Kristín Sigurðar­dóttir, slysa- og bráða­læknir er nýjasti gesturinn í Pod­casti Sölva Tryggva­sonar. Kristín, sem hefur í áraðir unnið við við bráða­lækningar bæði á Ís­landi og er­lendis ræðir í þættinum um heilsu og heilsu­leysi í nú­tímanum. Kristín vill skil­greina skort á úti­veru og tíma í náttúru sem kvilla. ,,Nature Deficit Dis­or­der”. Hún segir það margar rann­sóknir sýna fram á já­kvæð á­hrif náttúru að það sé full þörf á að koma mikil­vægi þess inn í um­ræðuna:

,,Ég kalla þetta náttúru­leysi, sem við ættum að horfa á með svipuðum augum og við horfum á hreyfingar­leysi. Fólk hefur vitað þetta lengi, en vísindin voru svo­lítið lengi að taka við sér. En bara síðustu árin eru komnar fram meira en þúsund rann­sóknir sem stað­festa mikil­vægi náttúru á bæði and­lega og líkam­lega líðan okkar. Það skiptir okkur líf­eðlis­fræði­lega máli að fá nægan tíma í náttúru. Ég vil kalla þetta náttúru­leysi á ís­lenskunni. Mér finnst það ná vel utan um hug­takið ,,nature deficit dis­or­der”.

Kristín segir að eitt af því sem sé að valda mikilli kulnun hjá læknum, sé hve stór hluti af starfs­tímanum fari í allt aðra hluti en að lækna fólk.

,,Það er talað um að lág­marks­tölurnar fyrir framan tölvu sé 50% og sumir vilja meina að tími fyrir framan tölvu sé orðinn 70% af tímanum í starfinu. Það var ekki þess vegna sem fólk fór í læknis­fræði og þetta er eitt af því sem er að valda kulnun lækna. Þessi mikli tími í skráningar og fyrir framan skerm, í stað þess að vinna við að hjálpa fólki. Svo er alltaf ætlast til þess að hlaupið sé hraðar og hraðar þegar á­lagið eykst. Og það fer bara mjög illa með fólk að geta ekki sinnt vinnunni sinni eins vel og hægt er að gera. Það er oft talað um ,,mor­al injury” í því sam­hengi.”

Hætti eftir mikla myglu í húsnæðinu

Sjálft lenti Kristín í því að þurfa að hætta störfum á Lands­spítalanum eftir miklar raka­skemmdir og myglu í hús­næðinu:

,,Ég er mikill ,,fig­hter” og á­kvað bara að tækla þetta eins og önnur verk­efni í lífinu. Ég hef engan á­huga á að tala um eigin veikindi eða vanda­mál, en mér fannst ég verða að tala um þetta af því að það voru svo margir að glíma við þetta. Eftir að hafa kynnt mér þetta betur vildi ég fræða fólk um þau á­hrif sem mygla getur haft á heilsu fólks. Það skorti líka þekkingu á þessu innan lækna­stéttarinnar. En ég var mjög heppin þegar ég veiktist af því að ég var svo hrika­lega hraust fyrir.

Ég hef stundum sagt við fólk að það þurfi að vera hraust til að þola að veikjast. Ég hef séð þetta í gegnum árin í störfum mínum og fann það svo sannar­lega á sjálfri mér. En það sem mér fannst kannski erfiðast að glíma við varðandi þessi veikindi var að ég var orðin svo næm að ég gat ekki farið á staði sem ég vildi og það gat ekki hver sem er komið í heim­sókn. Og svo var náttúru­lega hluti af fólki sem hélt að þetta væri bara í hausnum á mér. Ég vildi óska að þetta hefði bara verið í hausnum á mér, af því að þá hefði ég bara getað farið til geð­læknis og leitað mér hjálpar og ekki setið eftir með vef­rænan skaða….en það var enginn sem lofaði okkur að lífið yrði auð­velt og við þurfum öll að takast á við alls konar hluti. ”

Skilur tilfinningarnar eftir

Kristín segir í þættinum sögur af erfiðum verk­efnum í starfi sínu:

,,Maður fer í fag­mennskuna í erfiðustu verk­efnunum og skilur til­finningarnar eftir. Maður dregur djúpt andann og fer bara í eitt­hvað flæði. Þú sérð ó­trú­lega hluti. Ég er með minningar af því að fara í slys þar sem mann­eskju er að blæða út og svo hringir síminn við hliðina á við­komandi og á far­símanum stendur: ,,mamma”.

Eða maður horfir á ein­hvern á gang­braut eftir um­ferðar­slys og sér blaðið sem manneskjan var ný­búin að kaupa sér til að lesa með kaffinu. Það eru mörg svona mynd­brot sem ég hef innra með mér. Og þegar maður veit hvað það er hægt að hafa mikil á­hrif á að koma í veg fyrir að svona lagað gerist, þá verður maður ást­ríðu­fullur í því.

Kristín segir að þegar fólk hafi unnið við bráða­lækningar sjái það for­varnir í allt öðru ljósi, þar sem það hafi fengið svo mikla snertingu við al­var­leg slys:

,,Ef þú myndir spyrja strákana mína, myndu þeir alveg örugg­lega stað­festa það. Ég er mjög hlynnt því að fólk lifi lífinu lifandi, af því að það meira heilsu­tjón að vera bara allan daginn heima í sófa heldur en að taka þátt í lífinu. En ef þú ferð út að taka þátt í lífinu getur þú slasað þig og ég held að við getum bætt okkur þegar kemur að ýmsum for­vörnum. Töl­fræðin segir að slysa­tíðni minnkar eftir því sem meira er gert í for­vörnum, ekki síst þegar kemur að um­ferðar­slysum.”

Í þættinum ræða Sölvi og Kristín um lækningar og heilsu, mikil­vægi þess að hefð­bundnar og ó­hefð­bundnar lækningar mætist, lyklana að því að finna gleði og ást­ríðu og margt fleira.