Svisslendingurinn Arnold Rikli fann upp á óhefðbundnum lækningaraðferðum sem byggðust á náttúru- og vatnslækningum og sneitt var hjá lyfjanotkun. Lækningaraðferðir hans nutu mikilla vinsælda frá miðbiki 19. aldar fram á byrjun þeirrar tuttugustu, en nú eru hugmyndir hans að komast aftur í tísku. Fjallað var um Rikli og aðferðir hans á vef BBC fyrir skömmu.

Lækningar Rikli gengu út á að nota sól, vatn og loft til að lækna fólk af veikindum og í gegnum tíðina komu þúsundir ríkra Evrópubúa á meðferðarheimili hans á bökkum Bled-vatns í Slóveníu. Rikli sagðist geta læknað alls kyns kvilla og hugmyndin var sú að líta á líkamann og hugann sem heild, en ekki bara summu ólíkra líffæra.

Rikli vildi bjóða borgarbúum sem voru að þjást vegna mengunar og streitu í borgum upp á blöndu af náttúru og heilsubót og margir efnaðir Evrópubúar borguðu fúlgur fjár til að koma til hans og lifa meinlætalífi sér til heilsubótar.

Þessi teikning á að sýna hvernig umhorfs var við Bled-vatn árið 1881, þegar meðferðarheimili Rikli naut mikilla vinsælda.

Dr. Zvonka Zupanič-Slavec, sérfræðingur í sögu læknisfræði hjá háskólanum í Ljubljana, höfuðborg Slóveníu, segir að margt hafi togað í þetta fólk. Í Bled var ljúft veður, góðar og miserfiðar gönguleiðir um Alpana, fallegt landslag og auðvitað Rikli sjálfur, en aðferðir hans nutu mikilla vinsælda, þrátt fyrir að vera fordæmdar af læknum samtímans sem skottulækningar. Ástæðan var einföld, þær virkuðu.

Í dag vitum við að útivist, hreyfing, sólarljós, góður svefn og gott loft eru allt mikilvægar undirstöður góðrar heilsu, en á sínum tíma þóttu aðferðir Rikli byltingarkenndar.

Meðferð Rikli gekk út á að fá mikla hreyfingu í fjallaloftinu og mikla sól, fara í heit og köld böð og borða einfalt fæði með miklu grænmeti. Áfengi og reykingar voru bannaðar og þeir sem brutu reglurnar voru útskrifaðir umsvifalaust.

Einkunnarorð Rikli voru „vatn er gott, loft er betra en ljós er það besta af öllu“.

Meðferð frá morgni til kvölds

Meðferðin byrjaði við dögun og varði fram á kvöld. Karlmenn klæddust bómullarskyrtum og stuttbuxum á meðan konur gengu í ermalausum hnésíðum kjólum. Þau fóru svo í göngur um Bled berfætt.

Eftir morgunverð utandyra voru teknar æfingar í fjallaloftinu, svo var farið í sólbað og því næst tók vatnsmeðferð við, en hún gekk út á röð kaldra og heitra baða til að bæta blóðflæði og „afeitra“ þannig líkamann. Hvíld var líka undirstöðuatriði og sjúklingar áttu að sofa í átta tíma á hverri nóttu.

Meðferðin var ekki ódýr. Flestir sjúklingar eyddu mánuði hjá Rikli og borguðu fyrir það um það bil hálf árslaun verkamanns á þeim tíma.

Hvarf eftir dauða Rikli en er að koma aftur

Rikli fékk innblástur frá öðrum óhefðbundnum lækningaraðferðum síns tíma en tókst að gera þær mun vinsælli en öðrum hafði tekist. Hann uppgötvaði þessar lækningaraðferðir þegar hann var 19 ára gamall og fannst þær virka vel á sig. Fljótlega var farið að nýta þær til að bæta heilsu verkamanna í litunarverksmiðjum föður hans og þær skiluðu árangri. Þannig fékk hann orðspor sem náttúrulæknir.

Í dag er Bled-vatn mjög vinsæll áfangastaður meðal ferðamanna.

Um miðjan sjötta áratug 19. aldar flutti hann svo til Bled, því sem honum fannst staðurinn henta lækningaraðferðum sínum fullkomlega, og stofnaði meðferðarheimilið.

Heimamenn tóku honum og sjúklingum hans ekki sérlega vel fyrst, ekki síst vegna þess hve léttklæddir sjúklingarnir voru oft á ferðum sínum um svæðið og engum þótti ástæða til að baða sig svona oft. En viðhorfin breyttust fljótlega þegar fólk sá jákvæð áhrif gróðans af meðferðarheimilinu á svæðið og margir fóru að tileinka sér aðferðir hans.

Á endanum fóru aðferðir Rikli að hafa áhrif um allan heim og við lok ferils síns var Rikli með meðferðarheimili í Bled, Trieste, Flórens og Meran. Eftir andlát hans árið 1906 döluðu þó vinsældir aðferða hans og þegar fyrri heimsstyrjöldin braust út hætti fólk að koma til Slóveníu til óhefðbundinna lækninga.

Á síðustu árum og áratugum hafa hugmyndir Rikli hins vegar komist aftur í tísku. Í dag er sífellt meiri áhersla á að líta á líkamlega og andlega heilsu sem eina heild og sums staðar eru læknar farnir að gefa fólki fyrirmæli um að hreyfa sig og stunda útivist í stað þess að grípa til lyfjagjafar. Mannfólkið þróaðist til að vera úti og vera líkamlega virkt og það er augljóst að margt við lífsstíl nútímamanna er óhollt. Þá er ágætt að geta flett upp hvað virkaði fyrir Rikli og sjúklinga hans á 19. öld.