Bólusetning var ljósið við enda ganganna sem myndi greiða götuna fyrir opnu samfélagi. Á örfáum mánuðum tókst að bólusetja um 90 prósent allra fullorðinna Íslendinga og stöndum við þar einna fremst á heimsvísu. Almenningur hér var viljugur til að fara að ráðum vísindanna og mæta í bólusetningu.

Ávinningurinn var að stjórnvöld töldu eðlilegt, að tillögu sóttvarnalæknis, að afnema í kjölfarið allar sóttvarnaagerðir innanlands og eins að hætta að skima bólusetta ferðamenn við landamærin. Ekkert hefur gerst sem sýnir að það hafi verið mistök enda þótt tekin hafi verið sú ákvörðun fyrir viku að herða tímabundið aðgerðirnar að nýju til að kaupa tíma meðan óvíst er um áhrifin af fjölgun í smitum. Útilokað er að ráðherrar ríkisstjórnarinnar, einkum í Sjálfstæðisflokknum, geti réttlætt framhald á þeim takmörkunum ef þróunin verður eins og við sjáum í Bretlandi og Bandaríkjunum þar sem mun færri veikjast nú alvarlega af veirunni en áður eftir bólusetningu.

Þökk sé bólusetningum eru um 98 prósent þeirra 966 einstaklinga sem hafa nú greinst hér á landi með engin eða væg einkenni. Aðeins tíu hafa þurft á sjúkrahúsinnlögn að halda – tveir óbólusettir eru á gjörgæsludeild – sem er rúmlega eitt prósent allra þeirra sjúkrarúma sem Landspítalinn ræður yfir. Þá sýna rannsóknir að bóluefnin virka betur á alvarleg veikindi vegna Delta-afbrigðisins en búast mátti við. Sökum þessarar gerbreyttu stöðu hljótum við að horfa á smittölur með allt öðrum hætti en áður.

Munum hvert verkefnið hefur verið frá upphafi. Markmiðið er ekki að enginn smitist eða þurfi að leggjast inn á sjúkrahús heldur að verja heilbrigðiskerfið fyrir of miklu álagi og koma landsmönnum í var með bólusetningum. Það vekur furðu að einungis tvær innlagnir þurfti nú til þess að Landspítalinn lýsti yfir hættustigi. Einn af yfirlæknum hans skellti skuldinni þar á stjórnvöld í stað þess að líta á þá stöðu til marks um heimatilbúinn vanda sem hefði eitthvað með slælegan rekstur og stjórnun spítalans að gera. Vert er að nefna að þegar svínaflensan herjaði á heimsbyggðina 2009 þurftu 170 manns á sjúkrahúsinnlögn að halda, þar af 16 sem voru lagðir inn á gjörgæslu, á innan við tveimur mánuðum, en samt var það mat þáverandi stjórnenda að ástandið væri viðráðanlegt.

Reynt er í sífellu að réttlæta víðtækar takmarkanir, jafnvel til langrar framtíðar, þegar hættan sem stafar af veirunni er hverfandi.

Við þurfum að fara að horfa til framtíðar. Það sem ætti að valda fólki mestum áhyggjum nú er ekki farsóttin, sem tæpast er rétt að kalla lengur því nafni, heldur hvað það ætlar að reynast erfitt að koma lífinu aftur í sem eðlilegast horf þrátt fyrir víðtæka bólusetningu sem er að skila því sem henni var ætlað. Áfram er kynt undir hræðsluáróðrinum á öllum vígstöðvum með látlausum ekki-fréttum af fjölda smita bólusettra, hversu margir séu í sóttkví og síbylju í fjölmiðlum um að ekki sé nóg að gert í sóttvarna­aðgerðum.

Niðurstaðan af þessu fári öllu saman er að allt áhættumat samfélagsins er orðið verulega skekkt. Reynt er í sífellu að réttlæta víðtækar takmarkanir, jafnvel til langrar framtíðar, þegar hættan sem stafar af veirunni er hverfandi. Við svo búið má ekki lengur standa. Það er undir stjórnvöldum komið, ekki sóttvarnalækni, að rétta við kúrsinn.