Ætlunin var að ég yrði hjá Hljóðrita í aðeins þrjá mánuði en mér líkaði svo vel að á endanum var ég í nokkur ár,“ segir Tony Cook sem kom til Íslands liðlega tuttugu ára gamall. Hann flutti héðan í kring um 1980 en heldur sterkum tengslum við landið.

„Mér finnst ég mjög lánsamur að hafa haldið sambandi við svo marga vini á Íslandi og þeir við mig. Ég hef alltaf fylgst með því sem er að gerast á Íslandi. Landið hefur ávallt verið og verður áfram stór hluti af mínu lífi,“ segir Tony.

Varð að koma og sjá Eikina

Síðast var Tony á Íslandi fyrr í þessum mánuði, fyrst og fremst til að sjá hljómsveitina Eik sem hélt sjaldgæfa tónleika í Hafnarfirði.

„Um leið og ég heyrði að þeir væru að fara að koma saman aftur vissi ég að ég yrði að vera þar,“ segir Tony sem varð ekki fyrir vonbrigðum.

„Tónleikarnir voru afbragð. Nýju meðlimirnir pössuðu eitt hundrað prósent inn. Hljómurinn í Bæjarbíói var gríðarlega góður. Þetta er frábær tónleikastaður og andrúmsloftið snilld. Ungir og gamlir áhorfendur voru mjög áhugasamir og það var indælt. Ef þeir halda aðra tónleika ætti enginn að missa af þeim,“ undir­strikar Tony.

Úr Atómstöðinni til Skotlands

„Á árinu 1983 vann ég við bíómyndina Atómstöðina og aðstoðaði þar skoska hljóðmanninn Louis Kramer.­ Honum líkaði vel hvernig ég starfaði og fékk mig til Skotlands til að vinna að bíómynd þar. Síðan vann ég um tíma í hljóðverum í London og á tökustöðum mynda í Skotlandi. Loks gaf ég tónlistarbransann upp á bátinn árið 1985 til að einbeita mér að kvikmyndagerðariðnaðinum,“ útskýrir Tony hvernig starfsferill hans þróaðist.

„Dæmi um myndir sem ég hef unnið við eru The Crying Game og Trainspotting,“ svarar Tony aðspurður en listinn er langur.


Reynir að fylgjast með

Tony kveðst því miður ekki hafa unnið með íslensku tónlistarfólki lengi. „Ég myndi elska að gera það aftur en upptökutækni hefur breyst svo mikið tæknilega síðan ég var á tónlistarhliðinni að ég myndi ekki vita hvar ætti að byrja,“ játar hann en segir þó að gaman væri að hjálpa til við framleiðslu á einhverju hér.

„Ég reyni að fylgjast með því sem er að gerast eins og ég get, aðallega með aðstoð Sigtryggs Baldurssonar, Ása hjá Smekkleysu og Egils Ólafssonar. En það er mikið að gerast sem ég veit ekkert um,“ segir Tony.

Einn af þeim sem Tony hitti í nýafstaðinni heimsókn er vinur hans Gunnar Árnason í Upptekið.

„Gunnar er nýbúinn að klára nýja hljóðverið sitt og það er mjög flott. Mér finnst aðdáunarvert hversu mörg hljóðver hafa sprottið upp á Íslandi. Þau hafa ekki öll lifað held ég en tónlistarframleiðslugeirinn á Íslandi er mjög heilbrigður. Strákarnir í Hljóðrita hafa líka unnið flott starf í að halda stúdíóinu gangandi og gefa því nýtt líf,“ segir Tony og þá berst talið að árunum í Hljóðrita.

„Ég gafst upp á að telja plöturnar sem ég tók upp í Hljóðrita, þær voru svo margar,“ svarar Tony loks eftir að hafa verið beðinn að rifja upp verkefnin í aðalhljóðveri Íslands.

Fingraförin út um allt

En Tony sat ekki auðum höndum hér. Hann tók til dæmis upp mikið af tónlist Spilverks þjóðanna; fyrstu plötuna, Götuskó og Sturlu auk þess að hafa tekið upp hluta af bláu plötunni svokölluðu eða CD Nærlífi. Þá tók Tony upp plöturnar Speglun og Hrísluna og strauminn með Eik.

„Ég vann líka mikið með Magnúsi Kjartanssyni, mest á Júdasarplötunni og á Hana nú með Villa Vill. Við tveir urðum miklir vinir á stuttum tíma og svo var hann því miður farinn.“

Þá nefnir Tony plötu með Olgu Guðrúnu Árnadóttur og Ljósunum í bænum með Stefán Stefánsson í fararbroddi.

„Ég vann með svo mörgum tónlistarmönnum, þar á meðal Bo Halldórssyni og Gunnari Þórðarsyni að ýmsum verkefnum. Ég nefni líka Sigga Karls og Pálma Gunnarsson fyrir hljómsveitina Celcius og sem hljóðfæraleikara hjá öðrum – þar með talin Björk þegar hún gerði sína fyrstu plötu ellefu ára gömul,“ heldur Tony áfram að nefna dæmi frá áttunda áratugnum.

Síðar vann Tony einnig með hljómsveitinni Tappa tíkarrassi að tveimur plötum. Hann starfaði líka með Þeysurunum, meðal annars að breiðskífunni Mjötviður Mær. „Það eru margar, margar aðrar plötur; of margar til að nefna. Og ef ég á að vera heiðarlegur þá er minnið hjá mér ekki það gott,“ játar hann.


Reyndi á mörkin með Þey

Það verður að spyrja Tony um uppáhaldsverkefnin.

„Ég held ég verði að nefna Götuskó með Spilverkinu, Hrísluna og Strauminn með Eik og plötuna Mjötviður mær með Þey. Þetta eru allt mismunandi plötur sem ég hlusta á enn í dag. Þær fólu allar í sér tæknilegar áskoranir en Þeysaraplatan gaf mér mest persónulega, við vorum að vinna út fyrir mörkin að svo mörgu leyti og við vorum að reyna að vera skapandi á mjög ólíkan hátt,“ rifjar gamli upptökumeistarinn upp.

„Hana nú hefur mikla þýðingu fyrir mig af augljósum ástæðum og ég er líka hrifinn af Sturlu,“ heldur Tony áfram. „Ég bið afsökunar þá tónlistarmenn sem ég nefni ekki hér en þetta eru plöturnar sem ég held upp á frá þessum tíma.“

Stórafmælin á Íslandi

Tony bjó í Glasgow í mörg ár en á nú heima í Manchester. Sem fyrr segir vitjar hann reglulega vina á Íslandi.

„Ég hélt upp á fertugsafmælið á Íslandi og síðan sextugsafmælið mitt fyrir nokkrum árum. Undanfarið hef ég komið í heimsókn á um það bil þriggja ára fresti. Ég vildi að það gæti verið oftar,“ segir Tony.

Á Íslandi kvæntist Tony Eyrúnu Hafsteinsdóttur en þau skildu. „Hún býr í London og við erum enn góðir vinir,“ segir Tony. Núverandi eiginkona hans, Sophie, hefur einu sinni komið með honum til Íslands.

„Sophie hefur mikinn áhuga á að kynnast landinu og vinunum mínum góðu miklu betur. Ég er alltaf að skipuleggja að fara með hana hringinn í kring um landið en hingað til höfum við ekki haft tækifæri til þess á sama tíma. En einn daginn …“


Unglingadrykkja og taugaálag

Páll Pálsson á dagblaðinu Vísir ræddi við Tony í opnuviðtali 25. september 1977. Hann var þá meðal annars spurður um áfengissiði Íslendinga.

„Ég var að vona að þú spyrðir mig ekki um þetta því að mínum dómi er hú svartur blettur á þjóðarsálinni. Margir Íslendingar drekka alltof mikið og fara ákaflega illa að því, það er hið glórulausa þamb á sterkum vínum," sagði Tony.

Einna átakanlegast sagði Englendingurinn þó vera götufyllerí íslenskra unglinga. „Það er þó að vissu leyti skiljanlegt að Íslendingar skuli drekka eins mikið og raun ber vitni. Hér vinna flestir alltof mikið og er þar af leiðandi undir alltof miklu taugaálagi - en ég get samt ekki ímyndað mér að þessari miklu drykkju fylgi einhver ánægja," sagði Tony við Vísi og hafði tillögu að lausn:

„Ég held að tilkoma bjórs, ásamt fjölgun skemmtistaða - þeir eru alltof fáir og þéttsetnir - gæti gert mikið til að bæta þetta ástand," lagði Tony til og hafði sennilega rétt fyrir sér í september 1977.

„Ég á enn útklippuna með viðtalinu í Vísi," segir Tony þegar viðtalið frá 1977 er rifjað upp. „Ég man ekki nákvæmlega hvað ég sagði um drykkjumenninguna á þeim tíma. En hafa verið að koma frá London með börunum og bjórnum þar býst ég við að ég hafi ekki getað skilið rökin að baki því að banna bjór þegar ungir krakkar gátu náðu sér í alls kyns sterka drykki og drukkið sig gersamlega út úr heiminum."