Lars Ragnar Sol­berg, norskur ráð­gjafi hjá AFRY Consulting Mana­gement, segir kaup upp­runa­á­byrgða á endur­nýjan­legri orku ekki vera dæmi um græn­þvott. Hann viður­kennir að kerfið sé flókið en telur að sam­eigin­legt sölu­kerfi þurfi að vera við lýði á Evrópu­markaðnum.

Lars var einn þeirra ræðu­manna sem héldu erindi á opnum fundi Lands­virkjunar um upp­runa­á­byrgðir á Reykja­vík Hilton Nordica í gær.

Ný reglu­gerð tók gildi um ára­mót og þurfa ís­lenskir raf­orku­salar nú að greiða orku­fram­leið­endum fyrir upp­runa­vott­orð vilji þeir markaðs­setja orku sína sem græna. Vott­orðin, sem fylgdu áður ó­keypis með til raf­orku­sala, verða þess í stað seld á evrópskum markaði.

Hann segir um­ræðuna um upp­runa­á­byrgðir vera mjög svipaða í Noregi og á Ís­landi. Báðar þjóðir noti nær ein­göngu endur­nýjan­lega orku, eru báðar tengdar Evrópu­markaði án þess að vera með­limir í Evrópu­sam­bandinu og inn­limuðu einnig sölu­kerfi upp­runa­á­byrgða á svipuðum tíma.

„Ís­lendingar hefðu aldrei fundið upp á þessu kerfi til að byrja með þar sem þið notið nú þegar 100 prósent endur­nýjan­lega orku. Hins vegar eruð þið hluti af stærri markaði og þó svo að þið séuð ekki að flytja út orkuna ykkar þá eruð þið að flytja út vörur og þjónustu. Með það í huga þurfið þið að fylgja þeim kröfum sem evrópskir neyt­endur setja.“

Fundur Lands­virkjunar um sölu og kaup upp­runa­á­byrgða fór fram í gær á Reykjavík Nordica Hilton.
Valgarður Gíslason

Hann segir nú­verandi orku­krísu sem Evrópu­búar standa frammi fyrir hafa haft eitt já­kvætt í för með sér, hún hafi skapað mun meiri vitundar­vakningu meðal íbúa um orkuna sem þeir nota og hvaðan hún kemur. Mörg fyrir­tæki í Evrópu setja nú miklar kröfur um notkun á endur­nýjan­legri orku og hafa Norð­menn meðal annars selt 70 prósent af upp­runa­á­byrgðum sínum til evrópskra fyrir­tækja.

Lars segir aftur á móti að kerfið sé ekki full­komið og myndi hann gjarnan vilja sjá meira gegn­sæi þegar kemur að sölu upp­runa­á­byrgða. Hann lítur á upp­runa­á­byrgð sem al­þjóð­legan gjald­miðil þegar kemur að grænni orku og þver­tekur fyrir að um græn­þvott sé að ræða.

Hann segir að evrópsk fyrir­tæki sem kaupa ekki vottun og fylgja ekki evrópskum stöðlum geti ekki haldið því fram að þau séu að styðja við græna orku. Ef þýskt fyrir­tæki myndi til dæmis kaupa ís­lenska upp­runa­á­byrgð þá væri það dæmi um góða á­kvörðun frekar en slæma.

„Þetta er heldur ekki eina tólið sem við höfum þegar kemur að breytingum tengdum um­hverfis­málum. Hins vegar ef þú fjar­lægir þetta kerfi í Evrópu þá ert þú líka að fjar­lægja tæki­færi stórra fyrir­tækja til að sanna já­kvæðu á­hrifin sem þau hafa með kaupum á raf­magni,“ segir Lars.

Hann bætir við að stærstu fyrir­tækin sem taka þátt í þessu kerfi segist einnig fjár­festa í endur­nýjan­legri orku á öðrum sviðum og vilji sýna fram á aukna skil­virkni. Aftur á móti þurfa þau á þessu bók­halds­kerfi að halda til að geta sannað þær full­yrðingar.