Sigurður Ámundason skrifaði og leikstýrði leikritinu Hið ósagða. Sigurður er myndlistarmaður að mennt en hefur nú vent kvæði sínu í kross og unnið verk fyrir leiksvið.

„Þetta afmáir svolítið línurnar á milli leikhúss og kvikmyndagerðar og líka í raun og veru myndlistar þar sem ég er myndlistarmaður. Þetta kemur frá gjörningapælingunni og er síðan orðin heilsteypt saga eins og kvikmyndaleikhús er,“ segir Sigurður.

Eins og Sigurður segir liggur verkið á mörkum kvikmyndar og leikhúss en hljóðrás þess er öll tekin upp fyrir fram og mæma leikararnir sín eigin orð auk þess sem myndbandi er varpað upp á tjald fyrir aftan leikarana.

„Það sem ég kalla Hið ósagða er í raun og veru það sem er ósagt í samskiptum á meðal fólks, þar sem hlutir eru í raun og veru gefnir í skyn án þess að vera sagðir. Þá geturðu sagt hræðilegustu hluti en alltaf komist upp með það því það er ekki hægt að benda á hvað það var sem þú varst að segja. Ef þú þekkir viðkomandi þá er kannski það eina sem þú þarft að gera að yppta öxlum eða ranghvolfa augum eða nota einhvern tón.“

Leikhópur verksins: Árni Vilhjálms, Sigurður Ámundason, Kolbeinn Gauti Friðriksson, Ólafur Ásgeirsson, Melkorka Gunborg Briansdóttir og Kolfinna Nikulásdóttir.
Fréttablaðið/Ernir

Gerist á T.G.I. Friday’s

Hið ósagða fjallar um þrjá vini sem hittast á veitingastaðnum T.G.I. Friday’s til að samgleðjast einum þeirra sem er nýbúinn að gefa út fræðigrein í virtu tímariti. Brátt koma þó í ljós ýmsir brestir í samskiptum vinanna sem afhjúpa persónur þeirra.

„Þau eru frekar venjulegt, velmeinandi fólk og eitt þeirra var að slá í gegn og skrifa grein og hin eru komin til þess að samgleðjast honum. En síðan eru alls konar faldar tilfinningar, gremja, biturleiki, ótti og óöryggi sem vídeótjaldið fyrir aftan upplýsir okkur um og afhjúpar fyrir áhorfendum,“ segir Sigurður.

Að sögn Sigurðar varpar verkið ljósi á mannlegan breyskleika og ýmsar tilfinningar sem við eigum erfitt með að tala um frá degi til dags.

„Ég hugsa að hvernig tíminn er að þróast og allt er að breytast að ein af jákvæðari breytingunum sé að við þurfum að fara að tala um ákveðna hluti og horfast í augu við ákveðna galla. Verandi einhver hvítur gaur og forréttindapési á Íslandi, þá er þetta styrjöldin sem ég þekki og þess vegna er þetta styrjöldin sem ég fjalla um,“ segir hann.

Óþægilegt og fyndið

En þótt Hið ósagða fjalli um alvarlegar tilfinningar þá er það í raun bráðfyndið, að sögn höfundar.

„Þótt ég segi sjálfur frá þá finnst mér þetta alveg svakalega fyndið. Við erum sex manns sem leikum í þessu og við erum öll búin að vera hlæjandi yfir þessu á fullu. Þetta er rosalega óþægilegt, fyndið og mannlegt. Það eru ýmsar týpur, einn karakter sem er svona antí-intellektúal, það er svo mikið af því í gangi sérstaklega í Bandaríkjunum. Hins vegar leik ég Ameríkana sjálfur og ég er í raun og veru bara að tákna hinn vestræna mann,“ segir Sigurður.

Spurður um af hverju verkið gerist á veitingastaðnum Friday’s segir Sigurður:

„Sviðsmyndin er í raun og veru bara ljósmyndir af Friday’s-stöðum víða í heiminum og á mörgum þessara ljósmynda stendur „In here it’s always Friday“. Vestræna hugmyndafræðin er svolítið bara að sópa öllu undir teppið og ekki eiga við tilfinningarnar. Síðan erum við í rosalega miklu sjokki þegar allt er í fokki, af því að við erum búin að fela alla reiðina og gremjuna og allar þessu ljótu og leiðinlegu tilfinningar sem er svo sársaukafullt og svo ógeðslega erfitt að tala um. Enginn nennir að gera það og ég persónulega hef engan áhuga á því en með því að gera svona verk þá er það hægt. En á T.G.I. Friday’s er alltaf föstudagur og þar er allt frábært á yfirborðinu.“

Hann bætir svo við: „Verkið snýst mikið um vestræna menningu, kapítalisma, hið þægilega og hryllinginn undir niðri.“

Verkið snýst mikið um vestræna menningu, kapítalisma, hið þægilega og hryllinginn undir niðri.

Ætlaði að fara í kvikmyndagerð

Hið ósagða er fyrsta leikrit Sigurðar og spurður um hvað hafi kveikt áhuga hans á að vinna með leikhúsmiðilinn segist hann hafa stefnt á að læra kvikmyndagerð áður en hann fór út í myndlist.

„Ég ætlaði alltaf upphaflega að fara í kvikmyndagerð en ég var alltof latur við það og síðan kynntist ég myndlist í Myndlistarskólanum. Það heillaði mig gjörsamlega og ég sökkti mér í það og fattaði að ég væri eiginlega bara myndlistarmaður. Síðan ákvað ég að eftir tíu til fimmtán ár þá myndi ég aftur gera stuttmyndir eða kvikmyndir. Í Listaháskólanum byrjaði ég að gera gjörninga og þetta er í raun og veru samansafn af mörgum gjörningum sem ég hef gert síðastliðin tíu ár og ofið saman með þessum söguþræði og samræðum. Ég vissi alltaf að ég myndi fara í þessa átt og síðan bara fattaði ég að tíminn væri kominn. Ég á eftir að gera meira af leikritum, stuttmyndum, skáldsögum og öllu mögulegu, en myndlistin er alltaf grunnurinn.“

Frumútgáfa verksins var sýnd á gjörningahátíðinni Gjörningaþoku í Listasafni Reykjavíkur síðasta vor en hefur Sigurður nú unnið verkið lengra og hvetur hann alla til að koma í leikhús.

„Þeir sem eru ringlaðir af mannlegri hegðun eins og Björk söng um í Human Behaviour, endilega kíkið í leikhúsið.“