Að eiga gæludýr hefur ýmsa heilsufarslega kosti. Hundar og kettir geta veitt mikla andlega fyllingu þar sem eigandinn tengist þeim tilfinningaböndum. Fjöldi rannsókna styður það að gæludýr bæti líf fólks á öllum aldri.

Dr. Greg Fricchione sálfræðingur við Harvard háskóla hefur skoðað hvernig tengsl manna og dýra geta bætt heilsu fólks. Hann segir að mannfólki líði best og fái síður sjúkdóma ef það upplifir öryggi og tengist öðrum tilfinningaböndum. Að tengjast gæludýri getur veitt fólki mikla lífsfylingu. Að sögn Dr. Fricchioe finna hundaeigendur sérstaklega fyrir öryggi þar sem hundarnir veita eiganda sínum skilyrðislausa ást. Hann segir að það hugsa um kött eða hund gefi fólki tilgang í lífinu og fólk upplifi að það skipti einhvern máli. Nokkurra ára gömul rannsókn sýndi fram á að oxýtósín framleiðsla jókst bæði hjá hundum og eigendum þeirra ef eigandinn horfði beint í augu hundsins. Oxýtósín er hormón sem meðal annars tengist tengslamyndun.

Bætir andlega og líkamlega heilsu

Að eiga gæludýr bætir ekki bara andlega heilsu fólks. Það getur líka bætt líkamlega heilsu. Þegar fólk upplifir tengingu við gæludýrið sitt sendir heilinn frá sér boð sem minnka streitu. Þessi boð hafa áhrif á öndun, blóðþrýsting, súrefnisinntöku og draga úr kvíða. Samkvæmt skýrslu sem Harvard háskóli gaf út um kosti þess að eiga hund, getur það eitt að klappa hundi lækkað blóðþrýsting fólks.

Annar líkamlegur ávinningur þess að eiga gæludýr, aðallega hunda í þessu tilviki, er að þau krefjast hreyfingar, það þarf að leika við dýrin og viðra þau. Að fara með hund í göngutúr hefur einnig félagslegan ávinning. Hundaeigendur hittast gjarnan og spjalla um hundana sína og slíkt getur haft mikið að segja fyrir fólk sem er ef til vill félagslega einangrað. Samkvæmt skýrslunni frá Harvard háskóla hjálpar hundaeign eigandanum að vera yfirvegaðri og meira í núinu. Að eiga hund gerir börn virkari, ábyrgari og öruggari og bætir líf eldra fólks.

Börn og gæludýr

Rannsókn á skólabörnum sýndi að þau börn sem áttu gæludýr voru vinsælli meðal samnemenda sinna en önnur börn, auk þess virtust þau eiga auðveldara með að sýna samkennd með öðrum börnum. Samkennd með öðru fólki er eitt mikilvægasta einkenni góðrar andlegar heilsu. Börn sem þurfa að bera ábyrgð á gæludýri öðlast ábyrgð og skilning á hvað þarf að gera til að gæludýrinu líði vel. Þessi ábyrgð hjálpar börnunum að öðlast samkennd með öðrum.

Rannsóknir hafa einnig sýnt að sjálfstraust bæði barna og unglinga sem eiga gæludýr er betra. Stór rannsókn á þýskum unglingum leiddi í ljós að þeir unglingar sem áttu hund fundu síður fyrir eirðarleysi, einmanaleika, leiðindum, þunglyndi, örvæntingu og tilgangsleysi en þeir unglingar sem ekki áttu hund. Unglingunum sem áttu hund fannst lífið skemmtilegra og horfðu á það jákvæðari augum en samanburðarhópurinn.

Fjöldi rannsókna styður að umgengni við dýr bætir heilsu eldra fólks. NORDICPHOTOS/GETTY

Í stórri ástralskri rannsókn á börnum sem ólust upp með gæludýr á heimilinu kom í ljós að þau fóru frekar í gönguferðir með fjölskyldu sinni en önnur börn. Þeim fannst næst skemmtilegast af öllu að leika sér úti við gæludýrin sín, það var í öðru sæti á eftir því að leika sér við vini sína. Unglingsstúlkur í rannsókninni sögðu einnig að þær upplifðu sig öruggari einar á göngu ef hundurinn þeirra var með.

Eldra fólk og gæludýr

Fjöldi rannsókna hefur sýnt fram á kosti þess að gamalt fólki eigi eða umgangist gæludýr reglulega. Ástalir hafa verið duglegir að rannsaka tengsl fólks og gæludýra og önnur áströlsk rannsókn sýndi að einu og hálfu ári eftir að hundur var fenginn inn á hjúkrunarheimili þar í landi voru íbúarnir betur áttaðir, afslappaðri og kvörtuðu síður undan þreytu.

Hjúkrunarfræðingur við háskólann í Michigan hefur sýnt fram á að gæludýr geta framkallað félagslega svörun hjá fólki með Alzheimer sem bregst almennt ekki við öðru fólki. Kanadískar og japanskar rannsóknir á fólki 65 ára og eldra sýndu fram á að það að eiga gæludýr gerði það að verkum að fólki gekk betur að viðhalda virkni í daglegu lífi. Hundar reyndust sérlega gagnlegir við að hjálpa fólki að halda rútínu.

En þó að gæludýraeign geti verið góð heilsunni fylgja henni gallar líka. Gæludýr geta borið með sér bakteríur sem eru ekki góðar fyrir mannfólk. Þess vegna er mikilvægt fyrir gæludýraeigendur að gæta ávallt fyllsta hreinlætis. Það er mikilvægt að þvo sér alltaf um hendurnar eftir snertingu við gæludýr og eftir að hafa meðhöndlað eitthvað að af eigum dýrsins eins og búr, matardiska, leikföng og þess háttar. Auk þess er mikilvægt að tryggja heilsu gæludýrsins með því að fara með það reglulega til læknis og fylgja öllum reglum um bólusetningar og ormahreinsun. Auk þess skal hreinsa kattasandkassa daglega og hirða upp eftir hundinn í göngutúrum.