„Ég elska sjóinn og líður alltaf langbest þegar ég sé til hafs. Það heillar mig frelsið sem felst í því að sigla á hafi úti. Sumir upplifa svipaða frelsistilfinningu þegar þeir ganga á fjöll en ég finn hana um leið og ég kemst á sjó. Þá erum það bara við; hafið, ég og frelsið.“

Þetta segir Thelma Þorbjörg Sigurðardóttir, 37 ára lögfræðingur og skipstjórnarnemi við Skipstjórnarskólann. Hún er hálfnuð með skipstjórnarréttindin.

„Ég skráði mig óvart í gamla pungaprófið sumarið 2020. Pabbi hafði þá keypt sér strandveiðibát og bróður minn langaði mikið með honum á sjó en þurfti fyrst að ná sér í pungapróf. Hann hefur allt til brunns að bera en hefur ekki alltaf trú á sér námslega svo ég ákvað að skrá mig með honum og við færum í prófið saman. Það þarf ekki að orðlengja það meir að ég gjörsamlega kolféll fyrir þessum fræðum og uppgötvaði gríðarlegan áhuga minn á sjómennsku, nokkuð sem ég hafði ekki hugmynd um áður. Sjómennska er mér þó trúlega í blóð borin því föðurbróðir minn var skipstjóri, afi vann alltaf til sjós og langafi minn var skipasmiður. Sjómennska var þó aldrei inni í myndinni hjá mér, fyrr en eftir pungaprófið, og þá skráði ég mig strax í áfanga við Skipstjórnarskólann og bætti svo meiru og meiru við. Þetta er það skemmtilegasta sem ég geri,“ segir Thelma.

Thelma segir skipstjórnarnámið það skemmtilegasta sem hún fáist við og vill að vakin sé meiri athygli á náminu, sem eflaust fari framhjá mörgum. FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI

Veit ekki hvað sjóveiki er

Thelma hafði hug á annaðhvort lögfræði eða verkfræði þegar hún hóf háskólanám á árum áður, og í haust hefur hún aftur skráð sig til háskólanáms í opinberri stjórnsýslu.

„Sumir horfa á sjónvarpsþætti; ég læri og það verða alltaf færri og færri stundirnar til að horfa á sjónvarpið,“ segir hún og hlær. „Ég hef alltaf haft gaman af því að læra, ég er námfús og nennti ekki að tvínóna við lögfræðinámið sem ég tók á fjóru og hálfu ári í stað fimm. Ég er barnlaus og makalaus og get því leyft mér að dunda mér við nám í frístundum, sem barnafólk á erfiðara með. Ég er í eðli mínu formföst en á sama tíma óttalegt fiðrildi og líður best þegar ég er á ferð og flugi. Þess vegna kallar hafið á mig.“

Frá því Thelma útskrifaðist úr lögfræði 2014 hefur hún starfað hjá Skattinum og er nú sérfræðingur í rannsóknar- og eftirlitsdeild Skattsins. Skipstjórnarnámið stundar hún í fjarnámi.

„Ég er í 100 prósent vinnu og sé ekki fyrir mér að ég hefði hætt til að setjast á skólabekk í skólastofu. Allt námið er kennt á vefnum og staðlotum um helgar. Fjarnámið er frábær kostur, ekki síst fyrir þá sem vinna til sjós og geta nú menntað sig á frívöktum og náð sér í tilskilin réttindi,“ segir Thelma, sem stefnir ótrauð á að útskrifast með skipstjórnarréttindi, enda getur hún vel hugsað sér að vera til sjós svo vikum skiptir.

„Ég hreinlega veit ekki hvað sjóveiki er. Ætli það séu ekki sjómannsgenin, en ég var líka í dansi og hestamennsku sem unglingur og hefur dottið í hug hvort tenging sé þar á milli og góðs jafnvægis. Ég hef hins vegar aldrei verið til sjós, fyrir utan dúllerístúra á smábátum og strandveiðibát. Skólinn aðstoðar nemendur eins og mig, sem hafa ekki siglingareynslu, að komast í starf á sjónum, og einhvers staðar verður maður að byrja.“

Lögfræðingurinn Thelma starfar sem sérfræðingur í rannsóknar- og eftirlitsdeild Skattsins. Nú loksins geti hún líka leyft sér að kalla sig sjómann. FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI

Þarf að læra að skilja fiskinn

Thelma segir skipstjórnarnámið hafa þroskað sig mikið.

„Í náminu er maður þjálfaður í ótal atriðum, eins og að vera búinn undir það óvænta, siglingafræði, veðurfræði og stöðugleika, en líka fiskvinnsluaflameðferð. Fiskur er Íslendingum mikilvægur og fróðlegt að lesa um hvernig farið er með aflann eftir að hann er veiddur. Þetta snýst því ekki bara um að fara út á sjó og veiða fisk.“

Til að verða skipstjóri þarf fyrst að læra til stýrimanns og þaðan vinna þeir sig upp; fyrst sem 2. stýrimaður og síðan fyrsti stýrimaður.

„Skipstjóri þarf nokkra stýrimenn með sér því hann þarf að sofa og þá tekur fyrsti stýrimaður og fleiri stýrimenn við til að sinna störfum í brúnni, því betur sjá augu en auga. Skipstjóri þarf að kunna á skipið og vélar þess, taka mið af straumi, öldum, veðri og vindáttum, líka hvernig má hlaða skipið út frá stöðugleika, svo dæmi séu tekin. Þetta snýst því ekki bara um að læra að sigla,“ greinir Thelma frá.

Með henni í skipstjórnarnáminu eru nokkrar konur, en ekki margar.

„Þetta er karllægur heimur en einhvers staðar verður múrinn að gefa sig. Hjá bandarísku skipafélagi er nú skemmtiferðaskip þar sem bara konur eru í brúnni, og er fyrirtækinu hjartans mál að konur standi jafnfætis körlum. Í mér blundar ævintýraþrá og ég gæti sannarlega hugsað mér að ferðast um heimsins höf sem skipstjóri á skemmtiferðaskipi, eða flutningaskipi, en það yrði sennilega bið á að ég gæti orðið skipstjóri á fiskveiðiskipi. Til þess þarf maður að skilja fiskinn og þar skortir mig enn reynslu,“ segir Thelma.

Sjómannadagurinn skipar stóran sess í lífi Thelmu sem ætlar að fagna deginum við Hafnarfjarðarhöfn. FRÉTTABLAÐIÐ/SIGTRYGGUR ARI

Hafið kallar enn meir

Í dag horfir Thelma allt öðrum augum á hafið.

„Ég horfi á öldurnar, himininn og sé jafnvel strauminn. Mér finnst hafið kalla enn meira á mig en áður; nú getum við verið meira saman, hafið og ég,“ segir Thelma, sem les líka allt annað úr veðurspám.

„Ég skoða ekki lengur norsku veðursíðuna, heldur Atlantshafsspána á vedur.is. Umgengni við hafið skiptir líka miklu, og það er okkur kennt, hvernig við eigum að ganga um hafið og hvaða reglur gilda, því það er hafið sem drífur heiminn áfram.“

Henni þykir vænt um hafið.

„Ég er ekki hrædd við sjóinn en ég ber ómælda virðingu fyrir honum. Því skiptir máli að læra hvernig hann hagar sér, því allt getur breyst á svipstundu. Maður getur verið á siglingu í blíðskaparveðri en fellibylur nálægt og þá skiptir máli hvernig á að sigla fram hjá honum. Þar gerir góð kennsla gæfumuninn,“ segir Thelma.

Hún hrósar Skipstjórnarskólanum í hástert.

„Skólinn á stóran þátt í því hversu mikið ég nýt mín í náminu. Allir kennarar leggja sig fram um að koma þekkingu sinni áleiðis og maður finnur hvað þeir hafa gaman af starfi sínu. Mér líður alls ekki eins og ég sé í skóla heldur að gera það sem mér finnst skemmtilegt, og það eru forréttindi. Það mætti hiklaust kynna námið í Skipstjórnarskólanum mun betur. Margir hefðu örugglega áhuga ef þeir kæmust í færi við það, rétt eins og gerðist hjá mér. Við erum of oft föst í því að fara frekar í háskóla til að mennta okkur en það ætti alls ekki að vera þannig, því svo miklu fleiri möguleikar eru til.“

Á sjómannadaginn ætlar Thelma að fagna hafinu og sjómönnum á Hafnarfjarðarhöfn þar sem faðir hennar er með bátinn sinn.

„Sjómannadagurinn hefur alltaf verið merkilegur og mikilvægur í lífi okkar fjölskyldunnar og nú finnst mér ég loksins geta leyft mér að líta á mig sem sjómann. Þessi dagur er mér kær, því afi minn, Stefán Ólafsson Olsen vélstjóri, var heiðraður á sjómannadaginn 1991 og hann var hetjan mín.“