Hálfrar aldar dánardægur hennar kom og fór án þess að nokkur minntist hennar. Dómur var fallinn; hún var enn eitt sandkorn sem sagan hafði blásið áhugalaus inn í eilífðina. Og þó.

Ég stóð í eldhúsinu yfir uppvaskinu þegar útvarpið greip athygli mína. Þátturinn „Desert Island Discs“ er eitt vinsælasta útvarpsefnið hér í Bretlandi. Í honum segja þjóðþekktir einstaklingar frá ævihlaupi sínu og velja átta lög sem markað hafa líf þeirra. Nýverið var einn fremsti rithöfundur Breta, David Mitchell, gestur þáttarins. Eitt laganna á lista Mitchell var Requiem eftir Jón Leifs.

Okkar að minnast

Laugardaginn 23. mars árið 1918 flæktist þýsk kona, Annie Riethof að nafni, óvænt inn í sögu Íslands þegar hún talaði í fyrsta skipti við strák sem hún var skotin í. Strákurinn var íslenskur og hét Jón Þorleifsson en kallaði sig Jón Leifs.

Annie kynntist Jóni í Leipzig í Þýskalandi en þar stunduðu þau bæði nám í píanóleik. Annie var komin af efnuðu fólki og hafði alist upp á heimili þar sem menning og listir voru í hávegum hafðar. Jón hafði hins vegar alist upp í Reykjavík sem við upphaf 20. aldar var sex þúsund manna þorp þar sem menningarlífið var fábreytt.

Ástir tókust með tónlistarnemendunum og gengu þau í hjónaband, þvert á vilja foreldra sinna. En lífið að tónlistarnáminu loknu var enginn dans á rósum. Þótt faðir Anniear væri auðugur verksmiðjujöfur tók við sár fátækt hjá ungu hjónunum.

Annie og Jón ætluðu sér bæði að verða frægir tónlistarmenn. Ferill Anniear sat hins vegar oftast á hakanum. Tími hennar fór í að huga að frama Jóns, hjálpa honum að fá innblástur, hjúkra honum í veikindum og koma tónsmíðum hans á framfæri.

Fórnfýsi Anniear átti sér engin takmörk. Árið 1926 ákvað Jón að flytja sinfóníuhljómsveit frá Þýskalandi til Íslands. Lifandi leikur slíkrar hljómsveitar hafði aldrei fyrr heyrst hér á landi. Annie hjálpaði Jóni við undirbúninginn. Auk þess lagði hún fram flygilinn sinn sem veð gegn hugsanlegu tapi á tónleikaferðinni. Að vera án hljóðfæris setti ungum og upprennandi píanista miklar skorður.

Þótt Annie, Jón og dætur þeirra tvær, Snót og Líf, væru stundum við það að svelta vegna fátæktar hvatti Annie mann sinn alltaf til að einbeita sér heldur að listsköpun en að fá sér venjulega vinnu eins og foreldrar þeirra beggja vildu að hann gerði.

Árið 1933 komst Adolf Hitler til valda í Þýskalandi. Annie var gyðingur. Móðir Anniear var tekin af lífi í gasklefa í útrýmingarbúðum í Póllandi. Annie, Jón og dæturnar flúðu frá Þýskalandi til Svíþjóðar.

Við komuna til Svíþjóðar varð Jón ástfanginn af forstöðukonu gistiheimilisins sem fjölskyldan dvaldi á. Jón krafðist skilnaðar.

Þann 12. júlí árið 1947 hringdi síminn. Á línunni var sænskur fiðluleikari sem Líf dvaldist hjá á sumrin og sótti fiðlutíma hjá. Líf byrjaði hvern dag á því að synda í sjónum undan vesturströnd Svíþjóðar. En þennan dag hafði hún aldrei snúið til baka.

Leitað var að Líf í sjónum úr vélbátum, togurum og flugvélum. Á níunda degi kom lík stúlkunnar í leitirnar. Líf var grafin í Fossvogskirkjugarði í Reykjavík. Í minningu Lífar samdi Jón eitt magnaðasta verk íslenskrar tónlistarsögu, fyrrnefnt Requiem.

Annie gat hvergi hugsað sér að búa nema nærri legstað dóttur sinnar. Annie og Snót fluttust inn í litla kjallaraíbúð við Nýlendugötu í Reykjavík. En áföllin héldu áfram að dynja yfir. Snót greindist með geðklofa. Umönnun Snótar varð hlutskipti Anniear.

Annie Leifs andaðist í Reykjavík 3. nóvember árið 1970. Hún var jarðsett við hlið Lífar í Fossvogskirkjugarði.

Hálfrar aldar dánardægur konunnar sem fórnaði öllu svo eitt fremsta tónskáld Íslendinga mætti verða til var nú í nóvember. Er það ekki okkar að minnast hennar?