„Rauði þráðurinn í allri þjónustu sem við veitum í fjöldahjálparstöðinni er sálrænn stuðningur, því það er það sem fólk í þessari stöðu hefur mesta þörf fyrir. Það er félagslega einangrað og hefur ekki sömu bjargir eða félagslegt net og við hin sem hér búum. Því felst mikill og dýrmætur sálrænn og sálfélagslegur stuðningur í því að tekið sé vel á móti þessu fólki, og það er eitthvað sem við öll í samfélaginu getum sameinast um: Að bjóða fólk velkomið og sýna því vingjarnlegt viðmót, kurteisi og alúð.“

Þetta segir Þórir Hall Stefánsson, umsjónarmaður fjöldahjálparstöðvar Rauða krossins.

„Fjöldahjálparstöðin er fyrsti dvalarstaður flóttafólks sem hér sækir um alþjóðlega vernd. Það gefur þjónustuaðilum sem eru ábyrgir fyrir því að útvega húsnæði aukinn tíma og svigrúm og flóttafólkinu stað til að hvílast á meðan það bíður næsta skrefs, sem er þá ögn varanlegri búseta á meðan það bíður niðurstöðu umsóknar sinnar um alþjóðlega vernd,“ upplýsir Þórir.

Hann segir flesta sem koma í fjöldahjálparstöðina eiga langt ferðalag að baki, ekki bara til Íslands, heldur hafi þau verið á ferðalagi eða flótta í lengri tíma.

„Taugarnar hjá mörgum eru því vel þandar en hjá okkur fá þau tækifæri til að slaka á taugunum. Við bjóðum upp á næringu, skjól og frið, og er markmiðið að láta fólki líða sem best á meðan það dvelur hjá okkur. Við leggjum því mikla áherslu á að taka sem best á móti fólki og láta því finnast það velkomið, sem er tilfinning sem það finnur ekki endilega alls staðar úti í samfélaginu,“ segir Þórir.

Mikið traust á heimsvísu

Í fjöldahjálparstöð Rauða krossins starfa tíu starfsmenn auk sjálfboðaliða.

„Öll erum við vel merkt Rauða krossinum. Það skiptir máli því Rauði krossinn hefur mjög mikið traust á heimsvísu og við viljum að fólk finni til öryggis og viti að það geti treyst okkur. Þessi hópur fólks heldur áfram að vinna með okkur þegar það fer í frekari þjónustu og þá viljum við að það geti treyst okkur áfram, því traust er undirstaða okkar starfs,“ segir Þórir.

Boðið er upp á morgunmat og samlokur í hádeginu fyrir þá sem vilja, og þeir sem gista fá kvöldmat. Þar er einnig baðaðstaða.

„Það er mikilvægt að taka á móti fólkinu með hlýju og brosi á vör og að það finni að það geti hvílt sig um stundarsakir í friði og ró. Svo tekur við næsta skref sem felur líka í sér ákveðna óvissu, þegar það heldur áfram í umsóknarferlinu og veit ekki hver niðurstaðan verður. En bara það að fá þennan stutta tíma til að hvílast og slaka á er dýrmætt, því margir koma með áfallastreitu og áfallasögu á bakinu,“ greinir Þórir frá.

Í fjöldahjálparstöðinni er sólarhringsvakt starfsmanna Rauða krossins.

Öruggur staður

Í fjöldahjálparstöð Rauða krossins er sólarhringsvakt.

„Það skiptir sköpum að fólk upplifi sig öruggt hjá okkur. Þetta á að vera öruggur staður og við erum með öryggisgæslu og starfsfólk á vakt allan sólarhringinn. Við vinnum út frá grunngildum Rauða krossins og allt sem við gerum byggir á þeim. Við vinnum líka með ýmsar nálganir sem snúa að kynjaskiptingu, eins og sérgang fyrir karla sem ferðast einir, annan fyrir konur og fjölskyldur og svo barnasvæði þar sem fólk getur verið með börnum sínum. Það er hluti af því örugga rými sem við viljum skapa.Þetta er hins vegar ekki hótel og við setjum fólk ekki í bómull; það er frjálst ferða sinna og fær strax við komuna útgjaldakort frá Vinnumálastofnun til að kaupa sér mat og nauðsynjar. Við veitum húsaskjól, mat og sálrænan stuðning sem á þessum tímapunkti felst í því að hafa samastað og að tekið sé á móti fólki opnum örmum og á vinsamlegan hátt,“ segir Þórir.

Reglulega eru gerðar ánægjukannanir í fjöldahjálparstöðinni og segir Þórir þær koma vel út.

„Fólk er ánægt með þjónustuna sem það fær og því líður vel hjá okkur. Við notum svo niðurstöðurnar til að gera enn betur.“

Þórir segir skipta sköpum að fólk upplifi sig öruggt í fjöldahjálparstöð Rauða krossins en þar eru konur og fjölskyldur á sérgangi.

Flestir frá Úkraínu og Venesúela

Frá opnun til dagsins í dag hafa 370 manns komið í fjöldahjálparstöð Rauða krossins, þar af 198 karlar og 172 konur.

„Langflestir koma frá Úkraínu og Venesúela, eða um þrír fjórðu. Einnig kemur fólk frá Palestínu, Sómalíu, Nígeríu og Sýrlandi, eða alls frá fjórtán löndum. Ekki skal dvelja lengur en þrjár nætur í fjöldahjálparstöðinni og hingað til hefur enginn verið lengur, en fólk sem sækir um alþjóðlega vernd heldur áfram frá okkur inn í verndarkerfið,“ upplýsir Þórir.

Hann segir flóttafólkið njóta þess á marga lund að koma í fjöldahjálparstöðina, það finni að öðrum sé annt um það, finni stuðning og nái áttum fyrsta kastið.

„Í húsinu ríkir mikil samhygð og skilningur og fólk er jákvætt í garð hvert annars, sama hvaðan það kemur. Við höfum ekki upplifað neina árekstra með eitt né neitt. Þetta er bara venjulegt fólk. Flestir eru að reyna að komast í öryggi og frið, og það er einmitt það sem við reynum að veita þeim í fjöldahjálparstöðinni,“ segir Þórir.

Hann hefur starfað að málaflokknum innan Rauða krossins í sex ár, en áður en hann varð umsjónarmaður fjöldahjálparstöðvarinnar var hann verkefnastjóri í félagsstarfi fólks sem sækir um alþjóðlega vernd.

„Til Íslands kemur flóttafólk í brýnni þörf fyrir aðstoð. Við Íslendingar erum vel í stakk búnir til að veita hana og það er okkar skylda að gera það eftir bestu getu. Í fjöldahjálparstöðinni gerum við eins vel og við getum. Við reynum að gera okkur grein fyrir í hvaða stöðu fólk er, að skilja eftir fremsta megni hvernig því líður og mæta þörfum þess hverju sinni. Við horfum á það sem á undan er gengið og horfum líka til þess sem kemur næst og undirbúum fólk svo það sé sterkara til að takast á við það,“ segir Þórir.

Hann hefur alltaf verið áhugasamur um mannréttindi og mannúðarmál.

„Þar sem þörf er til staðar vil ég leggja mitt af mörkum. Ég hef fundið að það get ég gert í gegnum Rauða krossinn, sem er öflugur málsvari fyrir þennan hóp. Á sama tíma finn ég að þörfin er til staðar og verður æ meiri. Því er stoðhlutverk Rauða krossins mikilvægt við aðstæðurnar sem nú eru; að mæta þeim með sálrænum stuðningi og að vel sé staðið að móttöku flóttafólks, öllum til heilla.“