Viðbrögð ljóðskáldsins og bókasafnarans Valdimars Tómassonar við fordæmalausu Covid-fárinu eru skáldleg, eins og við var að búast, en hann hefur undanfarið birt í áföngum á Facebook kvæðabálkinn Veirufangar.

„Í raun og veru er þetta kvæða-bálkur undir sama hætti og Áfangar eftir Jón Helgason,“ segir Valdimar, þannig að Veirufangarnir hans eru síður en svo úr lausu lofti gripnir.

„Hvert erindi felur í sér tilvísun í áðurnefndan kvæðaflokk Jóns, í sömu röð. Flokkurinn endurspeglar núverandi ástand og ber saman líf undir þaki veirunnar og áður, líkt og fyrrnefndur kvæðaflokkur ber saman og vísar til fyrri tíðar,“ segir Valdimar í samtali við Fréttablaðið.

Veira veltir þungu hlassi

Aðspurt segir skáldið tíðarandann beinlínis kalla á kvæði. „Maður sér svo mikla hverfingu á háttalagi manna að maður getur ekki setið á sér. Að eitt veirukvikindi skuli setja heiminn á endann og fólk skuli flýja frá efnisheiminum, græðginni, og allt í einu sjá að lífið er einhvers virði líka,“ segir Valdimar um þetta fádæma ástand sem sýni svo skýrt hversu fallvaltur hinn kviki og innantómi efnisheimur er.

„Þannig að maður sér að laun heimsins eru ekki bara vanþakklæti heldur að innviðirnir sem virka eru uppbygging hins huglæga heims. Ekki efnisleg gæði, merkjavara og svoleiðis tilvistarhjóm.“

Valdimar leggur áherslu á að tilbrigði hans við Áfanga Jóns Helgasonar sé ort af djúpri virðingu fyrir skáldinu sem hann hafi í hávegum. „Það er ólæs maður sem ekki nýtur kveðskapar Jóns Helgasonar. Það er svo rammlega kveðið og svo íslenskt sem frá Jóni kemur,“ segir hann og víkur að öðrum skáldjöfri.

„Nú gengur maður um mannauð stræti eins og skáldið Einar Benediktsson orti: „Frá langri nótt gekk ég mannauð stræti.“ Maður upplifir stemningar úr Einræðum Starkaðar,“ segir skáldið sem þrátt fyrir að vera undir fimmtugu man þá tíð er borgarbragurinn var kóvi líkastur.

Kvíðaklámvæðingin

„En samt eru þetta hlutir sem maður upplifði niðri í bæ á tíunda áratugnum eftir lokanir búða, á kvöldum og sunnudögum. Þetta er eiginlega alveg sama nándin og ekkert ólík tilvera. Þá sátu menn bara inni yfir sjónvarpsveirunni og léttvægu froðusnakki RÚV og Stöðvar 2 og orðræða manna miðaðist við afþreyingarefni þar en nú nærist fólk á einhverju kvíðaklámi.“

Valdimar hefur á síðum Fréttablaðsins og víðar verið kallaður Metsölu-Valdi og ekki að ósekju þar sem hann hefur undanfarin misseri dvalið langdvölum í efstu lögum sölulista ljóðabóka. Valdi selur þó bækur sínar ekki síst sjálfur á förnum vegi þannig að ætla má að veiruógnin komi illa við ljóðahagkerfið?

„Ljóðskáldið er alltaf jafn launalaust sama hvort það er góðæri eða kreppa,“ svarar Valdi sposkur. „Þannig að maður fór aldrei út í kveðskap eða ljóðlist út af því að maður héldi að maður drægi einhvern sporð á land eða þar væru rjómi og rækjur uppi á borðum,“ segir Metsölu-Valdi sem óbugaður og ósmeykur heldur áfram mannlífsrannsóknum sínum á auðum götum Reykjavíkurborgar.

Veirufangar

Eftir Valdimar Tómasson

Liðið er skammt á skynlausa öld

menn skjálfa í veiruheimi,

lamar grár óttinn atgerfið

þó yndi margt fólkið dreymi

veirur fitna og fjölga sér

ef forvörn um stund ég gleymi,

faðmlög bönnuð og blíða sýnd

í bláskini af tölvustreymi.


Íhöggvið gnapir búðabjarg

bölvað er tómum hillum,

út er vísað með vargalund

viðskiptamönnum illum,

djöflinum kveðið kvæðasafn

kraumar í friðarspillum,

hjá landanum öllum lund er kvik

hann lentur í römmum villum.


Nú er í Smitvík nöpur vist

ég norpa í tómu porti,

líf mitt er allt á einhvern veg

út af gengið af korti.

Í einsemd kveð ég kvæðastef

sem Kristján fjallaskáld orti,

á kvöldin heyrast kynjahljóð

af klósettpappír skorti.


Skuggar dansa undir Esjurót

öldungis flökta keikir,

eldur logar í eymdar borg

upphlaðast dimmir reykir,

fjörið er horfið, feigðin býr

hvar ferskir stóðu og keikir,

liggur í höm nú lýður vor

og lamast af angist veikir.


Alvitur stendur upp fyrir haus

í öllum sínum fræðum,

skjálfa landsmenn og lífspekin

letruð mun óttans ræðum,

Íslandi beðið blessunar,

borgarann veika hræðum,

bölið er margt og blóðið sýkt

sem bunar í þegnanna æðum.


Kringlan og öll horn í Heljarvík

hrella sem draugakimar,

hugur vor tæpur holdið veikt

en hressar veirur og fimar,

raunaþungt loft og rammt er kul

svo ræflinum mörgum svimar,

en Kári hraustur kveður djarft

og kórónaveiruna skimar.


Ærið var bratt á barnum mælt

og belgslegar ræður manna,

sopið rösklega og sungið hátt

síðan vor fljóð að kanna

en veiruhrellingar valdsboð réð

og veröldin hlýju að banna

svo daðrið barst að dimmum skjá

og dauflitum tölvuskanna.


Lafhrædd í kreppu er lítil þjóð

sem líða má hugarangur,

sá er volduga verslun rak

velkist nú einn og svangur,

skartaði kufli skattaþjófs

skjótur og fingralangur,

matinn sníkir af mæðranefnd

mörkepp og pylsuslangur.


Séð hef ég fólkið soga reyk

og sóðanna rökkurkrað,

sjálfala börnin súpa djarft

og sódómu lostabað,

sem eigrar völlin viljalaus

veraldar ráfar um hlað,

sefast loks af söngvum þeim

er syndugur Megas kvað.


Veiruflóð þjakar velktan lýð

sér vasklega gerlar dreifa,

enginn má láta ljúft að snót

læri né vanga þreifa,

aðeins í margra metra lengd

skal möguleg kynni reifa,

létt skjall í besta falli bros

og barmi þrungnum veifa.


Veröld bylgjast í veiruhafi

vondauf og suddagrá

dimma veröld dökki heimur

dómur senn kalla má

bíða vígglaðir vítissýklar

vondsleg er heimsins spá,

kallar hann þig, kallar hann mig

í kistu oss leggur ná.