Sjónvarpsstöðin Yesterday, sem er hluti af BBC, frumsýndi á mánudagskvöld fyrsta heimildaþáttinn af sex í röðinni Secrets of the London Underground. Í þáttunum fara sagnfræðingarnir Tim Dunn og Siddý Holloway eiginlega með áhorfendur í lestarferð aftur í tímann um yfirgefnar brautir og löngu gleymda afkima neðanjarðarlestarkerfis Lundúna.

Rúmlega 400 þúsund manns horfðu á fyrsta þáttinn þegar hann var sendur út. „Við erum alveg í skýjunum og alveg hrikalega stolt af seríunni,“ segir Siddý en áhorfið á útsendinguna fór fram úr björtustu vonum hennar og samstarfsfólks hennar.

Áhugi fólks á þessu elsta neðanjarðarlestarkerfi heims þarf þó ef til vill ekki að koma á óvart enda teygir það sig um mannlíf og sögu heimsborgarinnar rúma öld aftur í tímann.

Siddý bendir þó á að á lestarferðum sínum í daglegu amstri geri fólk sér ekki alltaf grein fyrir því að það brunar í gegnum og fram hjá stöðum sem hafa þjónað tilgangi sínum í allt að 130 ár og þannig snert ótal mannslíf í gegnum tíðina.

Siddý var búin að leiða alls konar fólk víða um London sem leiðsögumaður áður en hún hvarf ofan í undraheima neðjanjarðarlestarkerfisins.
Mynd/UKTV

„Þegar ég tengdi þetta svona við fólkið í London þá varð ég ofboðslega spennt fyrir viðfangsefninu og þegar ég fór að kafa ofan í þetta gat ég ekki hætt og hingað erum við komin.“Siddý starfar fyrir samgöngusafnið London Transport Museum og í krafti þess fá þau Tim, og áhorfendur um leið, einstakan aðgang að lokuðum og gleymdum viðkomustöðum undir London.

Úr leiklist í lestarferðir

„Þetta er ótrúlega spennandi og ég vona bara að þetta haldi svona áfram. Ég myndi eiginlega segja að þáttur næstu viku sé betri en sá fyrsti þannig að þetta verður bara skemmtilegra og skemmtilegra,“ segir Siddý sem útilokar ekki að ráðist verði í gerð annarrar þáttaraðar auk þess sem hún gæli við tilhugsunina um að þeir eigi eftir að rata til íslenskra sjónvarpsáhorfenda.

Siddý Ingólfsdóttir flutti til Bretlands 2010 til þess að fara í leiklistarnám og þar býr hún enn og er þekkt sem Siddý Holloway. „Eftir að ég útskrifaðist var ég í harkinu, svona eins og gengur með leikara,“ segir Siddý sem komst í nokkuð örugga aukavinnu sem leiðsögumaður.

Kynni Siddýjar og Tims Dunn hófust þegar hún var gestur í sjónvarpsþætti hjá honum og í framhaldinu datt þeim í hug að það gæti verið spennandi að fara með áhorfendur um slóðir Siddýjar í Hidden London. Mynd/UKTV/The Other Richard
Mynd/UKTV/The Other Richard

„Ég var með alls konar mismunandi túra og fannst það alltaf æðislega skemmtilegt,“ segir hún og bendir á að störf leikarans og leiðsögumannsins eigi ýmislegt sameiginlegt þótt það blasi ekki endilega við. „Enda er maður náttúrlega alltaf að segja sögu.“

Siddý var búin að vinna við leiðsögn í nokkur ár og var farin að huga að flutningum heim til Íslands þegar henni bauðst starf hjá London Transport Museum í nokkra mánuði 2015 og þar er hún enn.

Hulduborgin London

„Það er svo skrýtið hvernig þetta gerist. Mér hefur alltaf fundist sagnfræði og saga yfirhöfuð mjög spennandi,“ segir Siddý sem kom til safnsins á hárréttum tíma.

„Þegar ég er að byrja þarna er hugmyndin að verkefninu Hidden London að koma upp. Þar sem við förum með fólk á bak við tjöldin og sýnum lokaðar stöðvar og lokaða hluta í þessu kerfi. Eitthvað sem fólk fer kannski fram hjá á hverjum degi og veit ekkert að þar á bak við leynist bara heill heimur.

Þú getur bókstaflega gengið í gegnum einar dyr og þá bara ertu allt í einu kominn einhver 80-90 ár aftur í tímann. Flestir vita ekkert af þessu og hafa ekki hugmynd um hvað leynist þarna.“

Leiðsögumannsreynsla Siddýjar varð til þess að hún var beðin um að aðstoða við verkefnið og hún stýrir nú deildinni sem kennd er við Hidden London. „Við byrjuðum á einum túr og þetta er bara búið að stækka, vinda upp á sig og núna sex árum seinna komið í sjónvarp.“

Brunað gegnum samfélagssöguna

Siddý vinnur alla rannsóknarvinnuna og skrifar allt efnið í kringum þessar neðanjarðar-kynnisferðir sem hafa fundið sér nýjan farveg í gegnum sjónvarp. „Fólk heldur oft að þetta sé eitthvað pínu bara fyrir lestanörda en þetta er einmitt í rauninni alls ekki lestatengt. Við tölum mikið um seinni heimsstyrjöldina og ég tengi þetta miklu frekar við samfélagssöguna heldur en sögu lestanna.

Við erum svo heppin að þetta er London og elsta neðanjarðarlestarkerfi heims. Opnað 1863 og búið að vera í gangi síðan þá. Það er orðið svo sjaldgæft, sérstaklega kannski í London, að hlutunum sé ekki breytt og það er svo heillandi og geggjað spennandi við þetta að hérna stígurðu bara allt í einu 70 ár aftur í tímann. Síðan eru líka allir spenntir fyrir leyndarmálum, einhverju sem er hulið og stöðum sem má ekki fara á.“

Stríðsminningar

Siddý segir því engan skort á spennandi sögum í skúmaskotum The London Underground og þær tengist margar heimsstyrjöldinni síðari sem hafði vitaskuld og hefur enn áhrif á breskt samfélag. „Það var bara þannig að frá september 1940 til maí 1941 dóu yfir 40.000 manns í loftárásum á London og yfir milljón byggingar eyðilögðust.“

Neðanjarðarkerfið hafi þá í raun verið eini öruggi staðurinn og þangað niður hafi fólk hrúgast saman. „Sögurnar af því þegar fólk er að sofa svona á brautarpöllunum eru náttúrlega alveg svakalegar. Engin almennileg klósettaðstaða, almennilega rennandi vatn eða neitt. Það er alveg sérstaklega magnað að hugsa til þess að þetta fólk hafi verið á þessum sömu brautarpöllum og þú notar enn þann dag í dag.“