NBA-tímabilið er nú að baki og kanadíska liðið Toronto Raptors stendur uppi sem meistari. Varð þar með fyrsta liðið utan Bandaríkjanna til þess að vinna þessa stærstu körfuboltadeild heims. Þrátt fyrir að heimurinn fylgist nú með Raptors-stjörnunni Kawhi Leonard, sem var valinn mikilvægasti leikmaður úrslitakeppninnar, ætlar Fréttablaðið að einbeita sér að öðrum leikmanni.

Enes Kanter úr Portland Trail Blazers er ef til vill ekki fyrsta nafn á blað þegar rætt er um bestu leikmenn deildarinnar en þessi tyrkneski miðherji er vinsæll á meðal aðdáenda. Þær vinsældir ná engan veginn til stjórnvalda í Tyrklandi. Recep Tayyip Erdogan forseti og bandamenn hans hafa farið fram á að Kanter verði handtekinn, ógilt vegabréf hans og sóst eftir því að hann verði dæmdur.

Kanter og Gülen

Kjarni málsins, og ástæða ósættis Tyrklandsstjórnar við Kanter, liggur í stuðningi körfuboltamannsins við útlæga tyrkneska klerkinn Fethullah Gülen og hreyfingu hans. Kanter heimsækir Gülen reglulega á heimili hans en Gülen er íslamskur fræðimaður, predikari og leiðtogi hreyfingar sem kennd er ýmist við hann eða tyrkneska orðið hizmet (í. þjónusta).

Gülen var áður bandamaður Réttlætis- og þróunarflokksins (AKP) sem Erdogan stýrir nú. Hreyfingin var afar áhrifamikil á Tyrklandi í upphafi síðasta áratugar. Það kastaðist þó í kekki á milli Gülens og Erdogans árið 2013 þegar fjöldi embættismanna, borgarstjóra og annarra AKP-liða sætti rannsókn í stóru spillingarmáli. Forsetinn kenndi Gülenistum um, sagði klerkinn reyna að steypa sér af stóli og fór fram á handtöku hans. Það gekk ekki því Gülen hefur verið í sjálfskipaðri útlegð í Bandaríkjunum síðan 1999 er hann flúði ákæru fyrir landráð.

Álit Erdogans á klerknum og fylgismönnum hans minnkaði svo enn eftir að hluti hersins reyndi að ræna völdum í júlí 2016. Tilraunin mistókst, Erdogan kenndi Gülen um og hóf viðamiklar hreinsanir á opinberum starfsmönnum. Alls var um 160.000 dómurum, kennurum, lögregluþjónum og öðrum vikið frá störfum og um 77.000 voru handtekin fyrir meint tengsl við Gülen, sem sjálfur neitar því að tengjast valdaránstilrauninni.

Fjölskyldan afneitar Kanter

Stuðningur Kanters við Gülenistahreyfinguna, sem Tyrklandsstjórn telur til hryðjuverkasamtaka, hefur komið í veg fyrir að hann spili með tyrkneska landsliðinu, líkt og Ergin Ataman landsliðsþjálfari lýsti í viðtali við Hurriyet árið 2015. Það var þó ekki fyrr en ári síðar, eftir valdaránstilraunina, sem stjórnvöld fóru að hafa raunveruleg og umtalsverð áhrif á líf körfuboltamannsins.

Kanter fór ófögrum orðum um forsetann á Twitter og varð það, og stuðningurinn við Gülen, til þess að fjölskyldan heima í Tyrklandi afneitaði syninum. „Yfirlýsingar hans og hegðun valda fjölskyldunni hugarangri. Ég sagði við Enes að við myndum afneita honum ef hann hætti þessu ekki. Honum var alveg sama,“ sagði Mehmet, faðir Enes, við Daily Sabah í ágúst 2016. Vert er að taka fram að blaðið styður AKP.

„Ég hefði ekki tekið Enes til Bandaríkjanna í körfuboltabúðirnar, þar sem hæfileikar hans uppgötvuðust, ef ég hefði vitað að þessar yrðu afleiðingarnar,“ sagði faðirinn enn fremur og bað þjóðina og forseta afsökunar á hegðun sonar síns á meðan frændinn Bilal óskaði eftir því að Enes breytti um nafn.

Miðherjinn brást við með yfirlýsingu þar sem hann sagðist tilbúinn að deyja fyrir málstaðinn. „Ást mín á Gülen er sterkari en ást mín á móður minni, föður, bræðrum, systrum og öllum öðrum. Móðir mín og faðir yrðu fórn fyrir þig, fyrir þjónustuna og málstaðinn,“ tísti Enes Kanter sem kvittaði undir sem „Enes (Kanter) Gülen“.

Klandur í Rúmeníu

Tæpu ári síðar eða í maí 2017 komst Enes Kanter, sem kallaði sig ekki lengur Enes Gülen á Twitter, í klandur í Rúmeníu er hann var á leið aftur til Bandaríkjanna úr vinnuferð fyrir góðgerðarsamtök sem hann stofnaði. „Hér hefur mér verið haldið í fleiri klukkutíma. Ástæðan er einfaldlega pólitískar skoðanir mínar og sá sem ber ábyrgð á þessu er Recep Tayyip Erdogan, forseti Tyrklands,“ sagði Kanter í myndbandi sem hann tísti.

„Hann er vondur, vondur maður. Hann er einræðisherra og hann er Hitler okkar tíma,“ sagði Kanter í myndbandinu aukinheldur.

Fabian Badila, upplýsingafulltrúi landamæraeftirlits Rúmena, sagði við The New York Times stuttu eftir að Kanter var leystur úr haldi á flugvellinum að vegabréf Kanters hafi ekki verið gilt. „Heimalandið hafði ógilt vegabréfið þannig að hann mátti ekki koma inn í landið. Þegar hann var á flugvellinum var hann ekki læstur inni heldur fékk hann að vafra um. Hann mátti bara ekki koma inn í landið,“ sagði Badila.

Kanter var að lokum ekki sendur heim til Tyrklands, þaðan sem honum höfðu borist líflátshótanir. Fékk þess í stað að halda áfram ferð sinni.

Handtökuskipun

Um viku síðar greindi Daily Sabah frá því að yfirvöld í Tyrklandi hefðu gefið út handtökuskipun á hendur Kanter. Vitnað var til þess í handtökuskipuninni að Kanter væri notandi dulkóðaða skilaboðaforritsins Bylock, sagt skapað sérstaklega fyrir Gülenista til þess að fela samskipti sín frá yfirvöldum.

Kanter tjáði sig um stöðuna við blaðamenn er hann var staddur í höfuðstöðvum NBA í Manhattan. „Ég er án ríkisfangs eins og er. En ég er opinn fyrir því að verða ættleiddur. Ég ætla að reyna að verða bandarískur ríkisborgari.“

Tyrkneski ríkismiðillinn Anadolu sagði frá því í desember sama ár að tyrkneskir saksóknarar færu fram á að Kanter yrði dæmdur í fjögurra ára fangelsi fyrir að móðga Erdogan forseta. Körfuboltamaðurinn lét sér fátt um finnast og hélt áfram gagnrýni sinni í viðtölum við blaðamenn. „Þessi gaur er klikkaður. Þetta truflar mig ekkert af því að ég er vanur þessu. Ég held þetta skipti mig engu, ég er í Bandaríkjunum.“

Kanter hefur þó ekki enn verið handtekinn, orðið bandarískur ríkisborgari né dæmdur í fangelsi í Tyrklandi. Hann getur ekki orðið bandarískur ríkisborgari fyrr en árið 2021 í fyrsta lagi.

Engin ferðalög

Hið ógilda vegabréf og handtökuskipunin hafa aftur á móti reynst Kanter fjötur um fót þegar kemur að keppnisferðalögum. Í janúar síðastliðnum átti Kanter að ferðast til Lundúna með þáverandi liði sínu, New York Knicks, til þess að leika við Washington Wizards.

Kanter gat hins vegar ekki ferðast með liðinu. Knicks sögðu það vegna þess að illa gengi að fá vinnuleyfi fyrir leikmanninn en því var Kanter ekki sammála. „Þetta snýst ekkert um vinnuleyfi. Knicks munu ekkert segja að ég eigi á hættu að vera drepinn. Þeir tala bara um vinnuleyfi svo þetta hafi ekki áhrif á samherja mína. Ég hef raunverulegar áhyggjur af öryggi mínu.“

Kanter gat ekki heldur ferðast til Kanada í febrúar til þess að keppa við nýkrýnda meistara, Toronto Raptors. Bandarískir miðlar fjölluðu um ástæðuna í kringum leikinn en Kanter hafði þá sagt við NBCS að Tyrkir hefðu í janúar sett nafn sitt á lista hjá Interpol. Hann mætti því eiga von á handtöku. „Ég get ekki sinnt vinnunni minni vegna eins einræðisherra. Það er ákaflega sorglegt,“ sagði Kanter.