Listakonan Ragnheiður Jónsdóttir stendur rétt innan við dyrnar á gamla Borgarbókasafninu í Þingholtunum. Hún er með vasaljós sem hún beinir að sonum sínum tveimur sem eru að koma fyrir stórri og glæsilegri mynd vinstra megin við innganginn. „Ég var með þessa mynd á fyrstu sýningunni með kolateikningum árið 1990 og hef ekki sýnt hana síðan. Hún heitir Síðasta blómið,“ segir listakonan og bætir við að verkin á þessari sýningu séu sambland frá öllum tímaskeiðum, bæði grafík og kolateikningar.

Þótt arkitektúr Einars Erlendssonar arkitekts sé samur við sig í húsinu er það allt steypugrátt að innan. Enn er eftir að tengja ljósin á neðri hæðinni þegar mig ber að garði en Ragnheiður segir þau verða komin fyrir sýningaropnun og kveðst ekki hafa hikað þegar henni bauðst að sýna í þessu flotta húsnæði, þó að það sé á byggingarstigi. Við höldum upp gamla snúna stigann með virðulegum handriðunum. Þó að Ragnheiður sé 86 ára er hún létt í spori. Staðnæmumst við tvær myndir sem hún kveðst hafa verið með á samsýningu úti í Danmörku 1969, í fyrsta skipti sem hún sýndi erlendis. „Önnur minna mynda birtist í blaði með krítík um sýninguna, ég ætlaði ekki að trúa mínum eigin augum.“ Næsta stopp er við svarthvíta grafíkmynd. „Þessi er frá 1970, þá var ég í París að læra að setja lit í grafík. Hún heitir Sumarið 70 og þarna er ég strax farin að vekja athygli á menguninni.“

Konan með tertuna er meðal þekktustu verka Ragnheiðar.
Fréttablaðið/Ernir

Margt sem konur upplifa

Staða kvenna hefur verið Ragnheiði hugleikin. Konan með tertuna er dæmi um það. Þó að hún sé reist, þá sér hún ekkert, tertan, sem er hennar kóróna, veldur því. „Þessi mynd heitir Deluxe and delightful, upplýsir Ragnheiður. Fleiri myndir eru í sama anda. „Það er margt sem konur upplifa og kringum þessar myndir voru heilmiklar vangaveltur. Þær eru frá 1979,“ segir hún og næst snúum við okkur að seríu með bókamyndum sem gerð er með grafík. „Þessar eru frá 80 og 81. Ég spyr karlmann: Hvað er líkt með konu og bók? – Þér finnst hún álitleg, þú festir þér hana, þú strýkur hana, þú sekkur þér ofan í hana, þér finnst hún frábær, þú setur hana í efstu hillu svo allir fái að sjá hana. Svo einn góðan veðurdag finnst þér hún algerlega innantóm, andlaus skrudda og þú losar þig við hana og lánar hana öðrum.“

Ertu fráskilin? Er það fyrsta sem mér dettur í hug eftir þessar útskýringar.

„Nei, nei. Því miður dó maðurinn minn fyrir næstum sex árum, hann hét Hafsteinn Ingvarsson og var tannlæknir en hafði sönginn sem áhugamál. Hann varð 81 árs og hætti bara að vinna þremur mánuðum áður en hann dó. Varð aldrei skjálfhentur, hugsaðu þér hvað hann var lánsamur. Ég hitti hann í Versló, Þar sat hann á aftasta bekk, ári seinna vorum við orðin par og vorum saman það sem eftir var. Giftum okkur tveimur dögum eftir að við útskrifuðumst sem stúdentar, fórum í skólaferðalag, með bekknum til allra hinna Norðurlandanna, sem var líka okkar brúðkaupsferð. Fjórum mánuðum seinna fæddist fyrsti sonurinn. Þannig að maður skipulagði tímann vel!“ segir Ragnheiður brosandi.

Mikill dómur upp kveðinn

Við erum komnar að glugga á efri hæðinni og lítum út. „Grundarstígurinn hér við hliðina er dásamlegur partur af mínu lífi, þar voru bæði Verslunarskólinn og Handíðaskólinn sem ég byrjaði á kvöldnámskeiðum í þegar ég var 17 ára. Ég bjó hjá móðurbróður mínum og fjölskyldu í Þingholtsstræti 21 svo það var stutt að fara. Þá gekk ég alltaf fram hjá þessu húsi sem við erum í núna. Ég var alin upp austur í Þykkvabæ og þó að það væri heilmikill bær á þeim tíma hafði ég ekki séð aðra eins höll. Það er því alger draumur að fá að sýna hér. Ég á svo gleðilegar minningar frá þessum árum.“

Í sal á neðri hæðinni er risastór kolamynd Ragnheiðar á einum vegg og nýtur sín vel. „Ég dvaldi í Norrænu listamiðstöðinni úti í Finnlandi 1993, það var yndislegt og ég fékk þar flotta vinnustofu, þá gerði ég svo stórar myndir án þess eiginlega að átta mig á því. Ég hef aldrei getað sýnt þessa,“ segir hún.

Húmtjöld heita tvær háar myndir í einni stofunni og í annarri er meðal annars sex mynda sería úr Völuspá. „Völuspá hefur alltaf heillað mig frá því ég kynntist henni í sögutímum í Versló. Ég gerði seríu út frá henni 91-92, þar er mikill dómur upp kveðinn,“ segir Ragnheiður.

Nú þokumst við nær útidyrum og áður en ég kveð tekur Ragnheiður fram að sýningin verði opnuð í dag, laugardag, klukkan 16 og standi í hálfan mánuð. „Það eru allir velkomnir, ég ætla að vera hér sem mest, allan tímann, og hafa gaman af að spjalla við þá sem líta inn. Viltu koma þeim skilaboðum áfram að fólk er beðið að taka með sér gesti!“