Peysur til styrkta UNICEF á Ísland fóru í sölu í síðustu viku. Fjárhæðin sem safnast mun nýtast í að tryggja aðang barna úti í heimi að menntun. Heimsfaraldurinn hefur sett strik í reikninginn og mörg börn hafa ekki aðgang að búnaði til að tryggja sér fjarkennslu. UNICEF, einnig þekkt sem Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna, er leiðandi í hjálparstarfi fyrir börn í heiminum og er með starfsemi í yfir 190 löndum.

„Við berjumst fyrir réttindum barna á heimsvísu og sinnum bæði langtímauppbyggingu og neyðaraðstoð. Við sinnum meðal annars heilsugæslu og mæðravernd, menntun, barnavernd, bólusetjum börn gegn lífshættulegum sjúkdómum, tryggjum hreint vatn og hreinlætisaðstöðu og meðhöndlum börn gegn vannæringu svo nokkuð sé nefnt,“ segir Steinunn Jakobsdóttir hjá UNICEF.

UNICEF á Íslandi var stofnað árið 2004.

„Okkar vinna hér á landi felst meðal annars í að fræða fólk hér á landi um stöðu barna um allan heim, vekja athygli á því þegar réttindi barna eru brotin og afla fjárframlaga til hjálparstarfs UNICEF. Við sinnum einnig markvissri réttindagæslu og réttindafræðslu fyrir börn á Íslandi, höfum fylgst ítarlega með stöðu barna hér á landi og barist gegn ofbeldi á börnum. Við fræðum börn líka um réttindi sín og Barnasáttmálann, fræðum fullorðna um réttindi barna og veitum stjórnvöldum umsagnir og álit,“ segir Steinunn.

Fara öllum vel

Steinunn segir söluna á peysunum hafa farið vel á stað.

„Nú þegar er vel rúmlega helmingur af peysunum seldur. Margir heimsforeldrar hafa keypt peysur fyrir börnin sín eða barnabörn og keypt fullorðinspeysu í leiðinni þar sem það er jú flott að vera í stíl. Þetta eru líka alveg merkilega klæðilegar peysur, þær fara öllum vel. Það er vert að taka fram að þetta eru frekar litlar stærðir og líklegt að fólk þurfi einni eða jafnvel tveimur stærðum stærri en vanalega,“ segir hún.

Þau hjá UNICEF á Íslandi tóku eftir hræðilegu áhrifum kórónaveirunnar á menntun barna víða um heim strax í vor.

„Þannig að við ákváðum þá að fara af stað með herferð sem myndi bæði vekja athygli á stöðu barna og rétti þeirra til menntunar og um leið afla fjár til að styðja hjálparstarf UNICEF alþjóðlega í þessum efnum. Kórónaveiran hefur haft gífurleg áhrif á menntun og þegar loka þurfti skólum til að hefta útbreiðslu COVID-19 í vor hafði það áhrif á menntun 1,6 milljarða barna í 190 löndum. Að minnsta kosti þriðjungur skólabarna gat ekki stundað fjarnám þegar skólunum þeirra var lokað. Þannig kviknaði hugmyndin að UNICEF-skólapeysunni, sem leið til að styðja börn víða um heim sem standa nú frammi fyrir miklum hindrunum þegar kemur að menntun,“ segir Steinunn.

Festust í Hollandi

Peysurnar áttu að vera löngu komnar í sölu en sökum COVID-19 urðu alls kyns tafir í framleiðslunni.

„Síðan var sendingin föst heillengi í Hollandi. En nú eru peysurnar loksins komnar og við hlökkum til að sjá börn og fullorðna njóta inni- og útiverunnar í UNICEF-peysunum sínum, sem eru ekki bara flottar og þægilegar heldur styðja um leið við réttindi og velferð barna. Það er því búið að vera ansi gaman að fá loksins að pakka inn peysunum til að senda öllum kaupendunum,“ segir hún.

Steinunn segir það mikið forgangsatriði hjá samtökunum að tryggja menntun barna á tímum COVID-19.

„Það sést að með mikilli samvinnu og stuðningi almennings hefur náðst gífurlegur árangur síðastliðinn áratug í að auka aðgengi barna að menntun, og þá sérstaklega stúlkna, og fyrir útbreiðslu kórónaveirunnar höfðu aldrei fleiri börn í heiminum gengið í skóla. Það er því mikilvægt að bregðast strax við þessum breytta veruleika sem blasir nú við því annars eru þær framfarir sem átt hafa sér stað í að bæta líf barna í heiminum í mikilli hættu,“ segir hún.

Menntun er ekki forréttindi

Sem dæmi um viðbrögð við kórónaveirunni hefur UNICEF komið á fjarkennslu í gegnum útvarp í Rúanda, sett upp viðunandi hreinlætisaðstöðu og dreift spritti og grímum í skólum í Jemen til að tryggja sóttvarnir, útdeilt námsgögnum í flóttamannabúðum í Jórdaníu og unnið með foreldrum skólabarna í Úkraínu til að þau geti stutt menntun barna sinna á þessum tímum.

„Menntun er réttindi, ekki forréttindi, og því er forgangsatriði hjá UNICEF að vinna að því að öll börn hafi jöfn tækifæri til grunnmenntunar. Menntun er einnig öflugasta vopnið gegn fátækt og hungri og er mikilvæg til að ná jafnrétti kynjanna.“

Hægt er að kaupa peysurnar á unicef.is.