Uppsafnað tap af eldsneytisvörnum Ice­landair frá ársbyrjun 2015 og fram á mitt ár 2020 nemur um 130 milljónum Bandaríkjadala. Þetta má finna út með því að skoða virkt eldsneytisverð Icelandair í uppgjörum félagsins og bera saman við stundarverð á flugvélaeldsneyti á heimsmarkaði hverju sinni (e. spot price). Miðað við gengi dalsins í dag nemur upphæðin um 17,7 milljörðum króna. Til samanburðar sækist félagið nú eftir allt að 29 milljörðum króna í væntanlegu hlutafjárútboði.

Uppsafnað tap af eldsneytisvarnarsamningum nemur því að minnsta kosti 60 prósentum af þeirri fjárþörf sem stjórnendur félagsins áætla nú fyrir hlutafjárútboðið. Mótaðilar Icelandair í framvirkum samningum sem keyptir voru til að verja eldsneytisverð, eru meðal annarra fjárfestingabankarnir Goldman Sachs og Macquire Group, samkvæmt heimildum Markaðarins.

Eldsneytisvarnarsamningar eru oft notaðir af flugfélögum til að verja sig gegn sveiflum í eldsneytisverði. Einkum og sér í lagi er þar horft til sveiflna upp á við. Gjarnan verja flugfélög sig með þeim hætti að eldsneytiskostnaður þeirra haldist inni á ákveðnu verðbili. Fari svo að olíuverð fari upp fyrir efra verðbilið fær flugfélagið greiddan mismuninn frá mótaðila sínum. Á sama hátt þarf flugfélagið að greiða mótaðila sínum fari olíuverð niður fyrir neðra verðbil.

Sjá má á gögnum um virkt eldsneytisverð Icelandair á árunum 2015 til 2016, mikið tap af eldsneytisvörnum félagsins miðað við stundarverð á mörkuðum á þeim tíma. Olíuverð hafði lækkað hratt á árinu 2014 sökum offramboðs á mörkuðum og tók ekki að hjarna við fyrr en snemma árs árið 2017. Uppsafnað tap fyrir árin 2015 og 2016 var engu að síður meira en 81 milljón dala. Hagnaður upp á 34 milljónir dala varð á fyrsta fjórðungi 2017, en auk fyrstu þriggja fjórðunga ársins 2018 er um að ræða einu fjóru fjórðungana á tímabilinu frá 2015 og til loka fyrsta fjórðungs þessa árs sem eldsneytisvarnir Icelandair skiluðu hagnaði. Á fjórða ársfjórðungi komu eldsneytisvarnir félagsins nokkurn veginn út á sléttu, en meðalolíuverð á þeim ársfjórðungi stóð í um það bil 64 dölum fyrir fatið.

Meðal þeirra aðila sem Icelandair ræðir nú við vegna fjárhagslegrar endurskipulagningar félagsins, eru mótaðilar í þessum eldsneytisvarnarsamningum. Sem áður segir eru það meðal annars fjárfestingabankarnir Goldman Sachs og Macquire Group. Sá síðarnefndi er einkar umfangsmikill við sölu áhættuvarnarsamninga til fyrirtækja sem bera verðáhættu vegna ýmissa hrávara.

Það er ekkert óeðlilegt að kostnaður fylgi áhættuvörnum, enda er þeim ætlað að koma í veg fyrir að rekstur félaga taki á sig mikla skelli. Sé lítið til taps á áhættuvörnum á fyrsta fjórðungi þessa árs, er einsýnt að algjört hrun á olíumörkuðum orsakaði það. Fram hefur komið í erlendum fjölmiðlum að írska flugfélagið Ryanair miðaði sínar áhættuvarnir á árinu 2020 miðað við að olíuverðið yrði að meðaltali 83 dalir á tunnuna og tap félagsins af samningunum metið vel norðan við einn milljarð evra, eða sem nemur um 161 milljarði króna. Svipaðar fjárhæðir var um að ræða hjá félögunum EasyJet, KLM og British Airways, svo einhver dæmi séu tekin. Það styrkir því eflaust samningsstöðu Icelandair gagnvart mótaðilum sínum í áhættuvörnum, að hvert einasta flugfélag sem hafði einhvers konar áhættuvarnir fékk stóran skell við olíuverðshrunið í kjölfar yfirreiðar COVID-19.

Vinna við fjárhagslega endurskipulagningu Icelandair Group, sem felur í sér að ná samningum við fimmtán lánardrottna, íslensk stjórnvöld og Boeing stendur yfir, en búist er við að niðurstaða hennar liggi fyrir í vikunni, mögulega strax í dag. Eva Sóley Guðbjörnsdóttir, framkvæmdastjóri fjármálasviðs félagsins, sagði aðspurð í samtali við Fréttablaðið þann 21. júlí síðastliðinn að Icelandair hefði keypt olíuvarnir til þess að verja um 40-60 prósent af áætlaðri olíunotkun í hverjum mánuði, sem væri í takt við áhættustefnu félagsins, áður en kórónaveiran skall á heimsbyggðinni. Þá snarminnkaði olíunotkun flugfélagsins.

„Við höfum verið að gera upp olíuvarnir í hverjum mánuði þegar þær falla á gjalddaga. En það eru ýmsir möguleikar í stöðunni, til dæmis að loka vörnum fram í tímann og þá mögulega með afslætti eða að færa þær lengra inn í framtíðina. Við heyrum af því að önnur flugfélög hafa farið báðar þessar leiðir,“ sagði Eva.

Við vinnslu fréttarinnar hafði Icelandair ekki svarað fyrirspurnum Fréttablaðsins sem lutu að því hvernig eldsneytisvörnum verður háttað eftir hlutafjáraukningu, að hversu miklu leyti nýtt hlutafé verður nýtt til að gera upp skuldir gagnvart mótaðilum í eldneytisvarnarsamningum, eða hvort ákvörðun hafi verið tekin um að breyta stefnu félagsins í þessum efnum.