Metmánuður var í sölu fasteigna í nágrenni höfuðborgarsvæðisins í nóvembermánuði og hefur framboð á eignum dregist hratt saman að undanförnu.

Í takt við það seljast töluvert fleiri eignir nú yfir ásettu verði og gerir almenningur ráð fyrir áframhaldandi hækkunum á fasteignaverði.

Þetta kemur fram í nýrri mánaðarskýrslu hagdeildar Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar (HMS). Þar segir að áfram sé útlit fyrir mikið líf á fasteignamarkaði en að hápunktinum hafi líklegast verið náð í september.

Fram kemur í tilkynningu frá HMS að september hafi slegið öll met í umfangi þar sem aldrei áður hafi sést annar eins fjöldi útgefinna kaupsamninga og sló veltan sömuleiðis öll met.

Virðast október og nóvember hafa verið aðeins umsvifaminni á höfuðborgarsvæðinu en fjöldi samninga er áfram í methæðum.

Samkeppni aukist

Í nágrenni við höfuðborgarsvæðið þá var nóvember metmánuður í fjölda eigna sem teknar voru af söluskrá, að sögn hagdeildar. Á sama tíma dróst fjöldinn verulega saman annars staðar á landsbyggðinni.

Mikil eftirspurn eftir húsnæði undanfarna mánuði er farin að hafa töluverð áhrif á fjölda eigna sem eru til sölu og hefur samkeppni um íbúðir aukist.

„Seinustu ár hefur meðalfjöldi eigna til sölu á höfuðborgarsvæðinu verið á bilinu 1.600-2.200 eignir. Við lok fyrra samkomubanns í vor var þessi fjöldi í hámarki eða um 2.200 eignir og hefur síðan þá lækkað niður fyrir 1.200 eignir. Minna framboð á eignum hefur orðið til þess að verð hefur hækkað þónokkuð undanfarna mánuði ásamt því að meðalsölutími eigna hefur dregist saman,“ segir í tilkynningu frá HMS.

Hrun hefur verið í framboði íbúða á höfuðborgarsvæðinu.
Mynd/HMS

Telja að verð muni halda áfram að hækka

Samkvæmt skoðanakönnun HMS og Zenter frá því í nóvember eru væntingar almennings á þá leið að húsnæðisverð muni halda áfram að hækka á næstu 12 mánuðum og svöruðu rúmlega 70% með þeim hætti.

Mun meiri væntingar voru til verðhækkana á höfuðborgarsvæðinu en þar töldu 76% svarenda að verðið muni hækka á meðan 61% á landsbyggðinni svöruðu á sama hátt.

„Þessar verðhækkanir eru í takti við að aukinn fjöldi íbúða selst nú yfir ásettu verði, það á sérstaklega við höfuðborgarsvæðið. Á höfuðborgarsvæðinu hefur hlutfall eigna sem selst yfir ásettu verði hækkað úr 11% í júní og upp í 21% í október, miðað við þriggja mánaða hlaupandi meðaltal.“

Hlutfall óverðtryggðra lána af heildarútlánum aldrei verið hærra

Fram kemur í skýrslu hagdeildar HMS að óverðtryggð húsnæðislán hafi aldrei verið vinsælli og var október stærsti mánuður viðskiptabankanna í útlánum hingað til.

Hrein ný útlán hjá bönkunum í október námu 46 milljörðum króna á meðan uppgreiðslur lífeyrissjóða voru 9 milljarðar króna. Hafa uppgreiðslur þar aldrei verið meiri. Heilt yfir hefur hlutdeild óverðtryggðra húsnæðislána aukist úr 28% í upphafi árs í 39% nú.

Leigjendum fækkað á árinu

Leigumarkaðurinn virðist hafa dregist saman í heimsfaraldrinum og hefur leigjendum fækkað hlutfallslega á árinu, einkum ef skoðað er tímabilið fyrir og eftir að faraldurinn skall hér á.

Ef meðaltal mælinga á einu ári fyrir COVID-19 er borið saman við meðaltal mælinga á árinu eftir að faraldurinn skall á, sést að það er talsverð breyting á hlutfalli þeirra sem eru á leigumarkaði en þeim fækkar um 3,7 prósentustig. Hlutfall þeirra sem búa í foreldrahúsum eykst sem og hlutfall þeirra sem búa í eigin húsnæði. Því virðast leigjendur vera í auknum mæli að flytja í eigið húsnæði eða foreldrahús.