BIG BANG er glæný tónlistarhátíð í Reykjavík, en það er evrópsk tónlistarhátíð fyrir unga áheyrendur sem fengu að upplifa fjölbreytta og metnaðarfulla efnisskrá sem samanstóð af tónleikum, innsetningum og tónlistartengdum smiðjum undir handleiðslu fagfólks. Hátíðin fór fram sumardaginn fyrsta, en þann 21. apríl bauðst börnum í grunnskólum Reykjavíkur að koma og upplifa nokkra af viðburðum hátíðarinnar á skólatíma.

„Sumardagurinn fyrsti er fjölskyldudagur á Íslandi og nú eru margar hverfahátíðirnar hættar og því fannst okkur tilvalið að halda hátíð þá,“ segir Harpa Rut Hilmarsdóttir, verkefnastjóri Barnamenningar. „Svo er líka sumardagurinn fyrsti fyrsti dagur mánaðarins Hörpu samkvæmt norræna tímatalinu og okkur fannst það eiga vel við tónlistarhátíð í Hörpu.“

Tilraunakennd og öðruvísi hátíð

„Þetta er tilraunakennd hátíð sem snýst um að hressa upp á hefðbundin tónleikaform og nýta allar mögulegar leiðir til að auka á upplifun barnanna. Það er reynt að brjóta upp hefðbundna tónleikauppstillingu, auka þátttöku barnanna, nýta ljós, gagnvirkni og fleira,“ segir Harpa. „Hátíðin leggur áherslu á gæðaviðburði og því höfum við fengið til samstarfs mjög fjölbreytt og flott tónlistarfólk.

Danski slagverkssnillingurinn Rune Thorsteinsson hefur verið að vinna með 120 krökkum í Dalskóla, Ingunnarskóla og Sæmundarskóla, sem trommuðu á múrbala með látum. FRÉTTABLAÐIÐ/ ERNIR

Hátíðin var skipulögð fyrir börn á öllum aldri og líka fullorðna sem hafa verið börn. Yfirleitt njóta þess nú allir þegar eitthvað er unnið lengra og gert enn meira spennandi,“ segir Harpa. „Tónlistarfólkið sem var með okkur á hátíðinni var valið út frá því að við treystum því til að gera viðburði sem eru spennandi fyrir börn að upplifa, ekki bara með eyrunum heldur voru þeir hugsaðir út frá heildarupplifuninni. Þess vegna finnst okkur pínu erfitt að tala bara um að þetta sé fyrir unga áheyrendur, því við erum ekki bara að hlusta.“

Vilja auka aðgengi barna að tónlist

„Það er mikilvægt að geta boðið börnum upp á það allra besta og BIG BANG-hátíðin gefur ekki afslátt af gæðum. Það er margt spennandi að gerast í barnamenningu á Íslandi og það var ekki amalegt að geta boðið börnum upp á þessa flottu dagskrá í þessu æðislega húsi, Hörpu. Það eykur framboð á viðburðum fyrir börn en býr um leið til vettvang fyrir tónlistarfólk til að miðla tónlist sinni til barna,“ segir Harpa. „Hátíðin opnar líka dyrnar út í heim því að við munum fá erlenda gesti á næstu hátíðir og vonandi getum við sent íslenskt tónlistarfólk á hátíðir annars staðar í heiminum í náinni framtíð.

Að þessu sinni var hátíðin meira íslensk en hún átti upphaflega að vera. Hún átti að fara fram fyrir tveimur árum en þá gátum við ekki fengið erlent listafólk til landsins vegna heimsfaraldursins. Á næsta ári verðum við með fleiri tónlistaratriði að utan og atriði sem hátíðin hefur vottað sem framúrskarandi fyrir börn,“ segir Harpa. „Það er líka alltaf eitt atriði sem er skipulagt með börnum, svokallað NOMAD-verkefni, en í ár var danski slagverkssnillingurinn Rune Thorsteinsson að vinna með 120 krökkum í Dalskóla, Ingunnarskóla og Sæmundarskóla, sem trommuðu á múrbala með látum.

Hátíðin var skipulögð af Barnamenningarhátíð í Reykjavík, List fyrir alla, Tónlistarborginni Reykjavík og Hörpu tónlistarog ráðstefnuhúsi, en það voru einnig ýmsir samstarfsaðilar. FRÉTTABLAÐIÐ/ ERNIR

Við vorum líka með krakka sem sem við köllum erindreka og þau hafa unnið að hátíðinni með okkur og búið sig undir að taka á móti gestum, kynna tónleika og taka viðtöl við listafólk og gesti hátíðarinnar,“ segir Harpa. „Við vorum líka í mörgum rýmum í Hörpu sem fólk fær venjulega ekki að koma í. Eitt af stóru markmiðum hátíðarinnar er að auka aðgengi barna að tónlist. Þess vegna var frítt inn á alla viðburði en hátíðin var styrkt af Creative Europe og Barnamenningarsjóði. Við viljum að öll börn og fjölskyldur þeirra geti farið á tónleika óháð efnahag. Við erum með erlenda og íslenska styrki fyrir þessu öllu saman og því gátum við sleppt því að rukka inn.“

Fjölbreytt tónlistartengd upplifun

„Á hátíðinni voru alls konar tónleikar en líka fjölbreytt tónlistartengd upplifun eins og teknófiðlur, afrískur trommusláttur og óperuleikhústónleikar þar sem Niels Girerd sýnir leikhús sem hann bjó til þegar hann var barn,“ segir Harpa. „Það var líka tónlistarsmiðja þar sem börn gátu lært að búa til tónlist á iPad og svo tónlistarleiðangur þar sem krakkarnir fengu að hitta geggjað flott tónlistarfólk sem þeir fengu að fara mjög nálægt og jafnvel skella sér undir píanó eða horfa ofan í kokið á óperusöngkonu.

Einnig var börnunum boðið upp á kósýhorn Borgarbókasafnsins, hugleiðslurými á vegum dj. flugvélar og geimskips, upplifunarrýmið Hringátta í kjallara Hörpu, Vísindasmiðjuna sem var með tónlistartengd vísindi og hina nýopnuðu Hljóðhimna, sérstakt rými fyrir börn í Hörpu sem er staður til að uppgötva töfraheim hljóðs og tóna,“ segir Harpa. „Gestum var einnig boðið að horfa á bíómyndina Háværu nágrannarnir, sem fjallar um börn sem búa alein og allir nágrannarnir eru tónlistarfólk.

BIG BANG-hátíðin er haldin í 17 borgum í Evrópu og Kanada og Reykjavík er sú allra nýjasta. Þessi mynd er frá hátíðinni í Lille í Frakklandi. MYND/AÐSEND

Tónleikarnir sem við buðum upp á voru líka mjög ríkir af upplifun. Við vorum með stóra tónleika sem byggja á ævintýrinu Hver vill hugga Krílið? eftir Tove Janssen sem er með nýrri tónlist, mörgum barnakórum af öllu landinu og sögumanni,“ segir Harpa. „Einnig hefur hann Wouter, stofnandi hátíðarinnar, sem fer á allar hátíðirnar í Evrópu, verið að vinna með listafólki síðustu daga, eins og hljómsveitinni Breki, við að gera tónleikana skemmtilegri fyrir krakka.“

Fjórða tilraun til að halda hátíðina

„Tónlistarhátíðin var stofnuð árið 2010 af sex evrópskum samstarfsaðilum. Árið 2015 hlaut hátíðin hin virtu EFFE-verðlaun sem veitt eru framúrskarandi evrópskum menningarhátíðum og árið 2018 hlotnaðist BIG BANG fjögurra ára stuðningur á vegum Creative Europe-áætlunar Evrópusambandsins,“ segir Harpa. „Árið 2019 var okkur svo boðið að taka þátt í verkefninu. Núna er hátíðin haldin í 17 borgum í Evrópu og Kanada og Reykjavík er sú allra nýjasta.

Það stóð til að halda hátíðina á Barnamenningarhátíð 2020 en þá kom Covid og ekkert mátti gera. Við erum síðan búin að ákveða dagsetningar fjórum sinnum og skipuleggja hátíðina en fengum núna loksins að halda hana,“ útskýrir Harpa. „Það er sérstaklega fyndið að erindrekar hátíðarinnar, sem eru alltaf börn, voru flestir um 11 ára þegar við byrjuðum að skipuleggja hátíðina en núna eru þeir orðin unglingar og miklu stærri og þroskaðri.

Hérna á Íslandi er hátíðin skipulögð af Barnamenningarhátíð í Reykjavík, List fyrir alla, Tónlistarborginni Reykjavík og Hörpu tónlistar- og ráðstefnuhúsi,“ segir Harpa. „Svo vinnum við með ýmsum aðilum, eins og Borgarbókasafninu, Mixtúru og skóla- og frístundasviði Reykjavíkur. Síðan verðum við auðvitað að nefna allt tónlistarfólkið og erindrekana sem hafa verið með okkur frá því við hófum að skipuleggja hátíðina fyrst árið 2020.“ ■


Nánari upplýsingar um hátíðina er að finna á vefnum www.barnamenningarhatid.is.