Þróunin byrjaði hægt. Fyrst fóru fáar konur fyrir tískumerkjum en þeim fjölgaði stöðugt eftir því sem leið á öldina. Í dag er meirihluti fatahönnuða enn karlkyns, það er af þeim hönnuðum sem fara fyrir tískuhúsum. Þetta er sérstaklega kaldhæðnislegt í ljósi þess að konur eru meirihluti neytenda fataiðnaðarins. Þrátt fyrir að jöfn hlutföll karla og kvenna sé að finna á tískupöllunum eru konur í minnihluta á bak við tjöldin. Dæmi má taka frá árinu 2016, á tískuvikutímabilinu vor/sumar 2017. Af 371 fatahönnuði sem fór fyrir 313 tískuhúsum, voru aðeins 40,2 prósent konur. Þá er fjöldi karlkyns fatahönnuða sem hanna kvenfatnað meiri en fjöldi kvenkyns fatahönnuða yfirleitt. „Konur eru enn í minnihluta, því miður,“ sagði Julie de Libran, hjá Sonya Rykiel, um málið. „Jafnvel þó að sum tískuhús hafi verið stofnuð af konum á sínum tíma, þá eru þau undir stjórn karla í dag.“

Elsa Schiaparelli (1890–1973) fæddist á Ítalíu en starfaði sem fatahönnuður í Frakklandi.

Einn elsti kvenkyns frumkvöðullinn innan tískuheimsins var Jeanne Lanvin. Upphaflega seldi hún hatta árið 1889 en síðar varð dóttir hennar, Marguerite Marie-Blanche di Pietro, henni innblástur og hún fór að hanna dýrðlega útsaumaða silkikjóla handa stúlkum. Flíkurnar seldust eins og heitar lummur og upp úr 1920 var hún farin að hanna íþróttafatnað, flíkur úr feldi, undirfatnað, karlmannsflíkur, sundföt, ilmvötn og innanstokksmuni.

Madeleine Vionnet er af mörgum talin vera „arkitekt“ kjólagerðarfólks, en Vionnet umbylti tískuheiminum þegar hún stofnaði tískuhús sitt árið 1912. Hún varð samstundis þekkt fyrir hvernig hún nýtti skúlptúr í kjólagerðinni. Kvöldkjólarnir minntu á grískar styttur með ægifögrum fellingum og brotum. Konur féllu í stafi yfir fegurðinni, þægindunum og flæðinu í kjólum Vionnet. Eins og hún sagði eitt sinn: „Þegar kona brosir, þá á kjóllinn að brosa líka.“

Coco Chanel (1883-1971) sést hér í íbúð sinni í París um 1959. Myndir/Getty

Það er ekki hægt að fjalla um kvenkyns fatahönnuði án þess að nefna Coco Chanel, en hún á heiðurinn af einhverjum frægustu og áhrifamestu flíkum sem hugsast getur. Litla svarta kjólnum. Tvítjakkanum. Áberandi kokteilhálsmeninu. En það var jersey-efnið sem kom henni á alheimskortið. Ferilinn hóf hún í seinni heimsstyrjöldinni. Hún var fyrsti fatahönnuðurinn til þess að nota í almennri hönnun sinni efni sem vanalega þóttu eingöngu viðeigandi í undirfatnað. Þá var hún sú fyrsta í tískuheiminum til þess að hanna styttri flíkur sem ekki voru aðsniðnar sem auðveldaði konum að hreyfa sig og frelsaði þær frá þröngum korsilettum og pilsum. Gegnum árin teygði hún úr sér innan tískuheimsins og heilla ilmvötnin hennar enn þann dag í dag.

Mary Quant (f. 1934). Myndin er tekin árið 1963.

Árið 1927 fór ferill Elsu Schiaparelli á flug eftir að hún kom fram með sína íkonísku handprjónuðu trompe l’oeil peysu þar sem hún notaði prjónatæknina til þess að ná fram nýrri vídd í efninu. Peysurnar ruku út og gáfu tóninn fyrir stíl Elsu, vel sniðnar hágæða flíkur með óvæntum snúningi. Hún var sú fyrsta til þess að nota rennilás sem áhersluatriði á flík og vann með listamönnum eins og Salvador Dali og Meret Oppenheim. Einstakur stíll hennar kom henni á forsíðu Time-tímaritsins, en hún var fyrsti kvenkyns fatahönnuðurinn til þess að hljóta þann heiður.

Mary Quant á heiðurinn af pínupilsinu. Quant segist hafa orðið fyrir áhrifum stúlknanna á King’s Road í London á 7. áratugnum og sagði að þær hefðu í raun fundið upp mínípilsið. „Ég var bara að búa til einföld, þægileg og ungæðisleg föt sem hægt væri að hreyfa sig í, hlaupa og stökkva.“ Stuttir litríkir kjólar hennar og mynstraðar sokkabuxur gáfu tóninn fyrir áratuginn.

Sonia Rykiel (1930-2016) við opnun verslunar sinnar í London.

Franski fatahönnuðurinn Sonia Rykiel byrjaði feril sinn árið 1962 á óléttutímabili þegar hún þráði mjúkar peysur. Hún byrjaði að framleiða flíkur undir tískunafni eiginmanns síns, og meðal þeirra var röndótt peysa sem hún kallaði „Poor Boy“. Síðar meir áttu prjónuðu peysurnar hennar og kjólarnir eftir að breyta tískumarkaðnum til frambúðar. Hún var fyrsti hönnuðurinn til þess að hafa saumana sýnilega utan frá og prenta orð eða frasa á peysur.

Þetta eru konurnar sem ruddu brautina fyrir áhugaverðustu kvenkyns fatahönnuði nútímans. En á eftir þessum sex íkonísku fatahönnuðum má nefna langan lista af konum sem hafa sett sitt einstaka mark á tískuheiminn á ógleymanlegan hátt. Þar má nefna: Elsa Peretti, Vivienne Westwood, Rei Kawakubo, Miuccia Prada, Carolina Herrera, Diane Von Furstenberg, Betsey Johnson, Norma Kamali, Donna Karan, Stella McCartney, Vera Wang, Sarah Burton, Alberta Ferretti, Phoebe Philo, Olsen-systurnar og margar fleiri.