Fjárfestar og eftirlitsaðilar virðast hafa áhyggjur af því að brotalöm sé á eftirliti með sérstökum yfirtökufyrirtækjum og upplýsingagjöf þeirra til fjárfesta. Kallað er eftir hertum reglum og á undanförnum mánuðum hefur borið á því að fjárfestar innleysi hluti sína í stórum mæli eftir að tilkynnt er um samruna.

Sérstök yfirtökufyrirtæki, sem á ensku nefnast special purpose acquisition companies eða SPAC, eru í raun skúffufyrirtæki sem stundum er líkt við óútfylltan tékka. Þau eru skráð á markað og hafa enga starfsemi aðra en að finna fyrirtæki til að sameinast. Í frum­útboðum sérstakra yfirtökufyrirtækja er ekki vitað hvaða fyrirtæki verður fyrir valinu til sameiningar og því leggja fjárfestar traust sitt á stofnendur sérstaka yfirtökufyrirtækisins, bakhjarla þess.

Financial Times greindi frá því í gær að Gary Gensler, forstjóri bandaríska fjármálaeftirlitsins, SEC, segði nauðsynlegt að herða reglur um eftirlit með sérstökum yfirtökufyrirtækjum.

SEC rannsakar nú nokkurn fjölda fyrirtækja sem kosið hafa að fara þessa leið í skráningu á markað. Óttast er að þessir viðskipta­gerningar hafi ekki fengið þá gagnrýnu skoðun og eftirlit sem lögbundin er við hefðbundin frumútboð hlutabréfa.

SEC hefur hafið rannsókn á viðskiptum nýs samfélagsmiðlafyrirtækis Donalds Trump, og rafbílaframleiðandans Lucid Motors við sérstök yfirtökufyrirtæki og horfir sérstaklega til viðskipta þeirra á milli, áður en tilkynnt var um samruna og skráningu og upplýsingagjöf til fjárfesta.

Gensler sagði almenna fjárfesta ekki njóta sömu verndar við fjárfestingar í sérstökum yfirtökufyrirtækjum og þeim er tryggð í hefðbundnum frumútboðum.

Sagðist Gensler telja þörf á nánara eftirliti með stjórnarmönnum, bakhjörlum, fjármálaráðgjöfum og endurskoðendum – sem hann kallaði „hliðverði“ í SPAC-samrunum, þeir framkvæmi mögulega ekki áreiðanleikakannanir, eins og gert sé í hefðbundnum frumútboðum.

„Einhverjir kunna að reyna að nota sérstök yfirtökufyrirtæki til að losna undan ábyrgð á skuldum,“ sagði Gensler.

Í síðustu viku tilkynnti stafræna fjölmiðlafyrirtækið BuzzFeed að fjárfestar yfirtökufyrirtækisins hefðu innleyst 94 prósent hlutafjár síns, eftir að tilkynnt var um samruna.

Á fyrsta degi eftir að tilkynnt var um samruna Alvotech og sérstaka yfirtökufyrirtækisins Oaktree Special Acquisition Corp. II, skiptu 10 prósent hlutafjár í Oaktree um eigendur án þess að það hefði áhrif á verð. Gefur það vísbendingu um að ólíklegt sé að innlausnir hluta í Oaktree vegna samrunans verði miklar, að óbreyttu.

Fjögur atriði skipta mestu máli

Í samtali við Fréttablaðið sagðist Róbert Wessman, stjórnar­formaður Alvotech, ekki óttast miklar innlausnir í Oaktree Acquisition Corp. II. Fjögur atriði ráði mestu varðandi það:

Róbert Wessman.

„Í fyrsta lagi þarf bakhjarl yfirtökufyrirtækisins að hafa reynslu og trúverðugleika. Oaktree og móðurfélag þess, Brookfield, eru saman einhverjir stærstu og traustustu viðskiptaaðilar banka og verðbréfafyrirtækja vestan hafs. Við völdum Oaktree vegna þess að þeir voru búnir að vinna með okkur sem lánveitandi frá 2018.

Í öðru lagi er mikilvægt að ná í nýtt hlutafé. Það staðfestir traust fjárfesta á viðskiptamódelinu og samrunanum. Við náðum í 200 milljónir dala í nýtt hlutafé sem er um 45 prósent af heildinni og ekki háð innlausn.

Þriðja atriðið er að fyrirtækið sjálft verður að vera tilbúið að fara á markað og við erum búin að verja níu árum í að byggja upp framleiðslu- og þróunarstarfsemi. Keppinautar eru fáir, það eru ekki margir sem leggja út í tíu ára fjárfestingu sem kostar yfir milljarð dala.

Fjórða lykilatriðið er svo verðlagningin. Fjárfestarnir nú leggja inn hlutafé á mjög hagstæðu verði að okkar mati. Það skiptir miklu máli að fá inn sterka og trausta aðila, jafnvel þó að okkar hlutur þynnist eitthvað. Alvotech er því, að okkar mati, í mjög sterkri stöðu þegar kemur að fjármögnun.“