Það var ekki að sjá að heimsfaraldurinn slægi mikið af kvikmyndagerð hér heima eða erlendis. Sjónvarpið hefur verið velkomin dægrastytting í heimsfaraldri og þessi afþreyingarmiðill, þrátt fyrir slæmt orðspor síðustu áratugi, er orðið jafnvígt kvikmyndinni sem frásagnarform. Heimsfrægir leikarar hika ekki lengur við að taka að sér hlutverk í sjónvarpi til jafns við kvikmyndir og framboðið á fjölbreyttu efni hefur aldrei verið meira.

Íslenskt sjónvarp

Það var af nógu að taka í íslensku sjónvarpi á þessu viðburðaríka ári og hér skal stiklað á stóru. Í júní sendi leikstjórinn Baltasar Kormákur frá sér Kötlu, þar sem einvalalið íslenskra leikara túlkaði vísindaskáldsögu í skugga eldfjallsins.

Meðal íslenskra framleiðsla á árinu voru Netflix-þættir Baltasars Kormáks, um undarlega atburði í kjölfar eldgoss í Kötlu.
Mynd/Lilja Jónsdóttir

Ófærð 3 kom einnig úr smiðju leikstjórans, seinna á árinu. Systrabönd Silju Hauksdóttur voru frumsýnd í mars og önnur þáttaröð af ævintýrum Stellu Blómkvist hitti aðdáendur í hjartastað í september. Spennuþættirnir Svörtu Sandar í leikstjórn Baldvins Z fóru svo í loftið á jóladag, sama dag og leik- og framleiðsluhópurinn Vesturport frumsýndi sjónvarpsþættina Verbúðina á RÚV.

Nína Dögg í hlutverki sínu í sjónvarpsþáttunum Verbúðinni sem frumsýndir voru á jóladag.
Mynd/Vesturport

Netflix

Þetta var mikið framhalds-þáttaraða ár hjá Netflix, þar sem vinsælum framleiðslum var fylgt eftir með nýjum seríum. Sex Education, Emily in Paris, The Witcher, Outer Banks, You og Superstore fengu öll seríu í safnið, svo að fátt eitt sé nefnt.

Aðdáendur tölvuleikjanna um The Witcher uppskáru samnefnda sjónvarpsþætti á Netflix í fyrra. Seinni þáttaröð kom út á þessu ári.
Mynd/Netflix

Af nýju efni bar helst að nefna kóresku spennuþættina Squid Game sem slógu í gegn á Íslandi. Meira að segja hjá ungum áhorfendum, sem voru of ungir til að mega horfa á þættina. Olli málið svo miklum usla að fjallað var um áhrif þáttanna á börn í sjónvarpsfréttum RÚV.

Efst á lista yfir vinsælasta efni ársins á streymisveitunni Netflix, var kvikmyndin We Can be Heroes í fyrsta sæti á heimsvísu, og fylgdi grínmyndin Red Notice þar fast á hæla Fyrrnefndir Squid game vermdu toppsætið yfir mest streymdu Netflix-þætti ársins á heimsvísu. Spennuþættirnir Lupin og Money Heist áttu annað og þriðja sætið.

Foreldrum íslenskra barna brá í brún þegar börnin hófu að leika eftir óhugnaðinn í kóreska ádeiludramanu Squid game.
Mynd/Netflix

Í toppsætinu á Netflix innanlands var síðan bíómyndin Mitchelles vs. The Machines, sem er fjölskyldumynd. Netflix bauð áskrifendum upp á íslenska talsetningu, sem gæti útskýrt vinsældirnar. Bandarísku löggu-grínþættirnir Brooklyn Nine-Nine frá NBC vermdu toppsætið yfir vinsælasta sjónvarpsefni landans, en hinir margverðlaunuðu þættir höfða til breiðs aldurshóps.

Disney +

Á toppi íslenska vinsældarlistans hjá streymisveitu Disney+ hafnaði teikni- og söngvamyndin Moana frá 2016. Hinar sívinsælu teiknimyndir um systurnar í Frozen I og II fylgdu þar fast á eftir. Vinsælustu sjónvarpsþættirnir hérlendis á Disney+ voru gömlu, góðu þættirnir um Simpsons fjölskylduna, næst læknadramað Grey‘s Anatomy úr smiðju Shondu Rhimes, og í þriðja sæti þættir um Klúbb Mikka mús, sem einnig hafa verið aðgengilegir á RÚV. Á RÚV eru þættirnir með íslenskri talsetningu sem hingað til hefur ekki verið aðgengileg á Disney+.

Það vekur athygli að vinsælustu þættirnir á streymisveitunni eru ekki nýtt efni, heldur einmitt sú tegund af efni sem er aðgengilegt í mörgum þáttaröðum og henta vel fyrir sjónvarpsmaraþon.

Í BRENNIDEPLI Á ÁRINU

  • Squid Game

Leiknir þættir sem fjalla um keppni milli 456 leikmanna sem allir eru í miklum fjárhagserfiðleikum. Þeir leggja líf sitt í hættu í mótsröð sem samanstendur af barnaleikum, með möguleika á að vinna gríðarlega há peningaverðlaun. Þeir sem tapa eru teknir af lífi. Titill þáttanna er fenginn úr samnefndum kóreskum barnaleik.

Þættirnir eru vinsælir fyrir margar sakir. Í grunninn eru þeir fjölskyldusaga. Þá eru þeir í senn sterk líking, ádeila á hagkerfi heimsins og vonleysi skuldafjötraðra einstaklinga. Þættirnir koma á hárréttum tíma, þegar heimili um allan heim berjast í bökkum vegna heimsfaraldurs og því er andleg streita, fjármálaáhyggjur og vonleysi sögupersónanna eitthvað sem margir geta tengt við.

  • Succession

Þriðja þáttaröð gaman-dramans Succession hrundi af stað einskonar æði hér á landi, og varla var þverfótað fyrir tilvitnunum og umræðu um þættina á samfélagsmiðlum. En hvers vegna eru þættirnir svona vinsælir?

Þættirnir fjalla um Roy fjölskylduna, gersamlega vanhæfa eigendur Waystar RoyCo, alþjóðlegrar fjölmiðla- og afþreyingarsamsteypu. Sögupersónur berjast um yfirráð í fyrirtækinu, í skugga nagandi óvissu vegna hrakandi heilsu ættföðurins Logans Roy. Tónninn í þáttunum er kaldhæðnislegur. Sögupersónurnar eru moldríkar og að mati flestra gersamlega óþolandi. Samtölin eru skemmtilega skrifuð og svo að vitnað sé í fræga ræðu persónunnar Tom Wambsgans í þáttunum: „Að vera ríkur er æðislegt. Það er eins og að vera ofurhetja, nema betra. Þú getur gert hvað sem þér sýnist. Yfirvöld geta ekki snert þig. Þú færð að vera í búning, en hann er hannaður af Armani.“ Þættirnir hafa hlotið fjölda verðlauna, þar á meðal BAFTA, Golden Globe og Emmy-verðlaun.

  • Get Back

Úr smiðju stórmyndavölundarins Peters Jackson kom átta klukkustunda löng stuttsería um gerð plötunnar Let it Be, sem kom út árið 1970, en vinnutitill verkefnisins var Get Back, sem þættirnir draga nafn sitt af.

Í þáttunum er notast við 55 klukkustundir af efni frá Michael Lindsay-Hogg, sem vann að heimildarmynd um gerð plötunnar árið 1970, sem einnig bar titilinn Let it Be. Hluti af efninu í nýju myndinni er áður óbirt.

Tónninn í mynd Jacksons er sú kenning að samstarf Bítlanna hafi verið gott á lokametrunum, ólíkt því stirða og erfiða andrúmslofti sem fyrri myndin dregur upp.

Bítlarnir samankomnir við upptökur á Get Back.
Mynd/Netflix