Við ræddum við Amy í tilefni þess að í ár var haldin hátíð til að minnast 50 ára stjórnmálasambands á milli Indlands og Íslands. Meenkashi Lekhi, ráðherra utanríkis- og menningarmála á Indlandi, heimsótti Ísland af þessu tilefni og tók þátt í hátíðarhöldum til að fagna 75 ára sjálfstæði Indlands. Dagskráin var hin metnaðarfyllsta með söng og dansi, Bollywood-dansflokki og jógasýningu barna svo fátt eitt sé nefnt.

Amy er með aðsetur í Reykjavík. Hún er með BA-gráðu í menntunarfræði og meistaragráðu í viðskiptafræði.

„Ég hef brennandi áhuga á matreiðslu og nýt þess að prófa nýjar uppskriftir, önnur áhugamál eru lestur, sögur, jóga, ferðalög, gönguferðir, hitta fólk, öðlast skilning og þekkingu á nýrri menningu, allt þetta hjálpar til við að útvíkka persónulega reynslu mína,“ segir Amy.

„Mér finnst einstaklega gaman að elda og prófa mig áfram með nýjar uppskriftir úr staðbundnu hráefni eða úr heimabyggðinni. Fusion-eldamennska er líka stór hluti af matreiðslutilraunum mínum þar sem blandað er saman hráefnum og áhrifum héðan og þaðan úr heiminum. Hugmyndin er að prófa mat sem höfðar til staðbundins hóps með staðbundnu hráefni.“

Indland land fjölbreytileikans

„Indland er land fjölbreytileikans og flestir réttir eru útbúnir með árstíðabundnum ávöxtum og grænmeti. Kryddin eru óaðskiljanlegur þáttur í indverskri matargerð. Snöggsteiking eða temprun er algeng tækni, kryddin eru milduð í ghee (hreinu smjöri) eða olíu og bætt út í sósuna. Ég hvet lesendur til að ferðast og upplifa fjölbreytta matargerð Indlands.“

Amy segir að indversk matargerð sæki áhrif sín til Ayurveda-fræða sem eru indversk heilsuvísindi sem eiga sér nokkur þúsund ára sögu. Ayurveda er úr sanskrít og þýðir „Þekking lífsins“.

„Samkvæmt ayurvedískum fræðum er markmiðið að veita leiðsögn varðandi hollt mataræði og heilbrigðan lífsstíl. Ayurveda-fræðin byggjast á þremur megin Doshas eða líkamsgerðum sem skapa hvern einstakling og mismunandi líkamsstarfsemi. Hveiti er grunnfæða á Norður-Indlandi en hrísgrjóna er meira neytt í Austur- og Suður-Indlandi. Hvort tveggja er borðað með grænmeti, kjöti og fisk. Hirsi hafði verið vinsælt fram á 19. öld en hefur komið sterkt inn aftur og farið vaxandi þar sem það er glútenlaus heilsufæða og rík af af trefjum og næringarefnum. Árið 2023 hefur verið lýst sem alþjóðlegt ár hirsis af UNGA, eða Allsherjarþingi Sameinuðu þjóðanna.

Ég held matreiðslunámskeið þar sem ég kynni indverska matargerð fyrir fólki með því að nota staðbundin hráefni. Ég reyni að matreiða á einfaldan og þægilegan hátt og bera þannig matinn fram. Það er líka tækifæri til að læra uppskriftir annarra þjóða sem og að notast við þeirra hráefni.“

Námskeiðin í indverskri matargerð hafa verið mjög vinsæl.

Krydd gefur blæbrigðaríkt bragð

Kryddheimurinn í Indlandi er þekktur fyrir að vera stórfenglegur þar sem bragðið og áferðin eru engu lík. Þegar Amy er spurð hvort hún finni mikinn mun á kryddunum sem hægt er að fá hér á landi og þeim sem hún fær á Indlandi segir hún að flest kryddin fáist hér á landi. Aftur á móti séu gæðin ekki alltaf hin sömu.

„Maður veit ekki hvenær duftið hefur verið malað og pakkað. Hjarta kryddsins er innihald ilmkjarnaolíunnar sem er viðkvæmt, hita- og tímanæmt. Nýmalað krydd gefur matnum blæbrigðaríkt bragð í meira mæli og er æskilegt þar sem það er til staðar. Annað mikilvægt ráð er að nota nýmalað krydd með maríneringu sem gerir bragðinu kleift að síast dýpra inn.“

Íslenska skyrið í uppáhaldi

„Íslenskt hráefni er lífrænt og ferskt. Lamb og fiskur, eldað með indverskum kryddum, er ljúffengur matur. Ég held jafnan mikið upp á íslenskt skyr og íslenskar mjólkurafurðir almennt og þær passa einstaklega vel í indverska matargerð. Ég er að prófa mig áfram með íslenskar uppskriftir og mun koma út með þær þegar nær dregur.“

Klæðnaður er líka stór hluti af menningu Indlands.

„Sá klæðnaður sem ég klæðist núna er Saree, hefðbundinn klæðnaður á Indlandi sem er notaður til að mynda á skrifstofum, heimilum og á trúar- og menningarhátíðum. Salwar kameez er annar vinsæll fatnaður. En Saree hentar bæði fyrir formlega hátíðarkvöldverði sem og óformlega hittinga eða samkomur. Í fatnaðinum er handofið Uppada-silki, sem kemur frá fylki í suðvesturhluta Indlands sem heitir Andhra Pradesh. Efnið er létt og hefur silkimjúka áferð. Indversk föt eru alla jafna litrík og bera mikið af skreytingum.“

Götumatur á Indlandi

Amy deilir hér með lesendum nokkrum ekta indverskum réttum sem hafa notið mikilla vinsælda í áranna rás.

„Réttirnir eru týpískur götumatur frá norður- og vesturhluta Indlands sem krefjast ekki mikils undirbúningstíma. Pav Bhaji-rétturinn var fundinn upp fyrir verkamenn í Mumbai sem einfaldur og fljótlegur hádegisverður. Rétturinn samanstendur af tveimur bollum smurðum með smjöri, bornum fram með grænmetissósu. Hinn rétturinn er kartöfluklattar (aloo tikki) borinn fram með kjúklingabaunasósu (chole) og mintu-chutney.“

Aloo tikki-kartöfluklattarnir eru syndsamlega góðir.

Aloo tikki-kartöfluklattar

fyrir 4 klatta

3 kartöflur (soðnar og rifnar)

½ bolli baunir (soðnar)

1 grænt chilli smátt saxað

1 tsk. engiferhvítlauksmauk

¼ tsk. túrmerikduft

½ tsk. cayenne-piparduft

½ tsk. kúmenduft

2 msk. kóríander, saxað

2 msk. minta, söxuð

Salt eftir smekk

2 msk. maísmjöl

Ólífuolía til steikingar

Byrjið á því að sjóða og flysja kartöflurnar. Geymið þær í kæli í 30 mínútur. Rífið þær niður í stóra skál. Maukið soðnu baunirnar og bætið við kartöflurnar.

Bætið engiferhvítlauksmauki og grænu chilli við kartöflurnar. Bætið öllum þurrefnunum við (túrmerik, kúmendufti, cayenne pipar, salti) og blandið vel saman. Bætið maísmjöli út í og blandið vel saman. Ef mixið er svolítið blautt þá má bæta við brauðsneið sem er bleytt í vatni og kreist í kartöflurnar. Bætið nú saxaðri mintu og kóríander út í. Blandið vel saman í mjúkt deig. Smyrjið höndina með olíu og mótið í tikkis (klatta). Grunnsteikið klattana í olíu eða að öðrum kosti djúpsteikið þar til þeir eru gullbrúnir. Snúið við og eldið. Njótið með mintu-chutney.

Mintu-chutney

1 bolli saxað kóríander

1 bolli söxuð minta

2-3 grænt chili fræhreinsuð

½ laukur

2-3 hvítlauksrif

Notið sítrónusafa, ef þið viljið vegan útgáfuna – 2-3 teskeiðar.

Salt eftir smekk

Byrjið á því að blanda þessu öllu vel saman og bætið við vatni eftir þörfum. Berið fram með aloo tikkis og pakodas.

Channa Masala-rétturinn er einstaklega góður.

Channa Masala

2 dósir niðursoðnar kjúklingabaunir

2 stk. laukur

3 stk. tómatar

1 tsk. engiferhvítlauksmauk

¼ tsk. túrmerikduft

½ tsk. cayenne-pipar

½ tsk. garam masala

1 tsk. kóríanderduft

Salt eftir smekk

Olía til steikingar

Þerrið kjúklingabaunirnar í skál. Saxið laukinn og tómatana. Hitið 2 matskeiðar af olíu á pönnu og bætið engiferhvítlauksmaukinu út í það. Bætið söxuðum lauk út í og steikið þar til hann er gullinbrúnn. Bætið þá tómötunum út í og látið malla þar til tómatarnir eru soðnir. Bætið öllu þurrkryddi út í og steikið í um það bil 5 mínútur þar til kryddið er eldað. Bætið einni til tveimur matskeiðum af vatni út í og passið að kryddið brenni ekki. Bætið nú kjúklingabaunum út í og u.þ.b. 1 bolla af vatni. Saltið eftir smekk og látið sjóða í nokkrar mínútur. Skreytið með söxuðum kóríanderlaufum.

Pav Bhaji rétturinn var fundinn upp fyrir verkamenn í Mumbai sem einfaldur og fljótlegur hádegisverður. Rétturinn samanstendur af tveimur bollum smurðum með smjöri, bornum fram með syndsamlega góðri grænmetissósu.

Pav Bhaji

1 stk. laukur

3 stk. tómatar

1 tsk. engiferhvítlauksmauk

¼ bolli baunir

½ bolli paprika

½ gulrót smátt skorin og gufusoðin (má sleppa)

2 stórar kartöflur

1 tsk. cayenne-pipar

½ tsk. garam masala

1 tsk. kóríanderduft

Nokkrir dropar af sítrónusafa.

Salt eftir smekk

2 msk. af söxuðu kóríanderlaufi

Smjör og bollur til að bera fram með

Sjóðið og flysjið kartöflurnar og maukið þær vel. Saxið laukinn og tómatana smátt.

Hitið smjör á pönnu og bætið engiferhvítlauksmaukinu út í og steikið í nokkrar mínútur. Bætið fínsöxuðum lauknum út í og steikið þar til hann er gullinbrúnn. Bætið tómötunum út í og eldið þar til þeir eru mjúkir og vel soðnir. Bætið saxaðri papriku út í og steikið vel. Bætið nú öllu þurrkryddinu út í og eldið í nokkrar mínútur. Gætið þess að brenna ekki kryddið. Bætið nú soðnum baunum, soðnum gulrótum og kartöflumúsinni út í og stappið vel. Bætið nú við hálfum bolla af vatni og salti eftir smekk.

Maukið vel í 5 mínútur og bætið við 2 teskeiðum af sítrónusafa. Berið fram með söxuðu kóríander ofan á. Berið fram með smurðum bollum. Fyrir vegan útgáfuna, notið þá olíu í staðinn fyrir smjör.

„Ég held venjulega matreiðslunámskeið þar sem ég kynni fólki fyrir indverskri matargerð með því að nota staðbundið hráefni.“

Hirsi Kheer – Millet Kheer

2 l mjólk

½ bolli hirsi

2 bollar af vatni

1 bolli púðursykur + ¼ bolli vatn

Nokkrar kasjúhnetur og rúsínur til skrauts

1 tsk. smjör eða ósaltað smjör

Klípa af kardimommudufti

Þurrristið hirsi á pönnu í 5-7 mínútur. Þvoið hirsi og leggið í bleyti í 20 mínútur.

Sjóðið tvo bolla af vatni og bætið við blautu hirsi út í sjóðandi vatnið. Lokið og eldið í 15 til 20 mínútur þar til það er tilbúið. Sjóðið vatn og bætið púðursykri út í það. Takið af eldavélinni þegar það er orðið heitt. Sjóðið mjólk í nokkrar mínútur og bætið síðan soðnu hirsi út í hana. Eldið í nokkrar mínútur og passið að brenna ekki hirsið. Þegar það þykknar aðeins skal slökkva á hellunni og kæla það aðeins. Bætið púðursykursírópinu út í og blandið vel saman. Sjóðið það í nokkrar mínútur. Steikið kasjúhnetur og rúsínur í teskeið af ósöltuðu smjöri eða smjöri og skreytið kheerinn.