Nú er Valentínusardagur að baki og meðfylgjandi kossaflensi lokið. Eins og kom fram í fréttum síðustu viku hefur fólk ólíkar hugmyndir um hvað sé viðeigandi að gera á almannafæri í þeim efnum og því er ekki að neita að kossar eru góð leið til að dreifa bakteríum. Því er kannski eðlilegt að velta fyrir sér hvers vegna fólk kýs að sýna hvert öðru ást með kossum.

Að deila munnvatni er góð leið til að skiptast á bakteríum og í ýmsum menningarhópum kyssist fólk ekki á munninn. Vísindamenn frá Nevada-háskóla í Las Vegas rannsökuðu 168 menningarhópa og komust að þeirri niðurstöðu að bara 46% þeirra stunduðu það að kyssast á munninn á rómantískan eða kynferðislegan hátt. Þannig að kossar eru ekki bara venjuleg mannleg hegðun, heldur eru þeir menningarbundnir.

Fylgir flóknum félagskerfum

Vísindamennirnir komust að þeirri niðurstöðu að því flóknari sem félagskerfi væru innan menningarhóps, þeim mun algengari væru rómantískir eða kynferðislegir kossar. Samfélög sem eiga uppruna sinn sunnan Sahara-eyðimerkur og í Nýju-Gíneu kyssast ekki á munninn og það sama gildir um frumbyggja Amason-frumskógar.

Vísindamenn frá Nevada-háskóla rannsökuðu 168 menningarhópa og komust að þeirri niðurstöðu að bara 46 prósent þeirra kysstust á munninn á rómantískan eða kynferðislegan hátt. mynd/GETTY

Árið 2014 fannst Mehinaku-fólkinu, sem eru frumbyggjar frá Brasilíu, það einfaldlega ógeðslegt að kyssast.

Kossar gætu því hafa þróast samhliða bættri tannhirðu eða þegar yfirstéttarhópar sem vilja sýna tilfinningar sínar opinberlega verða til.

Mannapar kyssast líka

En þó að rannsóknin frá Nevada gefi í skyn að kossar séu nýleg leið til að sýna ástúð er minnst á kossa í 3500 ára gömlum texta frá Indlandi, svo þeir hafa tíðkast lengi í ákveðnum samfélögum.

Til að reyna að skilja hvers vegna fólk kyssist skoðuðu vísindamenn dýr. Simpansar kyssast eftir átök til að ná sáttum, en það virðist ekkert tengjast rómantík. Bonóbó-apar kyssast líka og nota meira að segja tungurnar, en Bonóbó apar eru svo lauslátir að kynlíf er næstum eins handaband í þeirra augum, svo það er ekki víst að kossarnir tengist ást.

Ýmsar kenningar

Svo virðist sem engin önnur dýr stundi það að deila munnvatni sín á milli, en það gæti tengst því að flest dýr hafa öflugra þefskyn en við og geta þefað uppi ferómón til að átta sig á frjósemi tilvonandi maka. Vísindamenn frá Oxford-háskóla telja að þar sem þefskyn okkar sé ekki jafn öflugt noti margir kossa til að meta mögulegan maka. Þannig að kossar gætu einfaldlega verið félagslega viðurkennd aðferð til að nema ferómón.

Simpansar kyssast eftir átök til að ná sáttum, en það virðist ekkert tengjast rómantík. Bonóbó-apar kyssast líka nokkuð oft, en það er ekki víst að kossarnir tengist ást en þessi tegund er afar lauslát. MYND/GETTY

Þeir gætu líka þjónað því hlutverki að styrkja tengsl milli para, jafnvel þó þessi hegðun sé í raun bara „leikrit“ sem samræmist hugmyndum fólks um hvað sé eðlileg kynhegðun.

Síðan segir önnur kenning að kossar séu tákn um skuldbindingu og þeir sýni makanum að maður sé tilbúinn til að taka áhættuna á að fá smitsjúkdóma með því að vera nálægt honum.

Getur verið hollt

Það er engin spurning að það er ekki góð hugmynd að skiptast á munnvatni við veika manneskju, en það gæti hins vegar verið hollt að kyssa heilbrigða manneskju.

Í hollenskri rannsókn var 21 par tekið fyrir og öðrum helmingi hvers þeirra gefin jógúrt með meltingargerlum, en þessir hollu gerlar geta bætt varnir gegn ákveðnum sjúkdómum. Pörin voru svo látin kyssast „innilega“ og bakteríufjöldi á tungum þeirra var mældur fyrir og eftir kossinn. Í flestum tilvikum færðust góðu gerlarnir yfir og að meðaltali skiptist fólk á um 80 milljón bakteríum í tíu sekúndna kossi.

Þannig að ef ykkur langar í góða meltingargerla en þið nennið ekki eða hafið ekki tíma til að borða jógúrt er hægt að spara tíma með því að fá koss frá einhverjum sem var að enda við það.

Ein kenningin er sú að kossar séu tákn um skuldbindingu og þeir sýni að maður sé tilbúinn til að taka áhættuna á að fá smitsjúkdóma með því að vera nálægt einhverjum. ?mynd/GETTY

Japanski læknirinn dr. Hajime Kimata hefur rannsakað hvernig kossar geta fyrirbyggt ofnæmisviðbrögð. Hann rannsakaði 30 manns með exem, 30 með nefslímubólgu vegna ofnæmis og 30 heilbrigða sjálfboðaliða. Þátttakendur voru svo látnir komast í snertingu við ofnæmisvalda sína, en bæði fyrir og eftir það var þeim sagt að vera einn með maka sínum í herbergi í 30 mínútur og kyssast.

Þessi meðferð reyndist hafa veruleg áhrif, það mynduðust miklu minni rauðir blettir á húðinni og það urðu minni bólguviðbrögð vegna ofnæmis. Þannig að fólk með ofnæmi ætti ef til vill að vera duglegra að fara í sleik.

Síðast en ekki síst hafa kossar líka verið tengdir minni kvíða, lægri blóðþrýstingi og því að hægja á öldrun, svo kannski eru þeir smávegis eins og líkamsrækt fyrir andlitið.