Skammvinnur æsingur varð í síðustu viku eftir að fjórir erlendir ríkisborgarar voru handteknir á byggingarsvæði. Þeir höfðu fengið skráningu á grundvelli falsaðra skilríkja og höfðu því ekki tilskilin leyfi til að starfa hér á landi. Á samfélagsmiðlum voru þeir háværir sem fordæmdu aðgerðirnar og finnst þeim ótækt að lögreglan standi vörð um landamæri — eina af undirstöðum þjóðríkisins. Mikil skörun virðist vera á milli þessa hóps og þeirra sem kvarta yfir aðgerðaleysi lögreglunnar gagnvart ökumönnum á Laugaveginum. Lögreglunni skal sigað á íslenska ríkisborgara en haldið frá þeim sem hingað koma á fölskum forsendum.

Verkalýðsfélög hafa sum hver hjálpað til við að halda uppi eftirliti með erlendu vinnuafli hér á landi til þess að uppræta undirboð á vinnumarkaði. Þau gera það ekki af gæsku í garð erlends verkafólks heldur til þess að verja kjarasamninga og launakjör félagsmanna sinna. Það er tilgangur þeirra, rétt eins og tilgangur fyrirtækja er að hámarka hag hluthafa. Allt tal um annað er yfirvarp. Félagsmenn treysta á að forysta verkalýðsfélags hafi hagsmuni þeirra að leiðarljósi.

Því var athyglisvert að sjá formann Eflingar fordæma aðgerðir lögreglunnar og lýsa atburðinum þannig að lögreglan væri að „eltast við og hrella jaðarsettasta hóp samfélagsins“. Að mati formannsins eiga Íslendingar að sjá sóma sinn í því að gefa fólki sem hingað er komið sömu möguleika og þeim sjálfum á því að fá vinnu. Það er ágætishugmynd í sjálfu sér.

Róttæka félagshyggjan sem litar heimsmynd forystunnar í Eflingu ber þannig alþjóðlegan keim. Samstaða verkafólks þarf að ná út fyrir félagaform og landamæri. Hins vegar er ekki ljóst hvernig stríðari straumur vinnuafls til landsins þjónar hagsmunum félagsmanna Eflingar miðað við þá stefnu sem íslenska hagkerfið hefur tekið.

Einstaklingum sem eru atvinnulausir eða standa utan vinnumarkaðarins hefur fjölgað um tugi þúsunda á seinustu vikum og mánuðum. Atvinnuleysi verður í áður óþekktum hæðum á þessu ári og ef hagkerfið nær ekki snarpri viðspyrnu geta félagslegu afleiðingarnar rist djúpt. Í aðstæðum sem þessum er fyrirséð að spenna milli þjóðfélagshópa muni aukast.

Eins og sakir standa geta félagsmenn Eflingar unað sáttir við sitt enda hefur forysta verkalýðsfélagsins náð umtalsverðum árangri í kjaraviðræðum þrátt fyrir mótlæti. En málefni alþjóðasósíalismans brenna ekki heitt á öllum félagsmönnum – líklega töluverðum minnihluta. Hugmyndir um að auðvelda heimsbyggðinni að keppa um störf við þá sem fyrir eru á íslenskum vinnumarkaði hljóta að falla í grýttan farveg þegar hagkerfið er í djúpri niðursveiflu. Þær falla hins vegar vel að hagsmunum atvinnurekenda.

Höfundur er viðskiptablaðamaður á Markaðinum.