Védís Jónsdóttir hannar jólaskrautið í ár úr ónýtum lopapeysum. Védís er þekktur hönnuður innan prjónaheimsins, en hún hannar liti, værðarvoðir og prjónauppskriftir hjá Ístex. Þegar haft var samband við hana frá Skógræktarfélaginu og hún beðin að hanna skrautið á tréð, var hún að keppast við að klára nýjustu prjónabókina sína, sem er gefin út í tilefni af 30 ára afmæli Ístex. Þess vegna komu lopapeysur fyrst upp í hugann þegar hún fékk símtalið.

„Þar sem ég hef verið að vinna í ullariðnaðinum í fjöldamörg ár, þá er það hráefnið sem ég vil vinna með. Ég sá ekki fram á að ég hefði tíma til að prjóna neitt nýtt og svo fannst mér ekki rétt að taka band sem hægt er að nýta í nýja flík og nota í þetta. Þá datt mér í hug að nýta flíkur sem eru búnar að þjóna sínum tilgangi, eru götóttar eða hafa lent í einhverju slysi eins og að fá málningu á sig eða eitthvað slíkt,“ útskýrir Védís.

Lopapeysurnar sem Védís notar í skrautið hefur hún fengið hjá fataflokkun Rauða krossins. Þar starfa sjálfboðaliðar við að flokka og gera við peysur en þær sem Védís notar hafa verið dæmdar ónýtar og óseljanlegar.

„Ég á pínu erfitt með að klippa peysurnar þó þær séu götóttar og ónýtar. Maður hugsar bara um alla vinnuna sem er búin að fara í hverja lykkju. En engu að síður þá vona ég að skrautið gleðji og verði fallegt. Þær hjá Rauða krossinum reyna að gera við allar peysur sem þær geta og þessar peysur sem ég er með hafa alveg réttilega verið dæmdar ónýtar,“ segir hún.

Védís hefur meðal annars klippt veifur úr peysunum til að hengja á tréð.

Skraut sem má endurnýta

Védís hefur búið til alls konar skraut úr ullarpeysunum, meðal annars lopaenglakjóla, veifur, sokka og kúlur.

„Ég vona svo að það verði hægt að endurnýta þetta skraut áfram því það fellur vel að náttúrunni. Ef ekki þá er hægt að nýta það sem undirlag á göngustíga. Ullina sem ég næ ekki að nýta er hægt að tæta og endurvinna, því þetta er 100% ull, það er engu blandað við hana. Ullin er góð til endurvinnslu,“ segir hún.

„Þegar ég var beðin um þetta verkefni þá hugsaði ég til skálavarðar sem ég hafði heyrt af á hálendinu. Hann var að hugsa um að hæla slitnu lopapeysuna sína niður yfir rofabarð. Þannig að ég hugsaði, kannski á skrautið mitt eftir að nýtast í landvernd eða kannski á einhver eftir að planta birkiplöntu í eina veifuna.“

Védís bætir við að sér finnist spennandi að sjá hvernig náttúruöflin muni fara með skrautið.

„Þetta er auðvitað mjög stórt tré. En ef skrautið fýkur af því þá mun það allavega ekki valda neinum skaða, þetta er mjög náttúruvænt efni,“ segir hún.

Jólaskraut úr ull er umhverfisvænt og lítið mál að endurnýta eftir jól.

Tréð opinberað í næstu viku

Jólamarkaðurinn í Heiðmörk verður opnaður 27. nóvember og þá verður jólatréð opinberað. Védís er langt komin með að búa til skrautið.

„Ég er búin að vera að sníða þetta niður og sauma. Það þarf að sauma jaðrana svo þetta rakni ekki upp og sauma veifurnar á snúru svo hægt sé að vefja þær í kringum tréð,“ segir Védís og upplýsir að þetta sé í fyrsta sinn sem hún býr til jólatrésskraut úr ull.

„Mitt jólatré er mjög litríkt og persónulegt. Það er fullt af minningum frá því ég bjó í New York og Róm og frá því börnin mín voru lítil. Ég er meðal annars með pínulitlar prjónaðar peysur sem systir mín gaf mér sem jólaskraut og mér þykir vænt um þær. Þannig að ég hef haft prjónað jólaskraut á jólatré áður, en ég hef ekki búið það til,“ segir hún.

„Ég hef líka hannað jóladúka úr ull en þeir eru í nýjustu prjónabókinni minni. Það er jóladúkur til að hafa undir jólatré, ég hef líka hannað jólatréspils til að setja utan um fótinn á jólatrénu og ég hef gert jólapeysu á hunda og fólk, ég hef hannað ýmislegt sem tengist jólunum en ekki jólatrésskraut. En hver veit nema ég haldi því áfram. Það rímar allavega vel við náttúruna að búa til jólaskraut úr ull.“

Védís hvetur fólk til að gera sér ferð í Heiðmörk og berja tréð augum.

„Það ætti að vera öllum að meinalausu að labba úti í náttúrunni og skoða tréð í hæfilegri fjarlægð frá öðrum.“

Frá jólamarkaðnum 2020. Jólamarkaðurinn 2021 opnar 27. nóvember og þá verður tréð afhjúpað. Markaðurinn verður svo opinn allar aðventuhelgarnar.