Brazzaville er önnur stærsta borg Kongó sem skiptist í franska og belgíska Kongó, og er Brazzaville í franska hlutanum.

„Hinum megin við Kongófljótið er höfuðborgin Kinsasa og standa engar tvær borgir nær hvor annarri í heiminum. Þó eru þær sín í hvoru landinu og þarf vegabréf til að fara á milli,“ upplýsir Sæmundur sem starfaði tvö ár í Brazzaville.

Frá upphafi hefur hann safnað yfir 25 þúsund gleraugum.

„Hugmyndin kviknaði þegar ég vann í Brazzaville og kynntist nunnum sem ráku munaðarleysingjahæli rétt við flugvöllinn. Þær voru sjálfbjarga með margt en kunnu ekki að halda á skrúfjárni, hvað þá að sinna léttu viðhaldi. Ég fór því einu sinni til tvisvar í viku til að skipta um ljósaperur, laga ísskápa og dytta að því sem þurfti, og komst að því að þar var ekkert til og vantaði allt,“ segir Sæmundur sem ákvað að taka með sér kassa af barnafötum næst þegar hann færi heim og aftur til Kongó.

„Svo flaug mér í hug að gleraugu væru góð hugmynd til fjáröflunar fyrir munaðarleysingjahælið. Hugmyndin væri þó ekkert án samstarfs okkar flugvirkja. Ég gæti nefnilega vel fyllt bílskúrinn heima af gleraugum en það væri lítils virði ef flugfélagið Bluebird flygi ekki með gleraugnakassana til Belgíu og Air Atlanta tæki ekki við þeim þar og flygi þeim niður til Brazzaville. Ferlið er því einfalt og auðvelt og tekur aðeins tvo daga að komast á leiðarenda.“

Stöku leikföng slæðast með í gleraugnasendingunum til Brazzaville Kongó, eins og hin síkáta Lína langsokkur.
Sýnishorn af nokkrum kynslóðum gleraugna sem komu upp úr kössunum hjá nunnunum á munaðarleysingjahælinu.

Búbót sem munar um

Gleraugun sem Sæmundur sendir til barnanna í Brazzaville eru öll notuð en í góðu ástandi.

„Ég fæ mikið af gleraugum frá Sjónlagi í Glæsibæ og Optical Studio í Kringlunni hefur líka gefið mikið. Þar sem ég er mikið erlendis á ég líka Guðrúnu Jónasdóttur í versluninni Móðurást mikið að þakka því hún hefur safnað saman gleraugunum fyrir mig. Fólk mætir einfaldlega í búðina til Guðrúnar með gleraugu eða barnafatnað og ég kem svo við einu sinni til tvisvar í mánuði, hendi góssinu í kassa, keyri það til Keflavíkur og þaðan fara kassarnir rakleiðis til Brazzaville,“ segir Sæmundur kátur.

Í Brazzaville hafa nunnurnar aðstöðu og mælitæki til að mæla gleraugu og sjón fólks.

„Þær þrífa gleraugun og mæla og svo flykkist að fólk úr öllum áttum Kongó til að kaupa af þeim ódýr gleraugu, því slíkt er nú ekki á boðstólum hvar sem er. Þær fá alltaf nokkra kassa með gleraugum í mismunandi styrkleikum og ágóðinn fer í að kaupa lyf og aðrar nauðsynjar fyrir munaðarleysingjahælið. Gleraugun selja þær á sirka fimm evrur stykkið og sé sú upphæð margfölduð með 25 þúsund gleraugum er það ágætis búbót í Kongó. Því má segja að notuð gleraugu frá Íslandi bjargi lífum munaðarlausra barna því þar liggja engir peningar á lausu fyrir lífsnauðsynleg lyfjakaup,“ segir Sæmundur, hvergi hættur.

„Þetta verkefni er algjört „win/win“ og á meðan Bluebird og Air Atlanta segja alltaf já er engin ástæða til að hætta að senda barnaföt og gleraugu til Kongó. Án flugfélaganna væri þetta ómögulegt því við myndu bætast dýrir tollar og kostnaður. Ég fer svo í Krónuna og fæ bananakassa undir gleraugum og þannig fara þeir til baka til upprunalandsins, sem er skemmtileg hringrás. Síðan bíður nunna fyrir utan flugvélina þegar hún lendir í Brazzaville og sækir kassana. Þetta er því óskaplega auðvelt í allri framkvæmd fyrir okkur flugvirkjana, en munar öllu fyrir börnin og því mjög erfitt að hætta þessu,“ segir Sæmundur.

Kátir krakkar á munaðarleysingjahælinu með nýja sendingu af gleraugum og fatnaði frá Sæmundi flugvirkja.
Sæmundur hefur undanfarin sjö ár sent yfir 25 þúsund gleraugu til styrktar munaðarleysingjunum í Brazzaville Kóngó.

Börn af ruslahaugunum

Í Kongó mælist fátækt um 80 prósent og fæstir eiga til hnífs og skeiðar.

„Munaðarlaus börn finnast hér og þar, ein, yfirgefin og illa á sig komin á ruslahaugunum eða úti á götu. Ég hef ekki tölu á því hversu mörg börn dóu úr ýmiss konar sjúkdómum þegar ég var á munaðarleysingjaheimilinu,“ segir Sæmundur.

Hann hefur ekki komið til Brazzaville síðan hann kvaddi nunnurnar fyrir sjö árum.

„Brazzaville er ekki í alfaraleið en mig dauðlangar aftur því mér leið eins og fiski í vatni í Kongó. Þessir krakkar eru heppnir að eiga bakland á munaðarleysingjahælinu því veik börn eiga erfitt uppdráttar í Kongó. Kaþólska nunnan sem rekur hælið, Brigitte Yengo, er læknir og þessi tvö ár sem ég var viðloðandi heimilið sá ég hana bjarga mjög mörgum mannslífum. Hún er mögnuð kona og hef ég aldrei kynnst annarri eins manngæsku og náungakærleika og í henni,“ segir Sæmundur.

Guðrún í Móðurást, Laugavegi 178, hefur unnið að verkefninu með Sæmundi síðastliðin fimm ár.

„Hún tekur á móti gleraugum og fatnaði, en barnaföt fyrir nýfædd börn og upp í sextán ára eru vel þegin og sendi ég alltaf nokkra kassa af hvoru tveggja. Ég veit að margir liggja með notuð gleraugu heima sem þeir vita ekki hvað á að gera við, en þarna er kominn staður og ástæða sem kemur fátækum börnum í góðar þarfir,“ segir Sæmundur. Hann fylgist vel með nunnunum og krökkunum á munaðarleysingahælinu í Brazzaville.

„Gleraugun hafa gert kraftaverk fyrir marga sem loksins sjá betur með gleraugunum frá Íslandi. Eins og gömul nunna sem hafði ekki séð neitt nema í þykkri móðu í árafjöld og gólaði af gleði þegar hún fékk gleraugu, eða sex ára stúlkan Linda sem hafði séð illa alla sína ævi þangað til hún fékk gleraugu frá Íslandi sem pössuðu henni akkúrat.“

Hægt er að skoða síðu Sæmundar á Facebook (Söfnun á gleraugum til styrktar munaðarleysingjahælis í Brazzaville Congo).

Notuð gleraugu frá Íslandi eru seld efnalitlu fólki í Kongó fyrir smáaura, en margt smátt gerir eitt stórt og því hægt að kaupa nauðsynleg lyf fyrir afraksturinn.
Fatnaður af íslenskum börnum kemur í góðar þarfir hjá börnunum á munaðarleysingjahælinu í Brazzaville Kongó, eins og sjá má á þessum litlu og snotru stelpum.