Öll viljum við berjast gegn áhrifum veirunnar þótt okkur greini á um leiðir og hversu langt eigi að ganga. En er það orðið sjálfstætt markmið að viðhalda hörðum sóttvarnaaðgerðum nánast óháð þróun faraldursins? Svo mætti ætla þegar við sjáum nú mótstöðuna gegn því að stigin séu markviss og tímabær skref í að vinda ofan af þeim lokunum og samkomuhömlum sem hafa verið í gildi í nær tvo mánuði. Forsendur hafa breyst verulega frá því að þeim var komið á með þeim rökstuðningi að heilbrigðiskerfinu stafaði hætta af miklum vexti í fjölda smitaðra.

Nú er staðan önnur og betri. Landspítalinn hefur verið færður af bæði neyðarstigi og hættustigi – sem hafði komið til einkum vegna smits á Landakoti með hörmulegum afleiðingum – og nýgengi smits hér á landi mælist hvergi lægra í Evrópu. Þrátt fyrir að við vitum meira um veiruna, og heilbrigðisyfirvöld hafi að sama skapi fleiri úrræði en áður til að annast þá sem veikjast alvarlega, þá erum við engu að síður með strangari hömlur en í vor þegar smitstuðullinn var hærri og landamærin einnig mun opnari en nú. Ekki er að furða að margir eigi erfitt með að átta sig á samhengi aðgerðanna og hvert sé í raun markmiðið með þeim á sama tíma og þær eru jafnt og þétt að leggja efnahag landsins í rúst.

Vitaskuld væri einfaldast út frá sóttvarnasjónarmiðum að loka á allt og setja á útgöngubann. Við vitum hins vegar flest að slíkar ráðstafanir eiga ekki að vera valkostur í lýðræðisþjóðfélagi og myndu valda umtalsvert meiri hörmungum en ávinningi. Haraldur Briem, fyrrverandi sóttvarnalæknir til átján ára, hefur þannig bent á að það gangi ekki til lengdar að viðhalda samkomubönnum til að fást við veiruna. „Við getum auðvitað komið í veg fyrir öll bílslys og banaslys í umferðinni með því að banna umferðina. Við reynum að bæta umferðina og gera hana betri en við útilokum aldrei slysin,“ sagði hann í viðtali við Morgunblaðið fyrr í haust. Það væri ágætt ef eftirmaður hans gæti tamið sér sama raunsæi í stað þess að hræða fólk, sem margt er haldið kvíða og ótta vegna ástandsins, til stuðnings áframhaldandi hörðum aðgerðum sem virðast hafa það markmið að Ísland verði veirulaust land.

Það stendur á forystumönnum ríkisstjórnarinnar, ekki þríeykinu, að rétta við kúrsinn þegar teknar verða afdrifaríkar ákvarðanir um næstu skref.

Því miður er það að gerast sem sumir óttuðust. Embættismenn, sem hafa öðlast gríðarmikil völd á þessum veirutímum, hafa vanist þeim óþægilega mikið og eru um margt að fara offari í aðgerðum sínum. Við því þarf að bregðast. Nú þegar bóluefni er í augsýn er ljós við enda ganganna. Við eigum að nýta þá stöðu, eins og meðal annars Samtök atvinnulífsins hafa lagt til, við að útbúa skýran ramma um sóttvarnaráðstafanir til næstu mánaða sem verði tengdar við töluleg viðmið um þróun faraldursins hverju sinni. Slíkt væri til þess fallið að auka á fyrirsjáanleika aðgerðanna og um leið létta verulega á þeirri óvissu sem nú er alltumlykjandi.

Það er ekkert sem kallar á viðvarandi krísuástand, sem er á góðri leið með að drepa allt samfélagið í dróma, fram að þeim tíma þegar búið verður að bólusetja stóran hluta þjóðarinnar. Það stendur á forystumönnum ríkisstjórnarinnar, ekki þríeykinu, að rétta við kúrsinn þegar teknar verða afdrifaríkar ákvarðanir um næstu skref.