Ásatrúarfélagið býður upp á manndómsvígslu sem skiptist í siðfræðslu og siðfestu. Athöfnin er ekki sótt í ásatrú en gengur út á að tileinka sér heiðinn lífsstíl, sem snýst um ábyrgð, virðingu og að lifa í sátt.

Hjá Ásatrúarfélaginu er boðið upp á siðfræðslu og siðfestu, sem samsvarar fermingarfræðslu og fermingu í kristni. Athöfnin hefur verið í boði í langan tíma vegna þess að félagsmenn vildu sína eigin manndómsvígslu.

„Fermingarundirbúningurinn okkar heitir siðfræðsla. Við erum búin að vera með hana lengi og það er alltaf að fjölga í hópnum. Þetta er mjög skemmtilegt, enda eru unglingar skemmtilegasta fólk í heimi. Þau eru með opinn huga og eru alltaf til í að ræða málin og skiptast á skoðunum,“ segir Jóhanna Harðardóttir, Kjalnesingagoði og starfandi allsherjargoði. „Fyrirkomulagið breyttist náttúrlega vegna COVID þannig að við ákváðum að taka hana í gegn, færa hana meira á netið og hafa alla saman, óháð staðsetningu, sem er mjög gaman.

Í fræðslunni erum við ekki að boða einhverja trú eða kenna trúarbrögð, heldur er áherslan á heiðinn lífsstíl. Þetta snýst um að undirbúa þau fyrir lífið og að verða fullorðin,“ segir Jóhanna. „Heiðinn lífsstíll gengur út á að hafa þá stefnu í lífinu að vera víðsýn og sátt, bæði við okkur sjálf og umhverfið. Það skiptir miklu að umgangast fólk þannig að bæði manni sjálfum og fólkinu sem maður umgengst líði vel.

Í Hávamálum eru heilræði til að lifa í sátt í samfélaginu og við reynum að kenna krökkum að vera sátt við sig og þekkja sig og vita hvað þau standa fyrir, ásamt því að bera virðingu fyrir sjálfum sér og öðrum,“ segir Jóhanna. „Við leggjum líka mikla áherslu á ábyrgð. Þessir krakkar eru að komast á þann aldur þar sem mamma og pabbi verða ekki alltaf til staðar, svo þau þurfa að bera ábyrgð á sjálfum sér og gjörðum sínum.“

Allir fá einkaathöfn

„Heiðin ferming heitir siðfesta. Munurinn á okkar athöfn og annarra er að hjá okkur fá allir sína persónulegu einkaathöfn, sem er oft heima hjá þeim eða á fallegum stað í náttúrunni, og þau eru sjálf þátttakendur í henni og velja sér eitthvert uppáhaldserindi úr Hávamálum og lesa það fyrir gesti sína,“ segir Jóhanna. „Við erum yfirleitt úti og höfum athöfnina við lítið eldker.

Jóhanna Harðardóttir hefur verið Kjalnesingagoði frá árinu 2004 og er starfandi allsherjargoði. MYND/AÐSEND

Það eru engar trúarjátningar í ásatrú og athöfnin gengur út á að viðurkenna fyrir sjálfum sér og öðrum að ætla að hafa heiðinn lífsstíl að leiðarljósi,“ segir Jóhanna. „Það er engin krafa um að það sé fyrir lífstíð, þetta snýst bara um að hefja lífið saman.“

Manndómsvígslur mikilvægar

„Ástæðan fyrir því að við bjóðum upp á siðfræðslu og siðfestu er vegna kröfu frá samfélaginu okkar og þetta er ekki sótt í ásatrú. Fermingar eru orðnar mjög stór þáttur í fjölskyldulífi nútímamanna og það er til siðs að hafa hátíð þegar krakkar verða unglingar,“ segir Jóhanna. „Okkar krakkar, eins og aðrir, vilja fá sína veislu og halda upp á líf sitt og foreldrarnir vilja það líka. Manndómsvígslur eru svo algengar að maður skilur það. Krakkarnir hafa líka gott af fræðslunni og það er okkur gleðiefni að geta fylgt þeim svona úr hlaði.

Hópurinn sem fer í siðfestu er mjög fjölbreyttur. Þetta eru krakkar af öllu landinu og mörg þeirra eru alin upp við heiðni, en það er líka mikið af nýjum krökkum sem hafa komið í siðfestu eldri krakka og finnst þetta spennandi, ekki síst af því að þetta er einkaathöfn, og þau eru jafn velkomin,“ segir Jóhanna. „Hjá okkur eru líka ekki allir á fermingaraldri, því siðfestan er ekki bundin aldri. Því eru núna þrjár fullorðnar konur í hópnum, sem er mjög skemmtilegt og lífgar upp á fræðsluna og gerir hana fjölbreyttari. Þær þora oft frekar að spyrja og hefja umræður.“

Heiðni kennir margt

„Goði hefur svipað hlutverk í siðfestu og prestur í fermingu. Ég byrja að helga athöfnina og segi nokkur orð um hvað það er að vera heiðinn og frá fræðslunni sem viðkomandi hefur verið í og minni á þau atriði sem hafa verið rædd þar,“ segir Jóhanna. „Síðan fer sá sem er í siðfestu með erindi sem viðkomandi velur sér úr Hávamálum, eitthvað sem höfðar sérstaklega til hans/hennar. Svo er óskað heilla og hefðin er að láta drykkjarhorn ganga til að drekka heillaskál en það gengur náttúrlega ekki í COVID. Athöfnin er mjög opin, það er hægt að ráða því hvort málin eru rædd eftir það eða strax gengið til veislu.

Krakkarnir í fræðslunni minni voru spurð hvað þeim finnst heiðni gefa þeim og svörin eru fjölbreytt, en þau leggja mikla áherslu á að heiðni kenni ábyrgð, virðingu, jafnrétti og umburðarlyndi gagnvart þeim sem eru öðruvísi,“ útskýrir Jóhanna, sem leggur mikla áherslu á að lifa í sátt.

„Ef maður er sáttur við sjálfan sig og umhverfið er allt í lagi. Eina manneskjan sem þú lifir með alla ævi er þú sjálf(ur) og ef þú ert sáttur við sjálfa(n) þig eru meiri líkur á að aðrir séu það líka og þú við þau,“ segir Jóhanna. „Það er líka alltaf hægt að fá hjálp ef maður er ekki ánægður eða eitthvað er að. Það þarf bara að læra að sækja hana og og við reynum að kenna þeim leiðirnar.“