Ljáðu mér vængi – Minningabrot úr lífi Páls Pampichlers Pálssonar er ný bók. Umsjón með útgáfunni og íslenskum textum höfðu Rut Ingólfsdóttir fiðluleikari, Helga Hauksdóttir fiðluleikari og Sigurður I. Snorrason klarinettuleikari.

Minningabrot úr lífi Páls Pamp­ichlers Pálssonar kom fyrst út á þýsku í Austurríki árið 2016. Höfundur er Monika Luise Gschiel, en íslenska útgáfan er þýðing á hluta bókar hennar, en þar er einnig mikið af nýju efni.

„Bókin heitir Minningabrot og það er nákvæmlega það sem hún er, minningabrot Páls frá æsku og til fullorðinsára, sem Monika skráði, og minningabrot okkar nokkurra vina Páls á Íslandi. „Páll segir mjög skemmtilega frá æsku sinni og árunum á Íslandi,“ segir Rut. „Hann er 21 árs þegar hann kemur frá Austurríki hingað til lands og er ráðinn sem trompetleikari til Útvarpshljómsveitarinnar í hálft starf og til Lúðrasveitar Reykjavíkur í hálft starf. Hann var hér í nær 50 ár og starfaði sem trompetleikari, stjórnandi, kennari og tónskáld.“

Vinir skrifa um Pál

Sigurður I. Snorrason þýddi bókina og Rut yfirfór síðan þýðingu hans. „Við ákváðum svo að vinna bókina þannig að hún höfðaði meira til Íslendinga. Við bættum við hana, helmingurinn er því texti Moniku og hinn helmingurinn frá okkur,“ segir Rut.

„Stefán Þ. Stephensen hornleikari skrifar um heimilisvininn Pál, en Stefán kynntist Páli mjög ungur. Páll leit gjarnan við á Laufásveginum, líka þótt þeir bræðurnir væru ekki heima.

Lárus H. Grímsson skrifar um Drengjalúðrasveit Vesturbæjar sem Páll stjórnaði, kenndi á málmblásturshljóðfærin og tónfræðina í heil 40 ár. Drengjalúðrasveitin breyttist á áttunda áratugnum í Skólahljómsveit Vesturbæjar og þá fengu stúlkur að vera með. Lárus er fróður um Drengjalúðrasveitina því hann lék með henni frá 10 ára aldri og síðar hjá Páli í Lúðrasveit Reykjavíkur. Lárus tók við stjórn beggja hljómsveitanna af Páli,“ segir Rut.

„Sigurður I. Snorrason skrifar um vináttu sína við Pál en hann kynntist honum þegar hann var í skólalúðrasveit og þeir hafa haldið vináttu alla tíð. Ég skrifa um Kammersveit Reykjavíkur og samstarf okkar Páls. Hann var einn af stofnendum Kammersveitarinnar 1974, stjórnaði henni í um 10 ár og samdi fjölda verka fyrir sveitina.“

Páll bjó á Íslandi í um hálfa öld og vann hér þrekvirki í tónlistinni.

Afmælissöngurinn sunginn

Íslenskt tónlistarlíf á Páli mikið að þakka. Hann var stjórnandi, trompetleikari, tónlistarkennari og tónskáld. „Í þessari bók erum við að ítreka hvað Páll var mikilvægur í þróun íslensks tónlistarlífs á þeim 50 árum sem hann bjó hér. Hann kom svo víða við. Með Drengja­lúðrasveitinni stuðlaði hann að tónlistarlegu uppeldi og margir sem þar voru fóru þaðan í lúðrasveitina sem hann stjórnaði og síðan í tónlistarnám og urðu hljóðfæraleikarar í Sinfóníuhljómsveit Íslands þar sem þeir unnu aftur undir stjórn Páls,“ segir Rut.

Í bókinni eru skrár um framlag Páls til íslensks tónlistarlífs sem Rut tók saman. Þar á meðal er listi yfir verk sem Páll samdi sérstaklega fyrir íslenska tónlistarmenn. „Ég skráði ekki bara þau verk sem vitað var að hann samdi sérstaklega fyrir einstaklinga heldur hringdi ég í fólk og spurði hvort Páll hefði samið verk sérstaklega fyrir það.“

Rut tók einnig saman lista yfir merk tónverk sem Páll varð fyrstur til að flytja með Sinfóníuhljómsveit Íslands og sömuleiðis lista yfir frumflutning íslenskra verka. „Ég man eftir því á mínum fyrstu árum í Sinfóníuhljómsveitinni hvað ég dáðist að Páli fyrir að setja á efnisskrá verk sem hljómsveitin hefði ekki átt að geta flutt vegna manneklu. Hann var ákaflega framsýnn og fylgdist vel með því sem var að gerast í 20. aldar tónlist.“

Bókin kom út á níutíu og tveggja ára afmæli Páls. „Þá hringdi Sigurður í Pál og við sungum afmælissönginn fyrir hann. Daginn áður höfðum við sent honum bókina í pósti til Austurríkis,“ segir Rut.