Lífið

Ólétta er ekki sjúkdómur

Ella Björg Rögnvaldsdóttir ljósmóðir segir mæðravernd gegna mikilvægu hlutverki þegar kemur að meðgöngu og fæðingu. Hún mælir með að óléttar konur haldi sinni rútínu og hugsi vel um sig.

Í mæðraverndinni er fylgst vel með líkamlegri og andlegri líðan hinnar tilvonandi móður. NORDICPHOTOS/GETTY

Ella Björg útskrifaðist sem ljósmóðir í fyrra og starfar á Meðgöngu- og sængurlegudeild Landspítalans. Hún sinnir einnig heimaþjónustu eftir fæðingu og er önnur tveggja ljósmæðra sem rekavefinnbumbuspjall.is.

„Ég er hjúkrunarfræðingur í grunninn og finnst það frábært starf en ég ákvað að verða ljósmóðir því ég gat ekki ímyndað mér neitt sem væri meira gefandi og gleðilegt en það starf,“ segir Ella brosandi.

Hvert er fyrsta skrefið sem konur taka þegar þær uppgötva að þær eiga von á barni?

„Helst eiga þær að hafa samband við ljósmóður á heilsugæslunni í sínu hverfi. Þannig komast þær inn í mæðraverndina og fara inn í ákveðið ferli sem rúllar áfram út meðgönguna. Miðað er við að konur komi í mæðraskoðun tíu sinnum á meðgöngunni, ef allt er eins og það á að vera, og oftar ef þær þurfa á því að halda. Reynt er að hafa mæðraverndina einstaklingsmiðaða.“

Hvað er gert í mæðraverndinni?

„Þar fá konur mikilvæga fræðslu um meðgöngu og fæðingu. Mæðraverndin er vettvangur þar sem konur geta rætt sín áhyggjuefni og fengið svör við spurningum sem brenna á þeim. Þær læra fjölmargt um meðgönguna og hvað í vændum er. Í mæðraverndinni fer einnig fram mikilvægt forvarnarstarf og grannt er fylgst með líkamlegri og andlegri heilsu verðandi móður. Fylgst er með merkjum um meðgöngukvilla því við viljum geta gripið inn í fyrr en seinna. Svo er fylgst með andlegri líðan því á þessu tímabili er hormónastarfsemin í fullum gangi, auk þess sem barneignir hafa miklar breytingar í för með sér fyrir fólk. Við viljum helst ná utan um fjölskylduna í heild, fá makann með í mæðraskoðun og jafnvel eldri systkini.“

Það er fátt sem breytir jafn miklu í lífi fólks og að eignast barn. NORDICPHOTOS/GETTY

Hversu oft fara konur í sónar á meðgöngu?

„Sónarskoðun er alltaf valfrjáls. Núna er boðið upp á tólf vikna ómun með eða án litningaprófa eða hnakkaþykktarmælingar. Svo er boðið upp á tuttugu vikna ómun.“

Hvaða óþægindum finna óléttar konur helst fyrir?

„Fyrstu vikurnar finna margar konur fyrir ógleði og þegar líður á meðgönguna fer grindin að segja til sín með tilheyrandi verkjum, enda breytist líkamsstaðan og það er álag á bak og mjaðmir og mjaðmagrindina í heild sinni. Margar finna líka fyrir meiri þreytu en vanalega.“

Hefur tíðni meðgöngusykursýki aukist undanfarin ár?

„Já, því miður hefur hún aukist mikið. Að hluta til er um að ræða hreina aukningu en einnig er skimun fyrir meðgöngusykursýki breytt frá því sem áður var, þ.e. greiningarviðmiðin eru lægri en þau voru. Ef kona er í áhættuhópi er skimað eftir því í fyrstu skoðun í mæðravernd. Ef grunur leikur á sykursýki þegar líður á meðgönguna fer konan í sykurþolspróf.“

Ella Björg segir ljósmæður fá spurningar um allt milli himins og jarðar.

Áttu góð ráð fyrir óléttar konur?

„Ég mæli með að þær haldi sinni rútínu og geri það sem þær eru vanar að gera, hugsi almennt vel um sig, hlusti vel á líkamann og hvíli sig nóg. Annars er hætta á að þær lendi á vegg. Svo er gott að hafa í huga að þungun er ekki sjúkdómur heldur gangur lífsins.“

Hvað með fæðinguna?

„Mörgum konum finnst gott að stunda jóga eða sund til að undirbúa sig fyrir fæðinguna. Konur þurfa fyrst og fremst að gefa sér tíma til að hugsa hvernig þær vilja hafa fæðinguna og útbúa lista með óskum sínum. Það er alltaf gott að ræða við ljósmóðurina ef eitthvað er, en ekki burðast með áhyggjur í gegnum allt þetta ferli.“

Nú er Ljósmæðrafélagið með opið Snapchat sem hefur verið vinsælt. Hvaða spurningar brenna helst á verðandi foreldrum?

„Við fáum spurningar um allt milli himins og jarðar. Margar eru nýbúnar að átta sig á að þær eiga von á barni og vilja vita hvernig ferlið er, aðrar vilja vita hvernig fæðingin og sængurlegan eru. Svo vilja margar fá ráð, t.d. við ógleði. Í því sambandi er gott að borða lítið í einu en oft yfir daginn.“

Greinin birtist fyrst í sérblaði Fréttablaðsins, 14.9.2018

Athugasemdir

Auglýsing
Auglýsing

Tengdar fréttir

Lífið

Atten­bor­ough gæti átt vin­sælasta lagið um jólin

Menning

Bóka­dómur: Hár­fínn línu­dans við for­tíðar­drauga

Lífið

Pi­ers og Ariana í hár saman vegna „hræsnarans“ Ellen

Auglýsing

Nýjast

Rauði djöfullinn lyftir Marvel á hærra Netflix-plan

Fólkið á götunni: „Held í húninn þegar það er opnað“

Óður til hins upprunalega á Hótel Sögu

In memoriam: Þrastalundur

Einelti hefur aukist á síðustu tólf árum

Salka Sól um eineltið: „Ég skammaðist mín“

Auglýsing