Ákvörðun bandaríska viðskiptaráðuneytisins um að leggja hugsanlega allt að 48 prósenta innflutningstolla á kísilmálm frá Íslandi verður áfrýjað, að sögn Rúnars Sigurpálssonar, framkvæmdastjóra PCC á Bakka. „Ákveðin milliniðurstaða í þessu máli mun liggja fyrir 7. desember. Þá munum við koma okkar athugasemdum á framfæri, enda sjáum við margar rangfærslur í þessari skýrslu viðskiptaráðuneytisins,“ segir Rúnar. Hann segist ekki eiga von á því að nýjasta ákvörðun bandaríska viðskiptaráðuneytisins um innflutningstolla á kísilmálm muni halda: „Enn sem komið er erum við róleg yfir þessu, ég hef fulla trú á því að þessir tollar verði ekki að raunveruleika.“

Rannsókn á innflutningi kísilmálms frá fjórum löndum og hugsanlegri undirverðlagningu á Bandaríkjamarkaði lauk í síðasta mánuði en gögn málsins voru nýlega birt. Um er að ræða kísilmálm frá Íslandi, Kasakstan, Bosníu-Hersegóvínu og Malasíu. Innflutningstollar á kísilmálm frá Bosníu og Malasíu munu liggja á bilinu 12 til ríflega 21 prósents. Innflutningstollar á íslenska málminn eru hins vegar hærri, eða á bilinu 28 til 48 prósent.

Það voru fyrirtækin Ferroglobe og Mississippi Silicon, sem samanlagt stýra meira en helmingi allrar kísilmálmframleiðslu í Bandaríkjunum, sem óskuðu eftir því að bandarísk yfirvöld hæfu rannsókn á innfluttum kísilmálmi frá Íslandi og fleiri löndum, fyrr á þessu ári. „Þessi fyrirtæki hafa reynt þetta sama áður og ekki haft erindi sem erfiði. Þeir fóru til að mynda gegn norskum framleiðendum með sambærilegum rökum fyrir nokkrum árum og höfðu ekki erindi sem erfiði,“ segir Rúnar.

Einn helsti ásteytingarsteinninn í málinu er mismunandi tegundir kísilmálms. Algengustu tegundir kísilmálms eru járn- og álblendis­kísill. Rúnar bendir á að markmið PCC sé að framleiða aðrar tegundir af hærri gæðum og meiri hreinleika. Þó að hann telji ólíklegt að kröfur Ferroglobe og Mississippi Silicon nái fram að ganga, sé ekki einu sinni víst að téðir refsitollar myndu gilda um þá vöru sem PCC hyggst framleiða, til lengri tíma. „Okkar ætlun er að framleiða sérhæfðari vöru,“ segir hann.

Á síðastliðnum tveimur árum hafa Bandaríkin sett tolla á fjölmargar, innfluttar hrávörur, þar á meðal ýmsar málmtegundir. Til að mynda hafa verið innflutningstollar á kanadískt ál og stál frá Argentínu, Brasilíu og Kína. „Það hefur auðvitað verið stemning fyrir því að vernda innlendan iðnað í Bandaríkjunum á síðastliðnum árum, en ég hef fulla trú á því að menn taki faglega á þessu máli sem snertir okkur.“

Verð á kísilmálmi lækkaði um þriðung framan af árinu en hefur nú náð jafnvægi. „Það er jákvæðari tónn núna hjá þeim sem eru að greina markaðinn,“ segir Rúnar. PCC á Bakka stöðvaði framleiðslu í lok júlí á þessu ári vegna óhagfelldra markaðsaðstæðna. Rúnar segir engar áætlanir um að hefja framleiðslu á ný að sinni: „Við þurfum að sjá markaðinn rétta töluvert úr kútnum áður en við hugleiðum að hefja aftur framleiðslu.“

Rekstur kísilversins á Bakka var endurskipulagður fyrr á þessu ári. Þá veitti móðurfélagið PCC SE félaginu 40 milljóna Bandaríkjadala hluthafalán og félagið Bakkastakkur breytilegt veitti skuldabréfalán upp á 62,5 milljónir Bandaríkjadala. Bakka­stakkur er aðallega í eigu Íslandsbanka og lífeyrissjóðanna Gildis, Birtu og Stapa.

Þrátt fyrir að engin framleiðslustarfsemi sé hjá PCC á Bakka sem stendur, hvílir ennþá kaupskylda á félaginu vegna raforkusamnings við Landsvirkjun. Orkuþörf PCC á Bakka á fullum afköstum er um 52 megavött af afli á ári. PCC er skuldbundið til að standa skil á greiðslum til Landsvirkjunar þrátt fyrir að starfsemin stöðvist, en í orkusölusamningum sem þessum (e. take or pay) er algengt að kaupskylda hvíli á kaupandanum, um að minnsta kosti 80 prósent af umsaminni orku, óháð því hvort rafmagnið er notað eða ekki.

Aðspurður hvort PCC á Bakka þurfi á nýrri fjármögnun að halda í kjölfar framleiðslustöðvunarinnar, segir Rúnar að það sé hugsanlegt, en engar viðræður séu í gangi um endurfjármögnun sem stendur.