„Það var alltaf draumur að fara til Parísar í mekku tískunnar, að vinna,“ segir Ása Bríet. „Skólinn minn er rosalega tengdur atvinnulífinu og bransanum. Tískuhúsin koma í skólann og velja nemendur úr skólanum,“ segir hún. „Ég sótti um í gegnum kennarana mína, sem velja nemendur sem fá að senda ferilskrána sína áfram á tískuhúsin.“ Ása Bríet sótti þannig um hjá Chanel í júní, fékk vinnuna og var ráðin fram í mars á næsta ári.

Bratt bjarg varð Brattaberg

Ása Bríet er hálf-Færeysk og segir skemmtilega frá tilurð ættarnafnsins. Færeyski langafi hennar hafði vaknað einn daginn á sveitabænum og langað að fjölskyldan ætti ættarnafn. „Svo hann leit út á haf og sá þar stórt bjarg sem var mjög bratt, et voilá! Brattaberg, slegið!“

Hún segir handverkshefðina ríka í fjölskyldunni. „Allar konurnar i lifi minu; mamma, amma i sveitinni, Kolla frænka, amma min og langamma í Færeyjum eru miklar handverkskonur,“ segir Ása Bríet. „Ég hef alltaf verið umkringd konum sem eru alltaf með eitthvað á prjónunum, ætli ég hafi ekki verið mjög heilluð frá unga aldri af því að það væri bara hægt að vinna með höndunum og búa til flík sem maður getur klæðst,“ segir hún.

Ástríðan glæddist snemma

Áhuginn á fatahönnun byrjaði þannig snemma og strax í grunnskóla var Ása Bríet farin að stefna á nám í Central Saint Martins. „Ég fór beint úr grunnskóla í Tækniskólann í Reykjavík og lauk þaðan sveinsprófi í kjólasaum 2016, og hún tekur fram að hún hafi viljað ljúka tæknilegra námi áður en hún fór í hönnunarnám. Ég fór í Myndlistarskólann í Reykjavík og kláraði þaðan diploma-nám í textíl,“ segir Ása Bríet. Næst tók hún árs pásu frá námi, en nýtti tímann vel. „Ég var með stúdíó niðri í bæ og vann í ferilmöppu fyrir Saint Martins, vann með listafólki og saumaði sérsaumaðar flíkur.“

Ása Bríet lætur vel af náminu þó að heimsfaraldur kórónuveiru hafi sett strik í reikninginn. „Skólinn er æði,“ segir hún en bætir við að námið hafi þó breyst mikið vegna Covid. „Það var í raun bara ein og hálf önn sem var nokkuð eðlileg, en þá skall Covid á.“ Ása Bríet kláraði því fyrsta skólaárið á Íslandi. Næsta önn var síðan til skiptis á netinu og í stúdíóinu í London, en þegar hún kom heim til Íslands í jólafrí gerðu ný tækifæri vart við sig og þá breyttust plönin.

Lokaverkefni Ásu Bríetar á fyrsta ári í Central Saint Martins skólanum í London. Fyrsta árið sinnti hún náminu að hluta til að heiman.
Mynd/Aðsend

Með hönnun á Balenciaga-safninu

„Ég var heima í jólafríi og eftir áramótin skall á samkomubann í Bretlandi. Ég endaði á að vera lengur heima á Íslandi, en ég var þá farin að vinna verkefni fyrir Christóbal Balenciaga-safnið í Getaria á Spáni,“ segir Ása Bríet. Hún segist þannig hafa getað nýtt aðstöðuna heima fyrir, í stað þess að vera lokuð inni í fimmtán fermetra íbúð í London.

Balenciaga-verkefnið er samstarfsverkefni Balenciaga-safnsins á Spáni, með listaháskólum um heim allan. Ása Bríet segir verkefnið vera rannsóknarverkefni. „Nemendur eiga að rannsaka hvernig Christóbal Balenciaga gerði byltingarkenndar silhúettur með saumlínum og sníðagerð af bestu gerð.“ Hún segir verkefninu skipt í tvo helminga, annar helmingurinn sé rannsóknin og hinn helmingurinn sé að hanna sína eigin flík með sína eigin hugmyndavinnu á bakvið. Förutíu og einn nemandi var í framhaldinu valinn til að sýna afraksturinn á safninu á Spáni og var Ása Bríet þar á meðal.

Saumaði leðurhanska í París

Starfið hjá Chanel er þó ekki fyrsta starfsnámstengda verkefnið hennar. „Ég var áður í starfsnámi í leðurhanskagerð í París,“ segir Ása Bríet. „Ég lærði þar hanskagerð í nokkra mánuði. Það var allt öðruvísi, að vinna með leður og handsaum og að vera að vinna í svona sérhæfðu fyrirtæki, sem var bara ég og eigandinn,“ segir hún.

Hún segist þess vegna hafa sett spurningamerki við að vinna fyrir stórt tískuhús á borð við Chanel. „Þetta er mjög kapítalískt. Það er verið að selja fólki draum sem er ósnertanlegur. En ég fór með það hugarfar til Parísar að hvort sem að þetta yrði „The Devil Wears Prada-moment“ eða æðislegt, þá myndi ég nýta þessa reynslu vel.“

Eins skapandi og hún vill

Ása Bríet hlær, þegar blaðamaður biður hana að lýsa fyrsta vinnudeginum hjá Chanel. „Ég var löngu búin að plana fötin sem ég ætlaði að vera í fyrsta daginn. Fyrstu vikuna þorði ég varla að snerta neitt þarna inni, en svo liðu mánuðirnir og ég kynntist fólkinu.“ Hún segir hafa tekið tíma að læra á allt kerfið. „Það er fyrst núna sem ég er komin heila hringrás í ferlinu. En það sem ég læri helst hérna er að sjá hvernig stórt tískuhús virkar,“ segir Ása Bríet. „Ég get verið eins skapandi og ég vil og svo er einhver annar sem þarf að sjá um að selja flíkina, markaðssetja hana og sjá um reikningana,“ segir hún.

Ása Bríet hefur tekið þátt í tveimur tískusýningum. „Ég man að á fyrstu tískusýningunni á tískuvikunni í september, var ég baksviðs með öllum starfsmönnum og módelum. Yfirhönnuðurinn fór á sviðið að veifa áhorfendum, allir klöppuðu og hrópuðu,“ segir hún. „Þá kom þessi tilfinning fyrst yfir mig að þessi vinna er ekki bara unnin til þess að koma út hlutum til að selja, heldur er þessi vinna sem maður leggur inn, hún gefur manni svo mikla ánægju.“ Ása Bríet segist til dæmis eiga textílhönnun úr nýjustu línu Chanel. „Ég sá móelin klæðast flíkunum og tilfinningin var stórkostleg. Að vita að mitt handverk væri þarna!“

Hönnun Ásu Bríetar, kjóll unnin úr notuðum brúðarkjólum, var til sýnis á Christobal Balenciaga safninu á Spáni.
Mynd/Viðar Logi

Ekki að raða tölum allan daginn

Ása Bríet segir að vinnustaðurinn sé gríðarlega stór, en þrátt fyrir það nái hennar vinna til flestra þátta í sköpunarferlinu. „Það fer eftir því hvar við erum í season,“ segir hún. „Í byrjun tek ég þátt í rannsóknarvinnu og bý til moodboards, svo förum við að gera efnisprufur og það er mest skapandi hlutinn. Að sauma út og lita og búa til efnin,“ segir Ása Bríet. „Eftir það förum við að kynna línuna fyrir öðrum deildum innan hússins og það er mjög skemmtilegt. Hjá Chanel er mikil hefð fyrir textíl. Þó að flíkurnar séu kannski einfaldar í sniðum er textíllinn rosalega vandaður. Það er mjög mikil hugsun á bakvið öll efnin.“

Ása Bríet segist einnig koma að samskiptum við framleiðendur efnanna. „Ég er ótrúlega ánægð og hissa á hvað ég fæ að vera mikið inni í allri starfseminni. Ég er ekki að raða tölum allan daginn, sem var alveg eitthvað sem ég óttaðist þarna í upphafi. Maður hefur alveg heyrt hryllingssögur frá öðrum í bransanum,“ segir hún.

Klæddi dragdrottningu fyrir BAFTA

Hvað framtíðina varðar er Ása Bríet með margt á prjónunum. „Ég er rosalega textílmiðuð í minni vinnu og sé fyrir mér að vera með mitt eigið brand, gera sérsaumaðar hágæða flíkur sem eru handsaumaðar.“ Hún segist einnig spennt fyrir búningahönnun fyrir listamenn og spreytti sig á þeim heimi þegar hún hannaði sviðsbúninga fyrir dönsku listakonuna ZAAR, Agnesi í hljómsveitinni Sykri, JFDR, K-Óla og Special K, auk þess að klæða heimsfrægra breska dragdrottningu „Í júní klæddi ég dagdrottninguna Bimini Bon Boulash fyrir BAFTA-verðlaunin. Fólk sendi mér Tiktok vídjó þar sem nafnið mitt kemur fram og ég er ekki einu sinni á Tiktok!“

Ása Bríet segir bransann erfiðan en samstarf með öðrum hönnuðum sé ein leiðin til þess að „lifa af.“ „Það vantar ekki fleiri fatahönnuði í heiminn, þetta er erfiður bransi til að lifa af í, einn.“ Hún segist ganga dag hvern götu sem hýsir stærstu tískuhús heims. „Maður veltir fyrir sér hvort að, eftir 10 ár, verði komið nýtt nafn á þessum skala, eða hvort að þessi tískuhús séu bara komin til að vera og nýir hönnuðir fari bara undir þessi tískuhús,“ segir Ása Bríet.

Dragdrottningin Bimini Bon Boulash á BAFTA verðlaununum 2021.
Mynd/Aðsend

Áherslan á sjálfbærni

Tískubransinn og textíliðnaðurinn hefur á síðustu árum sætt gagnrýni og verið kallaður til ábyrgðar varðandi umhverfismál. Hún svarar því til að gríðarlega mikið sé lagt upp úr sjálfbærni í náminu. „Ég er mikið að vinna með endurnýtingu. Í Balenciaga-verkefninu bjó ég til flík úr tveimur brúðarkjólum og notaði svokallaða zero waste-vefnaðartækni. Engu er þar hent,“ segir hún. Ása Bríet bætir við að afi hennar og amma séu sauðfjárbændur og hún hafi nýtt það tækifæri og sótt efniviðinn sem henni stóð næstur. „Ég er með fleiri kíló af ull sem ég mun kemba og spinna fyrir lokalínuna mína. Ef maður er ekki að hugsa um þessa hluti, þá er maður ekki í tísku,“ segir hún. „En þó að mikil áhersla sé lögð á sjálfbærni í skólanum er það mismikið hvað hver og einn ætlar sér að taka mikla ábyrgð.“

Ása Bríet segir skilaboðin sem hún vilji helst senda með sinni hönnun snúi að sjálfbærni. „Ég brenn mest fyrir sjálfbærni. Að finna nýjar leiðir til að gera eitthvað nýtt úr því gamla. Og að velja betri flíkur og virða handverkið.“ Ása Bríet segist óska þess að fólk beri meiri virðingu fyrir tímanum sem fer í að búa til föt, og velti fyrir sér raunverulegu virði hverrar flíkur.

Ása Bríet segir svokallað meta-verse mikið til umræðu í tískuheiminum núna. „Að fólk fari að klæðast fötum stafrænt, í gegnum filtera. Þannig verði fötin í framtíðinni,“ segir hún.

Tengingin við handverkið

Það má líta svo á að síðasta lína Chanel hafi verið einskonar svar við þeirri hugmynd. „Síðasta lína hét Métier d‘Art, og kom út núna 7. desember.“ Þar kom handverkslistafólk saman og sýndi vinnu sína og mátti þar finna útsaum, vefnað, hattagerð, skósmíði og hanskagerð. Ása Bríet segir gesti hafa fengið lítinn túr um stúdíóin, sem miðaði að því að kynna fyrir gestum vinnuferlið að baki handsaumuðum flíkum. „Þar var verið að sýna að þó að við séum kannski að fara í eitthvað meta-verse næstu árin, þá megum við ekki missa tenginguna við handverkið. Það fylgir því sérstök tilfinning,“ segir hún.

Ása Bríet bætir við að mikilvægt sé að unga kynslóðin viðhaldi handverkshefðinni. „Ég fékk að fara í gegnum sýninguna og ég tók eftir því að þetta var allt eldra fólk sem var að vinna þarna og mjög fáir á mínum aldri. En það er svo mikilvægt að yngri kynslóðir haldi þessu á lífi,“ segir hún.