Markaðurinn

Mögu­lega sekur um „al­var­leg brot“ á sam­keppnis­lögum

Samkeppniseftirlitið segir í frummati að það kunni að brjóta samkeppnislög að Guðmundur Kristjánsson, aðaleigandi útgerðarinnar Brims, skuli hafa tekið við stjórnartaumum HB Granda.

Guðmundur Kristjánsson, forstjóri HB Granda. Fréttablaðið/Anton Brink

Samkeppniseftirlitið gerir fjórar alvarlegar athugasemdir við viðskiptahætti Guðmundar Kristjánssonar, aðaleiganda Brims og HB Granda, og segir að ef frummat stofnunarinnar sé á rökum reist sé um að ræða „alvarleg brot“ á samkeppnislögum.

Fram kemur í bréfi frá Samkeppniseftirlitinu, sem Markaðurinn hefur undir höndum, að sú staða að aðaleigandi Brims sé forstjóri HB Granda kunni að leiða til brota á samkeppnislögum. Guðmundur tók við sem forstjóri HB Granda í júní eftir kaup á kjölfestuhlut í fyrirtækinu vor. Stofnunin rifjar upp að í Fréttablaðinu hafi komið fram að hann hafi áhuga á að auka samstarf á milli útgerðanna tveggja og að einkum sé horft til sölu- og markaðsmála í þeim efnum.

Auk þess er sagt í bréfinu að sú staða að aðaleigandi Brims sitji í stjórn Vinnslustöðvarinnar, en hann átti þriðjungshlut í fyrirtækinu þar til í gær, kunni að leiða til samkeppnisbrota. Samkvæmt tilkynningu til Ríkisskattstjóra hefur Guðmundur ekki setið í stjórn Vinnslustöðvarinnar frá 10. apríl þegar blásið var til aðalfundar. Bréfið sem Markaðurinn hefur undir höndum er dagsett 6. júlí.

Samkeppniseftirlitið segir að það sé varhugavert í samkeppnislegu tilliti að sami aðili, sem eigi allt hlutafé í einu félagi, sé á sama tíma forstjóri félags á sama markaði og stjórnarmaður í því þriðja. Guðmundur vildi ekki tjá sig við Markaðinn þegar eftir því var leitað.

HB Grandi upplýsti hinn 7. júlí að útgerðinni hefði borist erindi frá Samkeppniseftirlitinu þar sem óskað væri eftir sjónarmiðum félagsins vegna skoðunar á því hvort myndast hefðu yfirráð í skilningi samkeppnislaga þegar Brim eignaðist 34 prósenta hlut í HB Granda þann 4. maí 2018.

Samkeppniseftirlitið telur að tilkynningarskyldur samruni kunni að hafa átt sér stað þegar útgerðarfyrirtækið Brim eignaðist kjölfestuhlut í HB Granda í vor. Hann hafi ekki verið tilkynntur til Samkeppniseftirlitsins. Fréttablaðið/Stefán

Hvorki tilkynnt um kaup á Ögurvík né HB Granda

Enn fremur telur Samkeppniseftirlitið að tilkynningarskyldur samruni kunni að hafa átt sér stað þegar Brim eignaðist hlut í HB Granda. Hann hafi ekki verið tilkynntur til Samkeppniseftirlitsins og virðist hafa komið þegar í stað til framkvæmda. Sömuleiðis kunni tilkynningarskyldur samruni að hafa átt sér stað sumarið 2016 þegar Brim eignaðist Ögurvík. Sá mögulegi samruni, eins og eftirlitið orðar það, hafi ekki verið tilkynntur og virðist hafa komið þegar í stað til framkvæmda.

Samkeppniseftirlitið segir í bréfinu að það fái ekki betur séð en að HB Grandi, Brim, Vinnslustöðin og Ögurvík séu „keppinautar í skilningi samkeppnislaga“. Kallað var eftir viðbrögðum frá fyrrnefndum fyrirtækjum. Heiðrún Lind Marteinsdóttir, framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi, benti á í grein í Fréttablaðinu að 98 prósent af íslensku sjávarfangi séu seld á erlenda markaði.

Aflar frekari upplýsinga

Páll Gunnar Pálsson, framkvæmdastjóri Samkeppniseftirlitsins, segir við Markaðinn að málinu sé ólokið. „Í framhaldi af framkomnum sjónarmiðum er Samkeppniseftirlitið að afla frekari upplýsinga. Niðurstaða í málinu liggur því ekki fyrir.“

Vakin er athygli á því í bréfinu að um samruna geti verið að ræða þrátt fyrir að fyrirtæki eignist ekki meirihluta í öðru fyrirtæki. Aðalatriðið sé að meta hvort kaupin leiði til yfirráða í öðru fyrirtæki. „Ef kaupandi kemst í þá stöðu að geta tekið mikilvægar ákvarðanir innan viðkomandi fyrirtækis getur það gefið skýrt til kynna að yfirráð í skilningi samkeppnislaga hafi myndast og þar með hafi samruni átt sér stað,“ segir Samkeppniseftirlitið. Framkvæmd samruna geti falist í því að sá sem hefur öðlast yfirráð yfir fyrirtæki sest í stjórn þess og knýi fram breytingar. „Af þessu leiðir óhjákvæmilega að það er a.m.k. mikil lagaleg áhætta fólgin í því ef fyrirtæki (eða eigandi þess) á fulltrúa í stjórn eða stjórnunarstöðu hjá keppinaut sínum.“

Beita fyrir sig Samkeppniseftirlitinu í viðskiptastríði um Vinnslustöðina

Um árabil hefur staðið styr á milli Guðmundar, sem hefur verið minnihlutaeigandi í Vinnslustöðinni í Vestmannaeyjum frá árinu 2005, og þeirra sem ráða för í útgerðinni. Brim seldi í gær þriðjungs hlut sinn í Vinnslustöðinni fyrir 9,4 milljarða króna. Guðmundur hefur, samkvæmt bréfi Samkeppniseftirlitsins, setið í stjórn Vinnslustöðvarinnar með hléum frá árinu 2007. Hann hafi síðast verið kjörinn í stjórn vorið 2017 en eins og segir í fréttinni hér að ofan gekk hann úr henni í vor. Á sama tíma hafi hann gegnt starfi forstjóra Brims. Í bréfi sem meirihluti stjórnar Vinnslustöðvarinnar sendi til Samkeppniseftirlitsins segir að Guðmundur hafi í krafti stöðu sinnar sem stjórnarmaður í útgerðinni kallað eftir ítarlegum og sundurgreinanlegum upplýsingum um reksturinn. Bréfið var skrifað í því skyni að fá úr því skorið hvort það teldist eðlilegt að fulltrúi hluthafa sem væri jafnframt keppinautur fengi slíkar upplýsingar í hendur.

Guðmundur sagði í viðtali við ViðskiptaMoggann fyrir tæpri viku að aðkoma hans að Vinnslustöðinni hefði í upphafi verið hlutlaus. „En svo leiddist mér hvað þetta var lélegur rekstur hjá félaginu. Meirihluti eigenda vildi ekki fjárfesta í nýjum tækjum og búnaði. Þeir tóku þá stefnu að kaupa öll hlutabréf sjálfir, sem losnuðu í fyrirtækinu, og af þeim sökum hafa þeir þurft að greiða sér mikinn arð. Það kemur niður á fjárfestingunni inni í Vinnslustöðinni og fyrirtækið hefur dregist aftur úr sambærilegum sjávarútvegsfyrirtækjum,“ sagði hann.

Athugasemdir

Auglýsing
Auglýsing

Tengdar fréttir

Innlent

Hækkun snerist í lækkun eftir fréttir af WOW

Innlent

Tvö framboð til stjórnar VÍS dregin til baka

Innlent

At­lants­olía vildi kaupa elds­neytis­stöðvar af N1

Auglýsing

Nýjast

Fjárfesting Indigo í WOW nemi allt að 9,4 milljörðum

Baldvin kaupir fyrir tugi milljóna í Eimskip

Icelandair hækkar verulega í fyrstu viðskiptum

Ferðamönnum mun að öllum líkindum fækka

Aurum Holding-málið ekki fyrir Hæstarétt

Mikil viðskipti með bréf Reita

Auglýsing