Nú held ég að megi óhikað segja að íslenska þjóðin hafi sýnt æði mikið langlundargeð í viðureigninni við vírusinn og farið nokkuð einbeitt eftir öllum tilmælum, reglum og minnisblöðum. Jafnframt má segja þjóðinni til hróss, að þegar bólusetning bauðst rauk almenningur til með einstaka undantekningum, fór í sinn fínasta bol og lét glaðbeittur sprauta sig í upphandleggsvöðva. Allt í nafni samfélagslegrar skyldurækni og sóttvarna.

Vissulega eru það allnokkur vonbrigði að bólusetningin skuli ekki hafa virkað sem skyldi í að uppræta veirukvikindið og margur hefur vafalítið sparkað með hundshaus í stól þegar ljóst var að fjórða bylgjan væri mætt á skerið. Bylgjulestin ætlar engan endi að taka, en samt látum við þetta yfir okkur ganga. Maður getur aftur farið að nota Covid sem afsökun fyrir því að faðma ekki endilega alla og gríman er komin á andlitið aftur inni í búðunum, með tilheyrandi móðu á lesgleraugunum þegar maður ætlar að lesa á verðmiðana. Það er óneitanlega súrt, en svona er þetta bara. Maður rökræðir ekki við vírus.

Það má segja að sóttvarnayfirvöldum sé viss vorkunn þessa dagana. Í öðru orði verður að halda því kyrfilega til haga að bólusetningar skipti máli og að það sé alls ekki til einskis að láta bólusetja sig, en í hinu orðinu þarf að grípa til aðgerða út af vírusnum sem eru allnokkuð svipaðar og þær aðgerðir sem gripið var til áður en bólusetningin var möguleiki. Það er því von að einhverjir spyrji, alla vega sjálfa sig og kannski aðra, hvort að það sé virkilega þannig að bólusetningin hafi í raun ekki haft neina þýðingu. Ég hef sokkið endrum og eins í slíkar vangaveltur með sjálfum mér. Þá hefur yfirleitt nægt mér að gúggla smá til þess að komast að því síendurtekið að auðvitað hafa bólusetningar leitt til þess að mun minni líkur eru á að fólk veikist alvarlega, sem er auðvitað frábært. Ég hef jafnvel leyft mér að draga þá ályktun með sjálfum mér, til að einfalda veröldina fyrir hugskotssjónum mínum, að Covid í bólusettum heimi sé eiginlega orðinn svolítið svipaður sjúkdómur og mjög skæð flensa á slæmu ári, án bólusetninga. Kannski er það ekki alveg svoleiðis, en nálægt því.

Í þessum kringumstæðum eru sóttvarnatilmæli auðvitað giska erfiður línudans. Raunar finnst mér línudans alltaf erfiður, ekki síst vegna kjánahrolls (þarf maður að vera með kúrekahatt?), en þessi línudans er þó einstaklega krefjandi. Þjóðin þarf að upplifa ávinning af erfiði sínu og bólusetningum, sjá ljós við enda ganganna, á sama tíma og vírusinn er enn þá úti um allt og fólk er á spítala. Hér þarf að dansa listilega. Slaka smá en missa þó ekki taumhaldið.

Út af þessu öllu er vel skiljanlegt að eitt og annað í tilmælum yfirvalda um þessar mundir komi manni spánskt fyrir sjónir. Svo notað sé tungutak sem hæfir tímunum, þá er nokkuð augljóst að varðandi sumt í sóttvarna­aðgerðum samtímans eru farnar að renna á marga tvær grímur. Raunar virðist manni í sumum tilvikum eins og sóttvarnayfirvöld séu beinlínis að fara fram á það að fólk sé með tvær grímur.

Sóttkví er dæmi um þetta. Andvörp hafa heyrst víða í þjóðfélaginu frá fólki í sóttkví, aðstandendum þeirra og vinnuveitendum og það er skiljanlegt. Fullbólusett fólk með engin einkenni er látið dúsa heima hjá sér hafi það orðið útsett fyrir smiti. Þetta fólk skýst án efa langflest í sýnatöku strax á fyrsta degi til þess að fá úr því skorið hvort það sé smitað. Sóttvarnayfirvöld leggja mikla áherslu á að slík sýnataka stytti ekki sóttkvína, sé fólk neikvætt. Neikvætt fólk þarf því að hanga heima hjá sér á náttfötunum, horfa á sjónvarpið og varast návígi við aðra, líkt og ekkert hafi gerst í viðureigninni við veiruna. Engar framfarir orðið. Spyrja má: Hverjar eru líkurnar á að einkennalaus, fullbólusettur og neikvæður einstaklingur smiti?

Ræðið.

Hér mætti íhuga vægari úrræði. Vissulega hef ég eins og aðrir – því öll erum við jú orðin smitsjúkdómasérfræðingar – vitneskju um það, að Covid-veiran getur tekið tíma að klófesta sig í hálsum og nefjum, en væntanlega þarf að vega og meta líkurnar á slíku og hugsa hættuna í samhengi við samfélagslegar fórnir sóttkvíar. Væri ekki nóg að setja fólk af þessu tagi í svokallaða smitgátt, til dæmis, þar sem því er uppálagt að fara varlega og í sýnatöku tvisvar, svipað og þegar fólk kemur frá útlöndum? Þarf virkilega að taka fólk algjörlega til hliðar?

Það er aldrei of varlega farið, en ef maður er í smekkbuxum er óþarfi að vera líka með belti og axlabönd. Og snæri. Og kúrekahatt.