfum á stóru myndina.