Bresku saka­mála­þættirnir um Veru hafa notið mikilla vin­sælda hér á landi sem og í öðrum löndum. Þótt leik­konan, Brenda Blet­hyn, sé orðin 76 ára er hún hvergi hætt, en upp­tökur á tólftu seríu stendur yfir.

Það eru ekki allir leikarar sem hafa nóg að gera komnir hátt á átt­ræðis­aldur. Brenda ætlar hins vegar að halda á­fram að leika morð­­spæjarann Veru sem heillar á­horf­endur með sínu skemmti­lega fasi. Vera hikar ekki við að ræða við krimmana á svo­lítið dul­úð­legan hátt þar sem hún endar setningar gjarnan á „elskan“.

Vera hóf göngu sína árið 2011 og naut strax hylli. Í fyrstu þátta­röðunum lék leikarinn David Leon að­stoðar­mann hennar, Joe Ashworth. Hann tók þá á­kvörðun að hætta árið 2014 en Ai­den Hea­ly varð þá að­stoðar­maður en það er Kenny Doug­hty sem leikur hann. Ai­den hefur verið við hlið Veru síðan.

Brenda Blet­hyn hóf leik­feril sinn á sviði 27 ára en bjóst ekki við á þeim tíma að hún myndi starfa við sjón­varp eða kvik­myndir. Hún hafði leikið í vin­sælum þáttum og kvik­myndum þar til hún landaði hinni einu sönnu Veru. Þrátt fyrir vel­gengni þáttanna viður­kenndi leik­konan fyrir stuttu að ef henni væri boðið þetta hlut­verk núna myndi hún lík­lega þurfa að endur­skoða það. Brenda sagði í þætti Graham Norton að ef henni hefði verið sagt á fyrsta degi að hún yrði að leika þessa konu sem jafnan klæðist grænum frakka og ber undar­legan hatt á höfði í tíu ár, væri hún ekki viss hvort hún hefði tekið hlut­verkinu. Brenda sagði þetta reyndar í glettnis­legum tóni.

Land Roverinn kemur mikið við sögu í þáttunum um Veru. Þar sem leikkonan er mjög lágvaxin þurfti að setja aukatröppu á bílinn svo hún kæmist inn og út úr honum.
Fréttablaðið/Getty

Land Rover með auka­tröppu

Graham benti á að vel­gengni þáttarins væri frá­bær aug­lýsing fyrir Land Rover sem er jeppinn sem Vera ekur. „Er hann ekki yndis­legur þessi bíll?“ spurði hún á móti. „Þeir þurftu að setja auka­tröppu á hliðina svo ég kæmist inn og út úr honum,“ bætti hún við og hló. Upp­tökur þáttanna fara fram í kringum New­cast­le á Eng­landi og ýmiss konar lands­lag kemur við sögu, ströndin, bryggjan, sveitin, borgin og jafn­vel vind­myllur. Brenda hafði ekki komið á Norð­austur­hluta Eng­lands áður en hún byrjaði að leika Veru. Vel­gengni þáttanna hefur aukið mjög komu ferða­manna á þessar slóðir. Um 7,8 milljónir horfa á hvern þátt og þeir eru meðal mest seldu bresku saka­mála­þátta á al­þjóð­lega vísu.

Þótt Brenda sé þekktust fyrir leik sinn sem Vera er hún marg­verð­launuð leik­kona. Hún hefur hlotið Golden Globe og BAFTA, var valin besta leik­konan á kvik­mynda­há­tíðinni í Cannes, auk þess að fá tvær til­nefningar til Óskars­verð­launa sem besta leik­kona í aðal­hlut­verki. Hún hóf ferilinn sem leik­kona á sviði en fyrsta hlut­verk í sjón­varps­þáttum fékk hún árið 1984. Með fram Veru hefur hún leikið í sjón­varps­þáttunum Kate & Koji sem notið hafa vin­sælda en þeir voru fyrst sýndir árið 2020. Þetta eru gaman­þættir sem fjalla um verka­konu sem rekur gamal­dags kaffi­hús í sjávar­bæ og nær sér­stakri vin­áttu við afrískan lækni sem leitar hælis í landinu.

Í leik­list í ástar­sorg

Brenda hefur í gegnum tíðina viljað halda einka­lífi sínu fjarri sviðs­ljósinu. Þegar hún er ekki að vinna er hún heima með eigin­manni sínum, Michael May­hew leik­stjóra. Reyndar getur vinnu­törn hennar tekið upp í sex mánuði í hvert skipti. Brenda og Michael giftu sig árið 2010 eftir að hafa verið trú­lofuð í 35 ár. Í við­tali sagði hún að tími hefði verið kominn til að binda þessa hnúta. Brenda er tví­gift en fyrr­verandi eigin­maður hennar fór frá henni fyrir aðra konu árið 1973, eins og hún hefur sjálf sagt. Það var ekki síst því að þakka að Brenda fór í leik­listar­nám í stað þess að festast í ástar­sorg. Hún inn­ritaði sig í Guild­ford School of Acting. Áður en hún kláraði námið var hún komin með til­boð um hlut­verk hjá London Bubb­le Theat­re Company. Leik­húsið var í tjaldi sem ferðaðist á milli hverfa í London.

Brenda er barn­laus og sagðist í við­tali ekki sjá eftir þeirri á­kvörðun sinni að eignast ekki börn. „Það þýðir ekkert að sjá eftir því, það er bara sóun á orku. Ég á yndis­legar frænkur og frænda,“ sagði hún í við­tali við Radio Times.

Brenda Blethyn er orðin 76 ára og hefur hlotið mörg verðlaun fyrir leik sinn, meðal annars tvær tilnefningar til Óskarsverðlauna. Þessi mynd var tekin af henni 2019.
Fréttablaðið/Getty

Engin tískug­ella

Brenda viður­kennir að hafa verið hissa þegar hún las fyrsta hand­ritið af Veru og spurt sjálfa sig af hverju hún hefði verið valin í þetta hlut­verk. „Mér leist ekkert á per­sónuna fyrst en fór fljót­lega að kunna vel við hana. Ég held að á­horf­endur séu hrifnir af Veru vegna þess að hún er ekki ógn við neinn. Hún gengur hvorki með vara­lit né er tískugúrú. Hún biður ekki um að fólk sé hrifið af henni. Reyndar held ég að á­horf­endur hafi ekki verið neitt sér­lega hrifnir í upp­hafi. En vegna þess að sam­starfs­fólk Veru ber virðingu fyrir henni tel ég að á­horf­endur hafi farið að gera það líka. Per­sónan hefur vaxið með þeim,“ segir hún.

Co­vid setti að­eins strik í reikninginn í fram­leiðslu þáttanna. Huga þurfti að tveggja metra fjar­lægð milli starfs­manna við gerð þeirra og þess vegna þurfti að finna rúm­gott pláss til að gera inni­senur. Bretar eiga enn eftir að sjá síðari hluta elleftu þátta­raðar og sú tólfta er í upp­tökum og verður vonandi sýnd síðar í haust. ITV-sjón­varps­stöðin sem fram­leiðir Veru hefur ekki gefið upp hve­nær loka­þættir elleftu seríu fari í loftið en á­horf­endur bíða spenntir. Brenda lauk upp­tökum á nýjum þáttum af Kate & Koji á föstu­degi og á mánu­deginum á eftir hófust tökur á Veru. Það er því nóg að gera hjá leik­konunni þótt hún ætti að vera komin á eftir­laun.

Skapaði Veru

Þættirnir um Veru eru byggðir á bókum Ann C­lee­ves, en hún hefur fengið viður­kenningar fyrir glæpa­skrif. Hún er skapari Veru Stan­hope, einnig þáttanna Shet­land og The Long Vall. Sjón­varps­þættirnir og bækurnar hafa fangað hug milljóna að­dá­enda um allan heim. Ann býr á þeim slóðum sem þættirnir um Veru gerast. Í bókunum er Vera með húð­sjúk­dóm og þolir illa að vera í sól. Þess vegna er hún alltaf með hatt sem fylgdi per­sónunni í sjón­varpið. Höfundurinn hefur sagt að Brenda sé mun glæsi­legri en sjálfur karakterinn í bókinni, sem var með exem á fótunum og alltaf í hræði­legum sokkum vegna þess. Brenda hefur reyndar kynnst Veru svo vel að hún kaupir föt á hana þegar hún fer út að versla. Í einni slíkri verslunar­ferð keypti hún hinn al­ræmda græna hatt á markaði í New­cast­le. Þægi­leg stíg­vél sem Brenda keypti sér eru nú komin í fata­skáp Veru.

Vin­átta hefur skapast á milli Brendu og Ann C­lee­ves. Höfundurinn segist heyra rödd Brendu þegar hún skrifar um Veru. Stundum hefur Brenda komið með hug­myndir að sam­tali sem hún telur að sé frekar í sam­ræmi við Veru en höfundurinn sjálfur hafði skrifað.

Les­endur Was­hington Post völdu Veru í fimmta sæti yfir vin­sælustu krimma­þætti í sjón­varpi. „Hún er komin yfir Miss Marp­le,“ skrifar höfundurinn, Ann C­lee­ves, á Twitter-síðu sína.

„Mér leist ekkert á per­sónuna fyrst en fór fljót­lega að kunna vel við hana. Ég held að á­horf­endur séu hrifnir af Veru vegna þess að hún er ekki ógn við neinn. Hún gengur hvorki með vara­lit né er tískugúrú“

Ó­hugsandi án hattsins

Þegar þættir eru vel heppnaðir skiptir aðal­per­sónan miklu máli. Þótt Vera sé ekki tísku­dama er hún ó­hugsandi án hattsins og frakkans. Sjálfs­traustið skín af henni þegar hún leysir hvert morð­málið af öðru. Klæðnaður hennar verður partur af sögunni, ekki er mögu­legt að sjá Veru fyrir sér í ný­tísku dragt. Það sama var með David Suchet sem lék Hercu­le Poirot, hann var klæð­skera­saumaður í hlut­verkið, það er enginn annar ekta Poirot. Þannig geta leikarar glætt per­sónur sínar lífi. Brenda Blet­hyn er ein þessara leikara. Hún er Vera.