Þórunn er formaður Landssambands eldri borgara og hefur birst reglulega á skjám landsmanna undanfarna mánuði á upplýsingafundum Almannavarna. Hún giftist ung og eignaðist þrjú börn en þegar þau voru komin á legg hóf hún að vinna á leikskóla. Hún var formaður Starfsmannafélagsins Sóknar og síðar varaformaður Eflingar. Þórunn fæddist á Hofsstöðum í Miklaholtshreppi en árið 1946, þegar hún var eins árs, flutti fjölskyldan til Reykjavíkur. Þórunn á margar góðar minningar frá æskujólunum. „Jólahald okkar fjölskyldunnar var óvenjulegt að því leytinu til að það var lagað að vinnutíma föður míns, Sveinbjörns Bjarnasonar. Hann var í lögreglunni og vann á vöktum. Við færðum jólin fram þegar hann var á kvöldvakt en seinkuðum þeim ef hann var á dagvakt. Við fórum í jólamessu ef tími gafst til. Mesti jólailmur sem ég hef upplifað var þegar pabbi kom heim með nokkur epli og appelsínur sem hann fékk að gjöf frá vinnunni. Ávöxtunum var pakkað inn í þunnan pappír, sem var síðan straujaður svo hægt væri að teikna á hann. Þá var ekki hægt að kaupa teiknipappír úti í búð, heldur var allt nýtt sem hægt var,“ rifjar Þórunn upp. Vöruúrval var af skornum skammti og oft þurfti að beita útsjónarsemi til að verða sér úti um nauðsynlegan varning. „Þetta var á skömmtunarárunum. Fólk fékk skömmtunarmiða og móðir mín, Áslaug Sigurðardóttir, varð oft að standa tímunum saman í biðröð til að fá helstu nauðsynjar. Allt jólaskraut var heimagert. Við bjuggum til músastiga úr kreppappír og hann var hengdur upp í loft en annað skraut var takmarkað. Þegar ég var fimm, sex ára man ég eftir jólatré sem var smíðað úr tré og skreytt með kreppappír og mislitum pappír. Síðar eignuðumst við jólaseríur sem voru eins og jólabjöllur en slíkar seríur sjást aðeins á Árbæjarsafni í dag. Þrátt fyrir þetta voru allir glaðir og ég man hreinlega ekki eftir neinu sem mann vanhagaði um,“ segir Þórunn. Smám saman rofnuðu þessi höft og vöruúrvalið jókst. „Það þótti merkilegt þegar hægt var að kaupa jólakúlur sem glitraði á. Svo fengust glansmyndir af englum og jólasveinum sem við krakkarnir söfnuðum og límdum inn í stílabækur. Faðir vinkonu minnar var á millilandaskipi og kom heim með alls konar jólaskraut frá Ameríku, t.d. stórar myndir af jólasveinum sem voru hengdar á útidyr. Það var alveg sér á parti. Þegar ég var orðin eldri var mjög vinsælt að fara niður í bæ að skoða skreytingarnar í útstillingargluggum Rammagerðarinnar, sem voru einstaklega fallegar.“

Heimagerðar jólagjafir glöddu barnshjartað

Þórunn minnist þess að á æskuárunum voru jólagjafir oftar en ekki heimagerðar en mikil gleði og eftirvænting fylgdi því að fá pakka og sjá hvað leyndist í honum. „Mamma átti frábæra vinkonu sem hét Ósk og var mikil saumakona. Þegar ég var fimm ára voru þær eitthvað að pukrast en svo komu jólin og þá beið mín dásamleg dúkka. Búkurinn var heimasaumaður en hún var með postulínshöfuð sem var keypt í búð. Ósk hafði saumað kjóla og fleira fínerí á dúkkuna og síðar saumaði hún kjól á mig úr sama efni. Á þessum tíma var lítið um búðarkeypt leikföng,“ segir Þórunn og bætir við að þessi fallega vinátta móður hennar og Óskar standi upp úr í jólaminningunum. „Þegar ég varð eldri fannst mér ómissandi að fá nýja bók í jólagjöf og helst konfekt líka. Að fara að hátta með nýja bók, t.d. Hönnubækurnar eða Möttu Maju-bækurnar og konfektmola situr fallega í minningunni. Við vinkonurnar skiptumst á jólagjöfum og svo voru þessar bækur lánaðar á milli og lesnar upp til agna,“ rifjar Þórunn upp. Í jólamatinn var oftast lambalæri eða -hryggur með brúnuðum kartöflum og grænum baunum frá Ora. „Mamma var húsmæðraskólagengin og kunni að búa til góða eftirrétti. Við fengum oft frómas eða búðing, t.d. rommbúðing. Þá fékk maður að handleika pínulitla flösku með nokkrum rommdropum í og setja út á búðinginn. Malt og appelsín fékkst bara á jólunum. Á jóladag lagaði mamma heitt súkkulaði með rjóma og með því borðuðum við vanilluhringi, spesíur, gyðingakökur og vínartertur sem hún bakaði. Á jóladag var alltaf hangikjöt í matinn,“ segir Þórunn. „Það er ekki hægt að bera þessa tíma saman við nútímann. Þetta eru eins og tveir ólíkir heimar,“ segir hún.

Jól í skugga sorgar

Þórunn segir að á fullorðinsárunum hafi jólin yfirleitt verið friðsæll og rólegur tími en ein jólin séu sér þó sérlega minnisstæð, en þau voru haldin í skugga sorgar. „Í desember árið 1997 veiktist mamma alvarlega og varð að leggjast inn á Landspítalann. Við pabbi vorum hjá henni þann 22. desember og vissum í hvað stefndi. Hún lést á Þorláksmessu. Þetta voru skrítnustu jól sem ég hef upplifað. Við fjölskyldan vorum að undirbúa jarðarförina hennar mömmu yfir jólin. Við stóðum öll þétt saman en mér fannst ekki vera nein jól. Eftir þetta tók mig nokkur ár að finna aftur jólaandann í hjartanu. Ég fékk styrk í því að reyna að standa mig og styðja pabba. Eftir þessa reynslu finn ég virkilega til með fólki sem lendir í áföllum á þessum árstíma,“ segir Þórunn.

Jólin á kórónuveirutímum

Þegar Þórunn er innt eftir því hvernig jólahaldið verði hjá henni í ár, segist hún ekki búin að ákveða það nákvæmlega en þar spilar kórónuveirufaraldurinn inn í. „Við höfum undanfarin ár átt jól víða, m.a. hjá dóttur okkar í Danmörku, hjá öðrum syni okkar og svo uppi í sveit í góðu húsi. Í ár er ekki komin ákvörðun vegna COVID-19 en allt það er opið, enda eru jólin fjölskyldusamvera og sumar hefðir fylgja enn eins og hangikjöt á jóladag en þá eru börn og barnabörn hjá okkur. Kórónuveirufaraldurinn mun hafa áhrif á líf margra og legg ég áherslu á að fólk gæti sinna nánustu og njóti saman góðra stunda,“ segir Þórunn að lokum.