Yfirlitssýning á verkum Muggs verður opnuð í dag, laugardaginn 2. október, í Listasafni Íslands. Sýningarstjóri er Kristín G. Guðnadóttir.

Guðmundur Thorsteinsson, alltaf kallaður Muggur, fæddist árið 1891. Hann nam myndlist við Konunglega listaháskólann 1911-1915. Listferill hans að námi loknu spannaði einungis tæp tíu ár, en hann lést úr berklum árið 1924.

Auk þess að fást við myndlist var Muggur einnig leikari og söngvari. Hann lék á sviði og söng gamanvísur en einnig lék hann aðalhlutverkið í kvikmyndinni Saga Borgarættarinnar sem frumsýnd var árið 1920.

Verkin á sýningunni, sem hefur yfirskriftina Muggur, eru í einkaeign og úr safneign Listasafns Íslands, en árið 1958 fékk safnið 46 myndverk eftir Mugg að gjöf frá danska listmálaranum Elof Risebye.

Allir þættir myndsköpunar

„Með þessari sýningu viljum við gefa breiðari og dýpri mynd af verkum Muggs en tíðkast hefur. Það eru 30 ár síðan síðast var haldin yfirlitssýning á verkum hans og þá var hann talinn svo slakur landslagsmálari að landslagsmyndir hans rötuðu ekki á sýninguna. Nú gerum við öllum þáttum myndsköpunar hans skil,“ segir Kristín Guðnadóttir sýningarstjóri.

„Þarna eru landslagsmyndir, þjóðlífsmyndir, ferðamyndir og myndskreytingar á þjóðsögum og ævintýrum, eins og Dimmalimm, og trúarleg verk. Síðast en ekki síst er á sýningunni heilmikið af útsaumsverkum og verkum sem Muggur vann í óhefðbundið efni. Á einni sýningu voru til dæmis dúkkur sem hann bjó til og það þótti ekki karlmannleg iðja að karlmenn sætu og saumuðu dúkkur. Þess vegna var Muggur talinn vera dútlari. Hann var jafnvel ekki tekinn alvarlega sem myndlistarmaður, sem er kolrangt mat því hann var á undan sinni samtíð. Verkið Flyðra á þessari sýningu er dæmi um framsækið verk Muggs, en það er búið til úr moldvörpuskinni og er eins og það hafi verið gert í gær.

Muggur var frásagnarmaður í eðli sínu og vildi segja sögu í verkum sínum en ekki mála olíulandslagsmyndir eins og kollegar hans gerðu. Hann var skammaður fyrir að vera ekki eins og hinir. Á þann hátt naut hann ekki sannmælis. Hann var ekki metinn að verðleikum sem landslagsmálari fyrr en seint og um síðir.“

Fékkst við margt

Kristín leggur ríka áherslu á hversu fjölhæfur Muggur var. „Ég sé hann sem fyrsta íslenska fjöllistamanninn. Hann fékkst við svo gríðarlega margt. Hann var myndlistarmaður en hann var líka skemmtikraftur, söng og lék á sviði. Eitt sinn dansaði hann dúkkudans, hann gerði margt áhugavert fyrir krakka og var á sinn hátt frumkvöðull í barnamenningu.“

Muggur lést fyrir aldur fram. Hvernig hefði list hans mögulega þróast hefði honum enst líf? „Undir það síðasta var hann kominn út í trúarlega myndlist og henni eru gerð góð skil á sýningunni. Ég sé hann fyrir mér á þeim vettvangi,“ segir Kristín og bætir við: „Að sumu leyti átti hann persónulega erfitt. Hann ólst upp við gott atlæti, faðir hans var einn af ríkustu mönnum landsins og kostaði hann til náms. Svo fór faðir hans á hausinn og þá varð lífið Muggi mjög erfitt því hann var ekki vanur að þurfa að sjá sér farborða. Skemmtanalífið tók toll af honum og hann glímdi við áfengisvanda. Þannig að það er erfitt að segja til um hver framtíð hans hefði orðið.“

Þess má geta að glæsileg og ríkulega myndskreytt bók með texta Kristínar um líf og list Muggs kemur út í tengslum við sýninguna.