Í frosthörkum og fannfergi eiga fuglar í erfiðleikum með að finna sér mat. Fita er einkar vinsæl hjá fuglum á köldum vetrardögum og þá er gott að væta brauð og haframjöl í matarolíu því olían er góð í frosti og gefur fuglunum aukna orku. Fita er það fóður sem hentar flestum fuglum vel í kuldum og má blanda matarolíu, tólg eða smjöri við afganga og korn. Einnig þarf vatn að vera aðgengilegt fuglum.

Farfuglar sem koma langt að þurfa vatn og orku til að lifa af. Sem dæmi um fóður má nefna brauð, epli, fitu, kjötsag og matarafganga handa þröstum, störum og hröfnum, sólbómafræ eða páfagaukafræ handa auðnutittlingum, kurlaðan maís og hveitikorn handa snjótittlingum.

Tittlingar og finkur

Snjótittlingar, auðnutittlingar og finkur eru minnstu smáfuglarnir. Þeir eru fræætur sem best er að gefa á fóðurpöllum eða húsþökum. Barrfinkur og auðnutittlingar éta svo gjarnan úr hangandi fóðurdöllum. Snjótittlingar kjósa helst að eta sólblómafræ af jörðinni, mulið maískorn eða finkukorn þó þeir éti líka af fóðurpöllum, en sem fóðurpall má nota skorðaðan planka á milli greina í trjám.

Þrestir og starar

Skógarþrestir, svartþrestir og starar eru algengir vetrarfuglar í görðum. Að jafnaði éta þessar tegundir skordýr og önnur smádýr en ber á haustin. Í vetrarhörkum leita þeir í æti sem menn bera út í garð og eru sérlega sólgnir í feitmeti eins og kjötsag og mör. Einnig þiggja þeir ávexti svo sem epli, perur og rúsínur. Brauðmeti, sérstaklega blandað með matarolíu eða öðru feitmeti, er einnig vel þegið í vetrarkuldum. Best er að koma þessum kræsingum fyrir á fóðurpalli eða hengja upp í tré. Epli og perur er gott að skera í tvennt og stinga upp á greinarenda einn til tvo metra frá jörðu.

Hrafnar

Sumir gefa hrafninum, sérstaklega þegar snjór er yfir öllu og erfitt að finna æti. Hrafninn hættir sér ekki inn í þrönga garða en ef sæmilega rúmt er um hann þá étur hann um það bil allt sem býðst og er sérstaklega sólginn í fitu. Krummi nælir sér einnig í brauðbita og ávexti.

Erlendir gestir

Ýmsar erlendar fuglategundir halda sig stundum vetrarlangt á Íslandi og eru þá oftar en ekki háðar matargjöfum til að lifa af. Dæmi um slíka gesti eru gráþröstur, söngþröstur, mistilþröstur, silkitoppa, glóbrystingur og hettusöngvari.

Erlendu þrestirnir hafa svipaðar matarvenjur og skógarþrestir og éta feitmeti, ávexti og brauð hvort sem er af jörðu niðri eða af fóðurbretti. Silkitoppur eru sérhæfðar berjaætur og éta einkum ávexti svo sem epli og perur. Glóbrystingar vilja helst fá brauðbita eða kjötsag. Helst kjósa þeir að matast innundir runnum eða grenigreinum.

Hettusöngvarar éta feitmeti en einnig ávexti. Með stöðugri fóðrun er hægt að halda þeim á lífi yfir veturinn. Þeir eru einkum skordýraætur en éta þó lítil ber á haustin. Þeir leita sér að æti í trjám og runnum en fara sjaldan niður á jörðina. Best er því að gefa þeim á fóðurpalla eða sletta kjötsagi eða mör inn í runna eða á greinar grenitrjáa. Þeir þola illa samkeppni við stærri fugla og því er síðari aðferðin góð.

Heimild: fuglavernd.is