Í nýjasta Pod­cast­þætti Sölva Tryggva­sonar birtir hann við­tal við Sergio Mor­eno, sem er ungur maður sem fæddist í versta fá­tækra­hverfinu í Medellin í Kólumbíu. Sölvi tók við­talið þegar hann var sjálfur á ferða­lagi í Suður-Ameríku. Sjálfur á Sergio í dag fal­legt líf eftir að hafa verið harð­duglegur allt sitt líf, en vinir hans völdu margir aðra leið.

Stanslaust með augu í hnakkanum

„Ég á mikið af vinum sem hafa eignast fullt af peningum, en af því að þeir hafa verið í glæpum og eitur­lyfja­sölu síðan þeir voru börn geta þeir ekki notið þess. Þeir þurfa stans­laust að vera með augu í hnakkanum og lifa í mjög hættu­legu um­hverfi. Þeir geta ekki gengið öruggir um göturnar frá degi til dags og hafa auk þess mjög slæma hluti á sam­viskunni. Margir æsku­vinir mínir og kunningjar hafa farið hátt upp í eitur­lyfja­hringjum Kólumbíu,“ segir Sergio í við­talinu og heldur á­fram:

„Sumir þeirra létu lífið mjög ungir. Þegar þú ert kominn djúpt inn í slæmar glæpa­klíkur í Kólumbíu er ekki auð­velt að komast út og það endar nánast alltaf illa. Mögu­leikarnir á að eignast gott og fal­legt líf þegar þú elst upp við að­stæðurnar sem ég ólst upp við eru ekki miklar. En það er allt hægt með réttu hugar­fari og ég þakka alla daga fyrir að hafa valið rétta leið og lagt mikið á mig til að forðast að fara leiðina sem því miður allt of margir fara. Mark­mið mitt í lífinu núna er að hvetja börn og ung­linga í Kólumbíu til dáða og sýna þeim að það sé allt hægt með réttu hugar­fari. Það er ekki auð­velt, en flest allt gott í lífinu kallar á það að maður sé dug­legur.”

Þakkar fyrir líf sitt alla daga

Hann segist þakka fyrir líf sitt alla daga og tekur því ekki sem sjálf­sögðum hlut:

„Ég hefði aldrei getað í­myndað mér að ég myndi eiga lífið sem ég á í dag, þar sem ég rek ferða­þjónustu, á heimili, konu og barn. Ég ólst upp í hverfi þar sem ég sá menn labba um með byssur alla daga og skot­á­rásir voru dag­legt brauð. Fólk sem hefur ekki heyrt skotið úr al­vöru vél­byssum gerir sér kannski ekki grein fyrir því hve há­vaðinn er mikill. Ég man að sem barn var ég oft að spila tölvu­leiki eða horfa á sjón­varpið þegar há­vaðinn varð mjög mikill og við urðum að stoppa þar til skot­hríðirnar voru af­staðnar. En ég og vinir mínir vorum orðnir svo vanir því að heyra skot­á­rásir að við kipptum okkur ekkert upp við það lengur. Það dóu margir vinir mínir þegar ég var bara krakki og ung­lingur og eina leiðin út virtist vera að fara í glæpi og eitur­lyf. „Communa 13“ var á tíma­bili svo slæmt hverfi að lög­reglan kom ekki einu sinni inn fyrir hverfis­mörkin. Hverfið var á tíma­bili al­gjör­lega á valdi skæru­liða og maður þurfti að vera stans­laust á varð­bergi. En þegar maður þekkir ekkert annað verður það bara eðli­legur veru­leiki hjá manni. En auð­vitað sé ég það núna að það var ekkert eðli­legt við að­stæðurnar í hverfinu.”

Fimm ára þegar hann sá fyrst lík

Hverfi 13, eða „Communa 13“ var á tíma­bili eitt versta hverfi heims þegar kemur að glæpum. Heimili Sergios var í hverfinu miðju og eðli­lega sá hann því hluti sem fæstir sjá nokkurn tíma á ævinni:

„Ég var ekki nema 5 ára gamall þegar ég sá í fyrsta skipti lík á götunni. Ég man hvað það var skrýtið. Að sjá líkama liggjandi í götunni og þegar það var ýtt í hann hreyfðist hann ekki. Ég átti eftir að sjá mun fleiri lík á næstu árunum. En þó að hverfið hafi al­mennt verið slæmt gekk lífið sinn vana­gang ég gerði hluti sem flestir guttar gera, eins og að spila fót­bolta og leika mér. Eini munurinn var að okkur var sagt að vera inni miklu oftar en ella út af á­standi. Svo man ég vel eftir dögunum þegar herinn gerði fyrst til­raun til að ná hverfinu á sitt vald. Fyrst var ég var spenntur þegar ég sá myndir af hverfinu mínu í sjón­varpinu. Þá voru það loft­myndir af að­gerðum hersins. En svo sagði mamma mín mér frá því sem var að gerast og þá áttaði ég mig á því að það var ekkert já­kvætt.”

Að­gerðin sem Sergio talar þarna um átti sér stað vorið 2002, þegar kólumbísiki herinn fór inn í hverfið, en það bar ekki árangur og 9 sak­lausir borgarar létu lífið, þar af 3 börn. Seinna þetta sama haust fór herinn aftur inn með mun meira afli í „Orion“-að­gerðinni, þar sem skrið­dreki, þyrlur og 1500 her-og lög­reglu­menn fóru inn í hverfið:

„Það voru stans­lausir bar­dagar í 3 sólar­hringa, þar sem skot­hríðir áttu sér stað frá morgni til kvölds. Sem betur fer endaði það með því að þeir af skæru­liðunum sem enn voru eftir flúðu. Eftir þetta byrjuðu hlutirnir að þokast í rétta átt, þó að auð­vitað hafi tekið mörg ár að koma hlutunum fyrir al­vöru í rétta átt,” segir Sergio meðal annars.

Allir tengja landið við Pablo Escobar

Stór hluti af Evrópu­búum og Banda­ríkja­mönnum hugsa fyrst og fremst um Pablo Escobar og eitur­lyf þegar talið berst að Kólumbíu. Sergio segir það sér­stakt að einn glæpa­maður sé nánast í­mynd heils lands:

„Kólumbía er risa­stórt land með 50 milljón í­búum, með gríðar­lega langa sögu og menningu. Þó að auð­vitað hafi verið tíma­bil þar sem eitur­lyf voru nánast undir­staða efna­hags landsins, hefur það breyst gríðar­lega. Það eru liðin nærri 30 ár síðan Pablo Escobar dó og þrjá­tíu ár eru mjög langur tími. En af því að Net­flix gerði seríur um hann og bíó­myndir um hann eru enn að koma út, er kannski eðli­legt að hug­renningarnar varðandi Kólumbíu mótist af því. En það getur orðið þreytandi. Þegar ég fór í fyrsta skipti til Evrópu fann ég það á eigin skinni. Ég var búinn að skoða allar reglur og var kominn til Spánar og ætlaði að fara í gegnum flug­völlinn. En um leið og ég sagðist vera frá Medellin í Kólumbíu upp­hófst mikið spurninga­regn, sem virtist allt miða að því að ég væri tengdur glæpum og eitur­lyfjum ein­göngu vegna þess hvaðan ég kom. Eftir margra klukku­tíma bið og enda­laust af spurningum, þar sem ég missti af fluginu mínu til Barcelona var mér loksins sleppt. Miðað við annað í mínu lífi var þetta ekkert stór­mál, en þetta segir kannski ein­hverja sögu um al­hæfingarnar sem eiga sér stað um landið mitt og borgina mína.”

Hverfið sem Sergio ólst upp í er nú orðið að fyrir­mynd fyrir önnur fá­tækra­hverfi í Suður-Ameríku og víðar í heiminum, eftir mörg ár af upp­byggingu sem hefur heppnast vel:

„Hverfi 13 er núna orðið gríðar­lega líf­legur staður og í stað glæpa eru það núna fyrst og fremst listir sem ein­kenna hverfið. Um allt hverfið eru nú götu­lista­menn, í­þrótta­menn og dansarar og ferða­menn úr öllum heims­hornum koma nú til að heim­sækja hverfið. Stjórn­völd hafa á­kveðið að gera börnum og ung­lingum sem alast upp í hverfinu kleyft að læra listir og í­þróttir af færu fólki án þess að þurfa að borga neitt. Í stað þess að sjá glæpi sem einu leiðina úr fá­tækt eins og staðan var þegar ég var krakki, eru núna miklir mögu­leikar. Ég elska að sýna ferða­mönnum hverfið mitt og er stoltur af því hvað er búið að gera. Eins og ég sagði í byrjun við­talsins þakka ég fyrir lífið sem ég á alla daga. Mig dreymir um að gera einn daginn heimildar­mynd um hverfið mitt, sem vonandi gæti orðið til þess að hvetja stjórn­völd annars staðar í heiminum til að gera svipaða hluti.”

Þáttinn með Sergio og Sölva og alla aðra Podcastþætti Sölva Tryggvasonar má nálgast inni á: Solvitryggva.is