Það er svo rosalega gaman að frumsýna mynd, æðislegt alveg. Þetta er svona lítil, skrítin heimildarmynd sem enginn hefur haft mikinn áhuga á, segir Ingvar Þórisson sem fyrir helgi fylgdi heimildarmyndinni Ég er einfaldur maður - ég heiti Gleb úr hlaði í Bíói Paradís.

Einfaldi maðurinn sem myndin hverfist um er Rússinn Gleb Terekhin sem skrifaði sig inn á síður íslenskra blaða fyrir margt löngu með kostulegum bréfum þar sem hann óskaði eftir aðstoð við að finna vinnu og eiginkonu á Íslandi.

„Hann er svo skemmtilegur hann Gleb og ég náttúrlega elska Gleb og vil að allir elski Gleb,“ segir Ingvar en góður rómur var gerður að myndinni þegar hann frumfrumsýndi hana á Skjaldborgarhátíðinni á Patreksfirði í sumar en nú sleppir hann loks löngu gleymdu hvunndagshetjunni Glep lausri í Reykjavík. „Ég kalla þetta enn þá frumsýningu og þetta er einhvers konar Reykjavíkurfrumsýning.“

Bréf frá Gleb

„Það er dálítið magnað þegar maður hugsar út í þetta, fertugur strætóbílstjóri í Rússlandi sem ákveður að skrifa bréf til Íslands,“ segir Ingvar en Gleb tókst merkilega vel að gera sig skiljanlegan með íslenskum texta sem hann kom frá sér með þrotlausum uppflettingum í gömlum orðabókum sem hann fann á bókasafni; dansk-íslenskri annars vegar og íslensk-enskri hins vegar.

„Hann vissi síðan ekkert hvert hann átti að senda bréfin þannig að hann byrjaði á því að senda fax á Umferðarmiðstöðina,“ segir Ingvar um fyrsta bréf Glebs sem rann út úr faxtæki á BSÍ 1994.

Gleb skrifaði einnig til Kvennalistans þar sem hann dró með orðabókarskýringum þá augljósu ályktun að ef einhvers staðar á Íslandi væri að finna nothæfan lista yfir konur hlyti það að vera hjá Kvennalistanum.

Gullið í Gleb fór ekki fram hjá þeim ritstjórnum sem fengu frá honum bréf og öðrum þannig að hann fékk sínar fimmtán mínútur á síðum til dæmis Morgunblaðsins, Tímans, DV, héraðsblaðsins Austurlandi og tímaritsins Heima er bezt.

Rússneskur „hreiðaristi“

„Heima er bezt var í einna mestum samskiptum við hann og þar birtust bréfin sem Kristján Guðmundsson listamaður rakst á um það bil áratug síðar og fann í þeim samsvörun við eigin lífsviðhorf og vina hans í félagi Hreiðars heimska.

„Þetta voru Kristján og fleiri myndlistarmenn sem hrifust af þessari lífssýn í Hreiðars þætti heimska,“ segir Ingvar og nefnir þrjá til við bótar sem koma við sögu í myndinni; Birgi Andrésson, Magnús Pálsson og Ólaf Lárusson.

Gleb sýndi merkileg tilþrif í sendibréfunum til íslenskra fjölmiðla. Þetta birtist í Austurlandi 1. júní 1995.

„Þeir voru allir náttúrulegir „hreiðaristar“, svolitlir furðufuglar og stóðu að því að bjóða Gleb til Íslands 2005. Við þurfum alltaf á svona fólki eins og „hreiðaristum“ að halda,“ segir Ingvar og rifjar upp kjarnann í stuttum Íslendingaþætti kenndum við Hreiðar nokkurn sem reyndist ekki jafn heimskur og ætla mætti í fyrstu.

„Það er þetta með „hreiðaristana“ sko. Pabbi hans Gleb er ljóðskáld og það er einhver strengur í karlinum og svo er hann náttúrlega bara furðulegur og „hreiðaristi“ sem slíkur. Það eru til mörg dæmi um hvað felst í því að vera „hreiðaristi“ og það kemur í ljós í Íslendingaþættinum um Hreiðar sem fór utan að hann var sko ofurmenni. Hann hljóp hraðar en hestar konungs og gat drepið þá með því að hauskúpubrjóta þá á sléttunni með einni handarsveiflu.“

Grunntónn í anda Þórbergs

Ingvar kemur að verkefninu um það leyti sem Gleb er loks væntanlegur til landsins. „Það var við Kringilsárrana 2005 að ég hitti Solveigu Thorlacius heitna og hún fór að segja mér frá þessari skemmtilegu hugmynd,“ segir Ingvar sem hreifst af hugmyndinni um að festa Íslandsheimsóknina á filmu en gaf verkefnið þó frá sér vegna anna.

„Síðan komu Finnur Arnar, leikmyndahönnuður og myndlistarmaður, og Áslaug Thorlacius til mín og við ákváðum að gera þetta. Þannig að ég tók á móti karlinum á flugvellinum og fylgdi honum síðan og fékk líka lið til að taka hann upp í Moskvu áður en hann lagði af stað.“

Hver hlær best?

„Það er líka einhvern veginn eitt annað sem ég var alltaf að hugsa um með Gleb og það var af hverju ég væri alltaf að dæma hann? Af hverju erum við yfirleitt alltaf að dæma annað fólk? Má hann ekki bara gera það sem hann langar til? Hann gerir bara það sem honum sýnist og finnst skemmtilegt. Og hvað fær hann í staðinn? Hann fékk ferð til Íslands. Er það ekki bara fínt? Er hann ekki bara sigurvegarinn?“ spyr Ingvar sem rakst mögulega á drög að svari í Bréfi til Láru skömmu fyrir frumsýninguna.

„Grunntónn lífsins er meinlaust grín sagði Þórbergur Þórðarson. Ég rakst á þetta um daginn og þetta er voða fyndið og skemmtilegt,“ segir Ingvar um myndina en vill þó ekki ganga alla leið með samsvörunina við Þórberg. „Ég ætla ekki að segja meinlaust grín og öðrum þræði var þetta einhvers konar gjörningur hjá listamönnunum en ég ætla að vona að fólk hafi allavega nett gaman af þessu. Gleb er yndislegur drengur.“