Áhugi á tísku og hönnun kviknaði á æskuslóðum mínum í Laugarnesinu þar sem ég ólst upp í húsi föðurömmu minnar og afa. Ég fæddist eftir þeirra dag en hlustaði á sögur af ömmu og afa, og heillaðist af verkum þeirra. Afi var klæðskerameistari og rak klæðskeraverkstæði og verslun á Laugavegi 21 á meðan amma vann við hattasaum, saumaði vandaðar og fallegar flíkur og vann textílverk,“ útskýrir Andrea Fanney Jónsdóttir, klæðskerameistari og textílhönnuður.

Andrea Fanney var fjórtán ára þegar hún byrjaði að teikna föt en hún lærði ekki að sauma fyrr en um tvítugt.

„Ég fylgdist snemma með tískunni og þá sérstaklega fatahönnuði sem var klæðskeri í grunninn. Það var svo greinilegt að þekking hans í faginu gerði það að verkum að hann gat útfært hugmyndir sínar betur en flestir aðrir fatahönnuðir,“ segir Andrea og á þar við breska fatahönnuðinn Alexander McQueen sem féll frá árið 2010.

„Haustið 2005 var ég svo lánsöm að komast að í starfsnámi hjá Alexander McQueen. Ég vann hjá honum í hálft ár í London og París en starfsnámið var hluti af klæðskeranámi mínu í Iðnskólanum í Reykjavík. Námið úti var mikill skóli og dagarnir bæði langir og strangir. Þar lærði ég heilmikið um ferlið frá því að hugmynd fæðist að fullkláraðri flík. Ég byrjaði svo að hanna og framleiða mínar eigin flíkur árið 2007. Þá hafði ég lokið meistaranámi í klæðskurði og fornámsbraut í Myndlistarskólanum í Reykjavík.“

Hannar sjálf sín eigin efni

Samspil textílhönnunar og klæðskurðar einkenna hönnun Andreu Fanneyjar.

„Ég byrjaði að vinna með prjón árið 2007 og fann að það hentaði mér að hanna efnið sjálft fyrir flíkurnar mínar,“ segir Andrea sem lærði textílhönnun í Glasgow School of Art þar sem mikil áhersla er lögð á hugmyndavinnu og teikningu áður en byrjað er að vinna með textílinn.

Það umvefur líkama og sál að sveipa herðaslá Andreu Fanneyjar um sig.

„Undirbúningsferlið finnst mér oftast mikilvægast, að skapa hugmyndaheim sem ég færi síðan yfir í efni, snið og að lokum flík.“

Hugmyndir að verkum Andreu Fanneyjar koma héðan og þaðan.

„Náttúran er mér óendanleg uppspretta en ég sæki líka innblástur í myndlist, arkitektúr og tónlist. Ég er heppin að allt í kringum mig er skapandi hæfileikafólk, hönnuðir, myndlistarmenn, tónlistarfólk og sviðslistamenn á öllum aldri. Krafturinn í þeim veitir mér mikla andagift og hvatningu til að halda áfram á minni braut.“

Spóinn fylgir ævina út

Herðasláin Spóinn er dæmi um heillandi hönnun Andreu Fanneyjar.

„Spóinn kom fyrst á markað 2007 og var hugsuð sem tímalaus flík sem gat ferðast á milli kynslóða. Prjónavoðin er unnin í samstarfi við prjónaverksmiðjuna Glófa og framleidd á vinnustofu minni í Reykjavík,“ upplýsir Andrea um Spóann sem hún hefur skapað í tveimur stærðum og tveimur litum.

„Litli Spóinn getur ferðast með einstaklingum frá fjögurra ára aldri og út ævina. Hægt er að nota Spóann sem herðaslá eða trefil og hann getur hreiðrað um sig á öxlum fullorðinna jafnt sem barna,“ útskýrir Andrea en stærri útgáfan er fyrir þá sem vilja efnismeiri flík.

Hún vann hugmyndavinnuna að Spóanum í samstarfi við Guðmund Pál Ólafsson, náttúrufræðing, náttúruljósmyndara og náttúruverndara.

„Hluti ágóðans af vörunni rennur nú sem áður til votlendisverkefnis Auðlindar, minningarsjóðs Guðmundar Páls. Á mörkum votlendis og móa er kjörlendi spóans og talið að um fjörutíu prósent heimsstofnsins verpi á Íslandi.“

Miklir vaxtarmöguleikar

Líftími vöru og áhrif hennar á umhverfið er ein af mælisnúrum Andreu Fanneyjar.

„Spóinn er dæmi um vöru þar sem lögð er áhersla á að hanna flík sem gengur fyrir allan aldur og getur ferðast á milli fólks í fjölda ára. Ég legg áherslu á gæði umfram magn og valdi að vinna með prjón vegna þess að hér eru innviðir til að framleiða prjónavörur. Ég hugsa oft til ömmu og afa og þess tíma þegar Íslendingar voru meira og minna sjálfbærir og framleiddu hér fatnað og skó. Það er gott að þótt landið sé lítið sé hægt að framleiða prjón hér heima en um leið skiljanlegt að flestir hönnuðir velji að framleiða erlendis. Það mætti gera mun betur í að skapa gott umhverfi fyrir fata- og textíliðnað á Íslandi,“ segir Andrea og bendir á mikla vaxtarmöguleika á Íslandi.

Spóinn var hugsaður sem tímalaus flík sem gæti ferðast milli kynslóða.

„Við höfum nú fleiri en eina spunaverksmiðju á landinu og í fyrsta skipti í mörg ár er verið að stíga mikilvæg skref í þróun á íslensku ullarbandi. Við höfum starfandi prjónaverksmiðjur sem þrátt fyrir mikinn mótbyr halda sinni starfsemi gangandi. Hönnuðir eru að þróa aðferðir til að vinna úr íslensku hráefni og loks er aftur hægt að kaupa fatnað sem ofinn er úr íslenskri ull. Skattaumhverfið torveldar aðilum sem vinna við fagið að standa sterkir í samkeppni við innflutta vöru. Það gæti skilað sér margfalt til samfélagsins, í innviða- og atvinnuuppbyggingu, ef virðisaukaskattur á textílvörur sem framleiddar eru hérlendis væri 11 prósent í stað 24 prósenta. Nú eru engir verndartollar á innflutta textílvöru og í raun ætti íslenskur fata- og textíliðnaður, sem vissulega hefur menningarlegt og sögulegt gildi fyrir Íslendinga, að standa jafnfætis við til dæmis bókaiðnaðinn. Auðvitað skipta umhverfismálin miklu og við gætum gert svo miklu betur í að styðja við sjálfbæra framleiðslu hér heima,“ segir Andrea.

Sokkabuxur úr sjávarrusli

Þessa dagana vinnur Andrea Fanney mikið með Birgi prjónameistara í Glófa.

„Ég mun halda áfram að þróa verkefni og vörur í samstarfi við gott fólk og rek verslunina Sýnishorn í Sundaborg 1 þar sem ég sel eigin hönnun og vandaðan fatnað og textílvörur. Sýnishorn selur meðal annars flíkur eftir Tönju Levý og Sigrúnu Höllu Unnarsdóttur sem framleiddar eru á Íslandi. Hjá okkur fæst líka Swedish Stockings sem er eina umhverfisvæna sokkabuxnamerkið í heiminum. Framleiðsla þess fer fram í gæðaverksmiðju á Ítalíu og eru vörurnar kolefnishlutlausar og unnar úr endurunnum hráefnum eins og sjávarrusli og gömlum sokkabuxum,“ upplýsir Andrea sem einnig vinnur við verkefnið Handaband í Samfélagshúsinu á Vitatorgi.

„Þar þróum við vörur og verkefni úr textílefnum sem falla til við framleiðslu á Íslandi. Við tökum einnig á móti og vinnum áfram með efni og garn sem fólk hefur ekki not fyrir lengur og þess má geta að þátttaka á vinnustofu Handabands er öllum opin, einstaklingum að kostnaðarlausu.“

Sjá nánar á Facebook.