Smásölufélögin Hagar og Skeljungur, sem eru á meðal fimm skráðra félaga á aðallista Kauphallarinnar sem hafa nýtt hlutabótaleiðina til þess að bregðast við minnkandi umsvifum, keyptu eigin bréf fyrir alls 636 milljónir króna í mars og apríl. Skeljungur greiddi auk þess 600 milljóna króna arð til hluthafa en rúmlega helmingur starfsmanna félagsins er í skertu starfshlutfalli.

Að minnsta kosti fimm skráð félög hafa nýtt hlutabótaleið ríkisstjórnarinnar. Þetta staðfesta félögin í samskiptum við Fréttablaðið en mismunandi er hvort þau hafi greitt út arð og haldið áfram endurkaupum á eigin bréfum á síðustu vikum. Félögin sem hafa auk Icelandair nýtt hlutbótaleiðina eru smásölufélögin Festi, Hagar og Skeljungur, og fjarskiptafélagið Sýn. Ekki fengust svör frá Origo, Brimi og Iceland Seafood við vinnslu fréttarinnar.

Viðbót kl 11.17: Borist hefur svar frá Origo sem ákvað að nýta hlutabótaleiðina frá byrjun þessa mánaðar. Þannig hafa minnst sex skráð félög ákveðið að nýta hlutabótaleiðina. Svar Origo er birt neðar í fréttinni.

„Gerum við ráð fyrir að draga úr skerðingunni núna í maí og ekki er gert ráð fyrir því að fólk verði í skertri vinnu í júní.“

Vinnuframlag rúmlega helmings starfsmanna Skeljungs var skert 8. apríl að sögn Árna Péturs Jónssonar, forstjóra Skeljungs.

„Þannig var farið að tilmælum stjórnvalda um að reyna eftir fremsta megni að halda ráðningarsambandi við starfsmenn okkar í stað þess að fara í uppsagnir. Með það að leiðarljósi forðuðumst við uppsagnir eins og við gátum og skertum frekar vinnuframlag starfsmanna,“ segir Árni Pétur í skriflegu svari við fyrirspurn Fréttablaðsins.

Þá greinir Árni Pétur frá því að laun hans og stjórnarmanna hafi verið lækkuð um 30 prósent í byrjun apríl auk þess sem laun framkvæmdastjórnar voru lækkuð um 25 prósent.

Starfsmenn sem vinna í dreifingu Skeljungs eru í 75 prósenta starfshlutfalli en aðrir starfsmenn eru á bilinu 60-80 prósent. Stjórnendum Skeljungs reiknast til að hlutabótagreiðslur sem starfsmenn félagsins fengu í apríl hafi numið 6-7 milljónum króna.

Árni Pétur Jónsson, forstjóri Skeljungs.
Fréttablaðið/GVA

„Þetta er í stöðugri endurskoðun hjá okkur og gerum við ráð fyrir að draga úr skerðingunni núna í maí og ekki er gert ráð fyrir því að fólk verði í skertri vinnu í júní,“ segir Árni Pétur.

Skeljungur greiddi arð til hluthafa að fjárhæð 600 milljónir króna í byrjun apríl. Seinna í sama mánuði lauk endurkaupaáætlun félagsins sem hrint var í framkvæmd um miðjan mars. Kaup Skeljungs á eigin bréfum námu alls 186 milljónum króna.

Skerðing í veitingasölu og fataverslun hjá Högum

Hagar segjast ekki hafa nýtt hlutabótaleiðina innan dagvöruverslana, vöruhúsa, framleiðslustöðva eða dótturfyrirtækja. Hins vegar hafi leiðin verið nýtt innan eininga þar sem starfsemi var lögð af eða dróst verulega saman, til að mynda í veitingasölu og fataverslun. Það hafi verið gert „í þeim tilgangi að viðhalda ráðningarsambandi og koma í veg fyrir uppsagnir vegna óvissu um rekstrarhorfur“, eins og það er orðað í svari Haga við fyrirspurn Fréttablaðsins.

Hagar segja að á þessu stigi sé ekki hægt að áætla fjárhagslegu áhrifin sem hlutabætur hafa haft eða munu hafa á reksturinn. Ekki var gefið upp hversu margir starfsmenn væru á hlutabótum heldur vísað til þess að nánari útlistun yrði ekki birt fyrr en í ársreikningi félagsins sem verður opinber 18. maí.

Hagar eru með virka endurkaupaáætlun upp á 500 milljónir króna sem var hrint í framkvæmd 28. febrúar og gildir fram til aðalfundar félagsins sem verður haldinn um miðjan júní. Frá því að endurkaupaáætlun Haga var hrint í framkvæmd hefur félagið keypt eigin hluti fyrir 450 milljónir króna sem samsvarar 90 prósentum af fjárhæðinni sem að hámarki verður keypt fyrir.

Veltur á fluginu

Festi er með starfsmenn ELKO og N1 á hlutabótum vegna ákvarðana heilbrigðisyfirvalda um takmarkanir í starfsemi dótturfélaga samstæðunnar. Alls starfa 1.900 manns hjá Festi og er fjöldi starfsmanna á hlutabótum innan við sex prósent. Engir starfsmenn Krónunnar, Bakkans Vöruhúss eða móðurfélagsins Festar eru á hlutabótaleiðinni.

„Við gerum ráð fyrir að taka starfsmenn N1 til baka þegar hömlum á fjölda verður aflétt í byrjun júní.“

Eggert Þór Kristófersson, forstjóri Festar, bendir á að verslun ELKO í Leifsstöð sé lokuð en þar eru starfsmenn í 25 prósenta starfshlutfalli.

„Þegar flug hefst aftur þá munu starfsmenn ELKO í Leifsstöð hefja aftur störf en hvenær það gerist er erfitt að tímasetja,“ segir Eggert Þór. Hann bendir einnig á að N1 sé með 20 manna hámark á fjölda inni á þjónustustöðvum félagsins og því sé ekki þörf fyrir alla starfsmenn.

„Þar af leiðandi þurftum við að setja hluta af þeim á hlutabótaleiðina en við gerum ráð fyrir að taka starfsmenn N1 til baka þegar hömlum á fjölda verður aflétt í byrjun júní,“ segir Eggert þór. Starfsmenn N1 sem eru á hlutabótum eru að meðaltali í 50 prósenta starfi.

Þá segir Eggert Þór að heildaráhrif hlutabótaleiðarinnar á rekstur Festar nemi um 45 milljónum króna á mánuði en heildarlaunakostnaður samstæðunnar er um 850 milljónir króna á mánuði.

Eggert Þór Kristófersson, forstjóri Festar.
Fréttablaðið/Valli

Stjórn Festar hafði samþykkt að greiða arð að fjárhæð tæplega 660 milljónir króna til hluthafa en ákveðið var að fresta ákvörðun um greiðslur arðs fram í september. Þá hefur stjórn félagsins heimild til að virkja áætlun um kaup á eigin bréfum sem nemur allt að 10 prósentum af hlutafé en henni hefur ekki verið hrint í framkvæmd. Síðustu endurkaupaáætlun Festar lauk í mars.

Fimmtungur hjá Sýn

Fjöldi starfsmanna fjarskiptafélagsins Sýnar sem er á hlutabótaleiðinni er í kringum 90 sem er um fimmtungur af heildarfjölda starfsmanna félagsins. Meðalskerðing á starfshlutfalli er í kringum 30 prósent.

„Sýn er að nýta sér hlutabótaleiðina fyrir þá starfsemi félagsins sem ekki gat sinnt sínum störfum vegna aðstæðna í samfélaginu og má þar nefna vegna lokunar verslana, mötuneytis og starfsemi vettvangsþjónustu,“ segir í skriflegu svari Heiðars Guðjónssonar, forstjóra Sýnar, en fjarskiptafélagið hefur hvorki greitt arð til hluthafa né ráðist í endurkaup á þessu ári.

Origo hefur einnig stigið það skref að nýta hlutabótaleiðina á þeim sviðum sem hafa orðið fyrir hvað mestum áhrifum vegna samdráttar í eftirspurn eftir þjónustu eða ferðatengdum lausnum. Markmiðið er að verja störf í lengstu lög og forðast uppsagnir ef hægt er.

„Origo hefur eins og flest önnur fyrirtæki fundið fyrir niðursveiflu í verkefnum síðustu vikur, sérstaklega frá þvi í byrjun apríl. Nokkrir stórir viðskiptavinir Origo starfa í ferðaþjónustu og hafa orðið fyrir nánast 100 prósenta tekjusamdrætti vegna COVID-faraldurins, t.d. flugfélög, hótel og bílaleigur. Viðskiptavinir hafa leitað eftir stuðningi Origo til að takast á við þessar ögrandi aðstæður, m.a. með hagræðingu og samdrætti í starfsemi. Icelandair er stærsti viðskipavinur Origo í ferðaþjónustu,“ segir í svari Origo.

Á bilinu 50 til 60 starfsmenn Origo hafa verið á hlutabótum frá því í byrjun maí en heildarfjöldi starfsmanna fyrirtækisins er um 500.

„Að auki taka stjórnendur á sig skerðingu launa á meðan úrræði stjórnvalda eru nýtt. Ráðstafanir til að bregðast við breyttum rekstraraðstæðum vegna COVID verða í stöðugri endurskoðun næstu vikur. Einnig hefur stjórn Origo ákveðið að fella niður arðgreiðslur og engin kaup á eigin hlutabréfum munu eiga sér stað.“