Tæplega þriðjungur tískugeirans mun ekki lifa af krísuna sem COVID-19 hefur skapað, samkvæmt nýjustu skýrslu bandaríska ráðgjafafyrirtækisins McKinsey & Company um stöðu tískuheimsins. Fjallað var um skýrsluna á vef Fashion United.

McKinsey er 94 ára gamalt fyrirtæki og skýrslur og bækur fyrirtækisins hafa í gegnum tíðina haft mikil áhrif á stjórnendur fyrirtækja um allan heim. Samkvæmt nýju skýrslunni eiga 30% af tískufyrirtækjum heims eftir að fara á hausinn, þar á meðal þekkt merki og deildarverslanir. Þar kemur einnig fram að markaðsvirði fyrirtækja sem framleiða fatnað, tískuvörur og munaðarvörur hafi fallið um 40% frá því í byrjun janúar og fram til 24. mars 2020.

Áhrifa vírussins hefur gætt víðsvegar í tískugeiranum. Verksmiðjum hefur verið lokað í Bangladess, Víetnam og á Indlandi, en í þessum löndum eru föt stærstu merkja tískuheimsins framleidd. Kasmíriðnaðurinn í Mongólíu hefur líka stöðvast, eftir að kaupmenn á Vesturlöndum og í Kína afbókuðu sínar pantanir. Verslanir á lykilsölustöðum eins og London, Hong Kong og New York og víðar hafa einnig verið lokaðar síðan Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin tilkynnti að um heimsfaraldur væri að ræða.

Í Bangladess eru framleiðendur að reyna að jafna sig eftir að hafa misst af þremur milljörðum dollara sem þeir hefðu fengið fyrir framleiðslu á stuttermabolum, skóm og kjólum eftir þekkta hönnuði ef ekki hefði verið fyrir faraldurinn. Þetta hefur mikil áhrif á réttindi og atvinnumöguleika hjá milljónum verkamanna.

Kasmíriðnaðurinn í Mongolíu hefur stöðvast, eftir að kaupmenn á Vesturlöndum og í Kína afbókuðu sínar pantanir. FRÉTTABLAÐIÐ/GETTY

Fyrirtæki þurfa að sýna ábyrgð

Samtök framleiðenda og útflytjenda klæða í Bangladess segja að það sé kominn tími á að alþjóðleg fyrirtæki virði skuldbindingar sínar varðandi réttindi verkamanna, samfélagsábyrgð og sjálfbærar birgðakeðjur. Fyrst og fremst verði þau að virða skilmála kaupsamninga, uppfylla skyldur sínar og endursemja ekki um verð eða greiðslufyrirkomulag. Þegar vörumerki og verslanir eru að afbóka stóran hluta pantana sinna er þörf á ábyrgum verslunarháttum innan iðnaðarins svo hann geti lifað og jafnað sig eftir krísuna.

Neytendur eru almennt svartsýnir á efnahagshorfur, en 75% neytenda í Evrópu og Bandaríkjunum telja að fjárhagsstaða þeirra verði fyrir neikvæðum áhrifum í meira en tvo mánuði. FRÉTTABLAÐIÐ/GETTY

Það virðist óhjákvæmilegt að þetta muni bitna á fólkinu sem starfar innan tískugeirans og að þessar efnahagsþrengingar muni hafa áhrif lengur en takmarkanir vegna faraldursins endast. Mikið atvinnuleysi og fjárhagsvandræði er nýi veruleikinn í tískugeiranum og um allan heim eru fyrirtæki að fara í gjaldþrot og segja upp starfsfólki. Stór hluti þeirra sem starfa í tískuiðnaðinum er ekki svo heppinn að búa á svæðum þar sem ríkisstjórnir hjálpa þeim fjárhagslega í gegnum þessa erfiðleika.

Almenn svartsýni

Í skýrslunni stendur að krísan hafi áhrif á daglegt líf og skapi kvíða og óvissu í hugum flestra. Neytendur eru almennt svartsýnir á efnahagshorfur, en 75% neytenda í Evrópu og Bandaríkjunum telja að fjárhagsstaða þeirra verði fyrir neikvæðum áhrifum í meira en tvo mánuði.

Því er spáð að efnahagur margra landa dragist saman á árinu. Í þessari viku byrjaði efnahagur Japans að dragast saman, viðvörunarbjöllur benda til að atvinnuleysi í Bandaríkjunum gæti náð 25% og það er einnig að aukast í Bretlandi og á fleiri stórum mörkuðum. Þetta boðar ekki gott og gæti versnað, en það fer að hluta til eftir því hve lengi áhrif faraldursins endast og hvernig ríkisstjórnir bregðast við til að örva hagvöxt.