Það verður sífellt algengara að fólk slasi sig því það er svo upptekið við snjallsímann sinn. Samhliða aukinni notkun snjallsíma hefur slíkum slysum fjölgað mjög hratt.

Þetta er niðurstaða nýrrar rannsóknar sem birtist í ritrýndu læknisfræðitímariti sem fjallar um háls- og höfuðmeiðsli.

Þetta er líklega í fyrsta sinn sem gerð er rannsókn til að átta sig á hlutverki snjallsíma í slíkum meiðslum, en aðrar rannsóknir hafa bent á fjölgun slysa sem verða því að fólk sem er á gangi er annars hugar.

Yfirleitt eru slík slys ekki alvarleg, en stundum slasast fólk í andliti eða verður fyrir alvarlegum höfuðmeiðslum sem geta haft langtímaáhrif.

Fólk á aldrinum 13 til 29 ára varð oftast fyrir meiðslum vegna truflunar frá símanum. Hér gæti til dæmis mögulega eitthvað farið úrskeiðis. FRÉTTABLAÐIÐ/GETTY

Dr. Boris Paskhover er lýtalæknir sem starfar við læknadeild Rutgers-háskóla í New Jersey í Bandaríkjunum. Hann hjálpar fólki eftir slík meiðsli og er aðalhöfundur rannsóknarinnar.

Hann byrjaði að kanna tölfræðina bakvið slys sem tengjast snjallsímum eftir að hafa hitt sjúklinga sem voru kjálkabrotnir og með meiðsli í andliti og sögðu honum að þeir hefðu dottið á meðan þeir voru að stara á símann og ekki að fylgjast með umhverfi sínu.

„Ég held að fólk geri sér ekki grein fyrir því hvað við manneskjur erum viðkvæmar,“ sagði læknirinn í samtalið við fréttastofu NBC. „Við erum þrautseig, en líka viðkvæm. Ef maður dettur getur maður slasast ansi illa.“

Aukning með iPhone

Í rannsókninni var leitað að meiðslum á höfði og hálsi sem tengdust farsímum í stórri rafrænni slysaskrá. Þar var upplýsingum frá bráðamóttökum um hundrað bandarískra spítala safnað saman.

Á tímabilinu frá janúar 1998 til desember 2017 leitaði 2.501 sjúklingur aðstoðar vegna slíkra slysa. Rannsakendur áætla að það þýði að um 76 þúsund manns í öllum Bandaríkjunum hafi þurft að leita sér hjálpar vegna svona slysa á sama tímabili.

Aðalhöfundur rannsóknarinnar segir að ef fólk sem stendur upprétt dettur og lendir vitlaust á höfðinu geti það valdið alvarlegum heilaskaða og jafnvel dauða. FRÉTTABLAÐIÐ/GETTY

Meiðslin voru tiltölulega sjaldgæf þar til það varð skörp aukning árið 2007, árið sem fyrsti iPhone-síminn kom á markað. Eftir það jukust þau hratt næstu árin og náðu hámarki árið 2016.

Ungt fólk meiddist oftast

Tæplega 40 prósent af sjúklingunum voru farsímanotendur á aldrinum 13 til 29 ára og þessi aldurshópur varð fyrir flestum meiðslum sem urðu vegna truflunar frá síma.

Í þriðjungi slysanna meiddist fólk á höfði, í þriðjungi meiddist fólk í andliti og í um 12 prósentum af slysum meiddist fólk á hálsi.

Mörg meiðslanna urðu þegar fólk datt á meðan það var að horfa á símann og ekki að fylgjast með umhverfi sínu.

Rannsakendur segja að það þurfi að auka almannavitund um að það sé ekki bara í akstri sem það geti verið hættulegt að láta símann trufla sig. nodicphotos/GETTY

Börn undir 13 ára aldri voru líklegri til að verða fyrir meiðslum af völdum símans sjálfs, til dæmis ef þau urðu óvart fyrir tæki sem foreldri þeirra hélt á. Paskhover segir að það komi líka fyrir að fólk sé að leika sér í símanum og hann renni úr höndunum á þeim, lendi á andlitinu og nefbrjóti þau.

Algengustu meiðslin voru skurðir á andliti, en það gerðist í 26 prósentum tilfella. Rannsakendur taka fram að örmyndun eftir slíka áverka geti leitt til kvíða og minnkað sjálfstraust þeirra sem verða fyrir þessum meiðslum.

Fjórðungur sjúklinga fékk marbletti og hrufl.

Getur verið banvænt

Í næstum fimmtungi tilvika, eða 18 prósentum, urðu meiðsli á innri líffærum. Þau hættulegustu urðu á höfði, en þá var yfirleitt um alvarlega heilaáverka að ræða, sem Paskhover segir að séu verstu meiðslin.

„Heilinn er mjúkur og ég hef séð sjúklinga láta lífið bara vegna þess að þeir duttu,“ segir hann. „Ef þú stendur upprétt(ur), dettur og lendir á höfðinu geturðu fengið alvarlega heilaáverka.“

Flestir sjúklinganna sem rannsóknin náði til fengu meðferð og voru svo útskrifaðir af sjúkrahúsi, eða látnir fara án þess að þurfa neina meðferð. Engu að síður segja rannsakendur að niðurstöður rannsóknarinnar bendi til að það þurfi að auka almannavitund um að það sé ekki bara í akstri sem það geti verið hættulegt að láta símann trufla sig.

Paskhover segir að það sem megi læra af rannsókninni sé að maður eigi ekki að dreifa athygli sinni. Hann segir að það sé kannski sök sér að svara textaskilaboðum á gangi, en að fólk eigi ekki að vera að lesa greinar í símanum sínum gangandi.

Sumir hafa líka viðrað hugmyndir um að gera það ólöglegt að vera í símanum á meðan gengið er yfir götu.