Ákveðin fyrirtæki eru farin að nýta sveppaþræði til að búa til efni sem gætu hugsanlega komið í staðinn fyrir leður og silki. Þessi efni eru ekki enn komin á almennan markað, en þessir framleiðendur eru að sýna að efni sem eru gerð út sveppaþráðum geta verið endingargóð og hafa minna kolefnisfótspor en mörg önnur efni.

Fjallað var um þessa framleiðendur í ítarlegri grein á vefsíðu The Washington Post síðasta haust. Þar kom fram að samkvæmt Sameinuðu þjóðunum er tískuiðnaðurinn næstmest mengandi iðnaðurinn, á eftir olíuiðnaði. Tískuiðnaðurinn notar gríðarlegt magn af vatni og er ábyrgur fyrir 10% af allri kolefnislosun í heiminum, sem er meira en allt alþjóðaflug og skipaflutningar samanlagt.

Vandamálið hefur líka versnað mikið þökk sé ódýrum, fjöldaframleiddum flíkum sem eru oft lítið notaðar áður en þær enda á ruslahaug. Árið 1960 hentu Bandaríkjamenn 1.710 tonnum af textíl í landfyllingar en árið 2017 var sú tala komin upp í 11.150 tonn. Fyrir vikið er mikil eftirspurn eftir sjálfbærari efnum.

Mylo er efni sem líkir eftir leðri en er framleitt úr sveppum og geri. mynd/BOLTTHREADS.COM

Alveg ný efni

Fyrirtækið MycoWorks var stofnað árið 2013. Þar er landbúnaðarúrgangur nýttur til að fóðra sveppategund sem étur við til að fá hana til að mynda sveppaþræði sem er vandlega stjórnað. Með því að stjórna hitastigi, rakastigi og öðrum umhverfisþáttum er hægt að koma í veg fyrir að sveppir myndist og fá sveppaþræðina til að vaxa þannig að þeir myndi trefjablöð. Varan sem verður til er kölluð Reishi og það er hægt að vinna þetta efni eins og leður.

MycoWorks segir að prófanir hafi sýnt að Reishi sé sterkara en leður og jafn endingargott og eins í útliti. Þannig að þarna er komið nýtt efni sem er hægt að nýta til að framleiða föt, sem gæti verið gott fyrir umhverfið.

Vonin er sú að þegar sveppaflík hættir að vera gagnleg sé hægt að endurnýta hana með því að láta sveppina éta hana aftur. Framleiðendurnir segja að Reishi sé lífbrjótanlegt undir réttum aðstæðum en að það sé undir vörumerkjum sem kaupa Reishi komið að tryggja að því sé fargað á ábyrgan hátt.

Bolt Threads er annað svipað fyrirtæki, sem var stofnað árið 2009. Þar eru lífræn efni notuð til að fóðra ger og sveppi sem umbreyta þeim svo í efni sem fyrirtækið notar til að framleiða efnið Microsilk, sem líkir eftir köngulóarsilki, og Mylo, sem er „leðrið“ þeirra.

Leðurframleiðendur benda samt sem áður á að það sé óheiðarlegt af fyrirtækjum sem framleiða staðgengla leðurs að halda því fram að þessi efni geti bjargað lífi dýra eða unnið gegn loftslagsbreytingum. Talsmenn leðuriðnaðarins í Bandaríkjunum segjast ekki senda eitt einasta dýr í slátrun og að einfaldlega sé verið að nýta skinn af dýrum sem er lógað til manneldis og myndi annars enda á haugunum. En þeir viðurkenna líka að vinnslu leðurs fylgi mikil mengun.

Þessi gullkjóll er úr Microsilk-efninu og var til sýnis á Nútímalistasafninu í New York.mynd/BOLTTHREADS.COM

Arðbær bransi

Fjárfestar hafa eytt milljónum dollara í þessi lífrænu textílefni. MycoWorks hefur safnað tugum milljóna dollara í fjármögnun og er að opna aðra verksmiðju til að auka framleiðslugetuna. Í tískuvikunni í New York á seinasta ári var Reishi frumsýnt og fyrirtækið sækist eftir frekara samstarfi við tískuhönnuði.

Bolt hefur fengið yfir 200 milljón dollara fjármögnun en hefur farið varlega inn á markaðinn á síðustu árum. Fyrirtækið hefur selt örfáar vörur í takmörkuðu upplagi á háu verði og þær hafa selst upp mjög hratt, því eftirspurnin er mikil.

Stella McCartney, sem notar engar dýraafurðir í vörur sínar, sýndi tenniskjól sem var gerður úr Microsilk og veski úr Mylo árið 2019, en hvorugt var til sölu. Nútímalistasafnið í New York sýndi líka gullkjól úr Microsilk efninu á sýningu árið 2017. Efnin frá Bolt eru eingöngu seld til vörumerkjanna Stella McCartney, Adidas, Kering og lululemon en vörur úr Mylo fara í almenna sölu á þessu ári.

Stella McCartney sýndi tenniskjól sem var gerður úr Microsilk árið 2019. mynd/BOLTTHREADS.COM